Zapalenie mózgu () – stan zapalny ośrodkowego układu nerwowego, w którym proces chorobowy obejmuje mózg. Jeśli proces chorobowy toczy się jednocześnie w oponach mózgowia, określa się go jak meningoencephalitis; jeśli zajęty jest rdzeń kręgowy, jako encephalomyelitis. Zapalenie mózgu najczęściej spowodowane jest infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną. Przy niedoborze odporności przyczyną zapalenia bywają pierwotniaki oraz grzyby. Może być także autoimmunologiczne.
Na obraz choroby składają się zaburzenia świadomości, gorączka, bóle głowy, nudności i wymioty, senność, bóle mięśni, niedowład połowiczy, niezborność, napady padaczkowe oraz objawy ogniskowe. Może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu i śmierci.
Diagnostyka W płynie mózgowo-rdzeniowym zwykle jest podwyższone leukocytów, czasami również białka. Diagnoza jest często stawiana po wykryciu w tym płynie przeciwciał lub DNA albo RNA, PCRem, specyficznych dla poszczególnych wirusów. Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego jest jednym z podstawowych badań w diagnostyce i poszukiwaniu etiologii zapaleń mózgu – niektóre umiejscowienia zmian mogą się wpisywać we wzorce konkretnej etiologii. Na przykład typowe wyniki badań radiologicznych w przypadku opryszczkowego zapalenia mózgu jest obecność asymetrycznych zmian intensywności sygnału w płatach skroniowych przyśrodkowo, płatach czołowych i wyspie. Jeżeli wyniki testów w kierunku chorób zakaźnych są ujemne, należy rozważyć rozpoznanie autoimmunologicznego zapalenia mózgu i poszukiwać odpowiednich przeciwciał.
Etiologia Wirusowe zapalenia mózgu Najistotniejszym czynnikiem etiologicznym zapaleń mózgu są wirusy neurotropowe. Najczęstsze jest opryszczkowe zapalenie mózgu wywołane wirusem opryszczki pospolitej. Zachorowalność to 2 przypadki na milion. Śmiertelność nieleczonych wynosi od 50-75% i większość przeżywających ma długotrwałe upośledzenie motoryczne i fizyczne. W wyniku leczenia śmiertelność spada do 20%eMedicine - Encephalitis : Article by Marjorie Lazoff. Niektóre inne postaci wirusowych zapaleń mózgu to: japońskie zapalenie mózgu końskie zapalenie mózgu (wschodnie, zachodnie, wenezuelskie) zapalenie mózgu St. Louis zapalenie mózgu spowodowane wirusem Zachodniego Nilu kalifornijskie zapalenie mózgu zapalenie mózgu w przebiegu wścieklizny zapalenie mózgu La Crosse różyczkowe zapalenie mózgu cytomegalowirusowe zapalenie mózgu rosyjskie wiosenno-letnie zapalenie mózgu zapalenie mózgu doliny Murray środkowoeuropejskie kleszczowe zapalenie mózgu zapalenia mózgu spowodowane wirusem odry: ostre odrowe zapalenie mózgu przyzakaźne zapalenie mózgu wtrętowe zapalenie mózgu podostre stwardniające zapalenie mózgu.
Bakteryjne zapalenia mózgu gruźlicze zapalenie mózgu boreliozowe zapalenie mózgu
Zapalenia mózgu wywołane przez pierwotniaki pierwotne amebowe zapalenie mózgu ziarniniakowe amebowe zapalenie mózgu
Zapalenia mózgu wywołane przez grzyby
kryptokokowe zapalenie mózgu
Inne zapalenia mózgu zapalenie mózgu von Economo zapalenie układu limbicznego autoimmunologiczne zapalenie mózgu z obecnością przeciwciał przeciwko receptorom NMDA
Zapalenie wywołane procesem demielinizacyjnym ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia Najważniejsze postacie zapaleń mózgu występujących w Polsce Epidemiczne i endemiczne zapalenia mózgu Sporadyczne zapalenia mózgu śpiączkowe, czyli nagminne zapalenie mózgu (choroba Economo) - epidemia w 1917, 1927 roku kleszczowe, czyli wiosenno-letnie zapalenie mózgu (okolice Nysy, Białowieży, Olsztyna) przyzakaźne zapalenie mózgu (m.in. odra, rózyczka, grypa) poszczepienne zapalenie mózgu zapalenie mózgu wywołane przez enterowirusy (Coxsackie, ECHO) ostre nekrotyzujące zapalenie mózgu (herpes simplex encephalitis) wścieklizna podostre zapalenie istoty białej mózgu ostra uleczalna ataksja móżdżkowa toksoplazmoza
Leczenie W przypadku zapalenia wywołanego wirusem opryszczki podaje się leki przeciwwirusowe (m.in. acyklowir dożylnie). W pozostałych przypadkach podaje się działające przeciwzapalne kortykosterydy oraz stosuje się leczenie objawowe.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Choroby układu nerwowego Kategoria:Choroby zakaźne Kategoria:Zapalenia