Jean-Baptiste René Robinet (ur. 23 czerwca 1735 w Rennes, zm. 24 marca 1820, tamże) – francuski pisarz, filozof i przyrodnik.
Życie Początkowo pracował dla księgarzy w Holandii, a następnie w mieście Bouillon. Pomagał przy wydawaniu periodyków, słowników i prac zbiorowych, a także tłumaczył na francuski dzieła pisarzy angielskich, niemieckich i włoskich. Napisał również podręcznik gramatyki francuskiej i angielskiej, oraz kilka dzieł z zakresu ekonomii, polityki i filozofii. Sławę przyniosły mu późniejsze dzieła z zakresu historii naturalnej.
W latach wraz z Charlesem-Josephem Panckoucke był redaktorem 4 tomów suplementów do Encyclopédie.
W 1762 jego dzieło, De la naturé, zostało umieszczone w Indeksie ksiąg zakazanych.
Filozofia przyrody Filozofia przyrody Robineta inspirowana była w dużej mierze myślą Leibniza, a spośród przyrodników, Buffona czy Charlesa Bonneta. W większym stopniu wpłynęła na filozofów (np. Hegla), niż na naukowców, jest jednak ważnym świadectwem rozwoju idei przyrodniczych w oświeceniu.
Prace Robineta zawierają kilka elementów charakterystycznych dla epoki: ideę jedności przyrody, wielkiego łańcucha bytu, powszechny dynamizm i odczuwalność, oraz wczesną postać witalizmu. Wszystkie byty (również materia nieożywiona, taka jak skały) są bytami odczuwającymi, włączonymi w łańcuch bytu i połączonymi więzami odżywiania. Różnice między nimi są różnicami stopnia organizacji materii.
Natura została stworzona, ale rozwija się w procesie historycznym. Stworzony przez Boga świat zawierał w sobie (od początku) zarodki, które w rozwoju mogą prowadzić do nowych form organizacji materii. Pod tym względem idee Robineta poprzedzają transformizm, mają jednak charakter metafizyczny, a nie biologiczny, i są rozwinięciem wcześniejszych koncepcji Leibniza czy Paracelsusa.
Dzieła Dzieła własne 1755–1779 Analyse raisonnée de Bayle, London, 1761–1766 De la naturé, 1762 Considérations sur l'état présent de la littérature en Europe, 1768 Considérations philosophiques de la gradation naturelle des formes de l'être, ou les essais de la nature qui apprend à faire l'homme, 1768 Paradoxes moraux et littéraires, 1769 Parallèle de la condition et des facultés de l'homme avec la condition et les facultés des autres animaux, 1776-1777 Supplément à l'Encyclopédie, ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers, par une société de gens de lettres (4 t.), 1777-1783 Dictionnaire universel des sciences morale, économique, politique et diplomatique, ou Bibliotheque de l'homme-d'état et du citoyen (30 t., współautorstwo), 1794 Calendrier des républicains pour l'année sextile 3e de la République une et indivisible, contenant un précis de la morale républicaine mise en maximes pour chaque jour de l'année, 1814 Les Vertus, réflexions morales en vers (2 t.),
Tłumaczenia 1760 David Hume, Essais de morale, ou Recherches sur les principes de la morale (ang.), 1762 Frances Sheridan, Mémoires de Miss Sidney Bidulph, 3 t. (ang.), 1766 Johann Joachim Winckelmann, Histoire de l'art chez les anciens, 2 t., współautorstwo, (niem.), 1767 Nicolò Donato, L'Homme d'État, 3 t. (wł.), 1769 John Gregory, Parallèle de la condition et des facultés de l'homme avec la condition et les facultés des autres animaux, (ang.), 1770 Frances Moore Brooke, Histoire d'Émilie Montague, (ang.), 1766 James Ridley, Les Contes des génies et des fées, ou les charmantes leçons d'Horam fils d'Asmar, 3 t., (ang.), 1778 Code des loix des Gentous, ou Réglemens des brames, (z ang. tłumaczenia tekstu sanskryckiego), 1779 John Seally, Le Favori de la fortune.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Francuscy filozofowie XIX wieku Kategoria:Urodzeni w 1735 Kategoria:Zmarli w 1820 Kategoria:Francuscy encyklopedyści Kategoria:Francuscy naukowcy Kategoria:Ludzie urodzeni w Rennes Kategoria:Twórcy Encyclopédie Kategoria:Autorzy umieszczeni na indeksie ksiąg zakazanych