Marta Wyka (ur. 7 stycznia 1938 w Krakowie) – historyczka literatury i krytyczka literacka.
Życiorys Córka prof. Kazimierza Wyki (1910–1975) i Jadwigi (1904–1988). Studiowała polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1959 otrzymała razem z Anną Micińską I nagrodę na IX Ogólnopolskim Zjeździe Młodych Polonistów we Wrocławiu za referat Mit, mitotwórstwo i Słowacki, wydrukowany w 1960 w skróconej formie na łamach Życia Literackiego (nr 37). Studia ukończyła w 1963, następnie podjęła pracę W Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. W 1963 podjęła studia doktoranckie w Instytucie Badań Literackich PAN, zakończone obroną pracy doktorskiej Gałczyński wobec wzorów literackich i prądów epoki (promotor: Henryk Markiewicz) w 1968. Od 1968 pracowała na Uniwersytecie Jagiellońskim, kolejno jako adiunkt (1968–1981, w 1980 habilitowała się), docent (1981–1990), od 1990 jako profesor. Była założycielem i w latach 1999-2009 kierownikiem Katedry Krytyki Współczesnej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (prowadziła m.in. zajęcia z krytyki literackiej w Studium Literacko-Artystycznym). Zajmuje się przede wszystkim literaturą przełomu modernistycznego, Młodej Polski, dwudziestolecia międzywojennego oraz współczesnością. Jest redaktorem naczelnym dwumiesięcznika Dekada Literacka (od 1990).
Należała do Związku Literatów Polskich (1980–1989), jest członkiem Polskiego PEN Clubu (od 1981), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (od 1989), Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków (od 1982). Była członkiem jury Nagrody Literackiej „Nike” (2007-2009) i Nagrody im. Andrzeja Kijowskiego.
W 1997 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.. W 2019 otrzymała Odznakę „Honoris Gratia”, a w 2024 Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
W czerwcu 2007 – za książkę Przypisy do życia – otrzymała Nagrodę Krakowska Książka Miesiąca. W 2008 została uhonorowana Nagrodą Miasta Krakowa w dziedzinie nauki i techniki.
Twórczość Gałczyński a wzory literackie, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970 Brzozowski i jego powieści, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1981 Leopold Staff, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985 Głosy różnych pokoleń – szkice literackie, Kraków, Znak, 1989 Szkice z epoki powinności, Kraków, Universitas, 1996 Światopoglądy młodopolskie, Kraków, Universitas, 1996 Krakowskie dziecko, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1998 Punkty widzenia – szkice, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2000 Niecierpliwość krytyki. Studia i szkice z lat 1961–2005, Kraków, Universitas, 2007 Przypisy do życia, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2007 Czytanie Brzozowskiego, Kraków, Universitas, 2012 Miłosz i rówieśnicy, Kraków, Universitas, 2013 Przypomniałam sobie, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2015
Przypisy
Bibliografia Kto jest kim w Polsce. Edycja IV, wyd. Polska Agencja Informacyjna S.A., Warszawa 2001
Linki zewnętrzne Film dokumentalny o Marcie Wyce zrealizowany przez Macieja Zborka z Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Urodzeni w 1938 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego