Jarosławiec – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki, nad Jeziorem Jarosławieckim (rynna rosnowsko-jarosłwiecka), w granicach Wielkopolskiego Parku Narodowego.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Po raz pierwszy wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1397 kiedy odnotowano ją pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Jaroslafcze”, 1404 „Jaroslawecz”, 1406 „Jaroslavice”, 1407 „Jaroslavicze”, 1429 „Jarosławyecz”, 1432 „Jaroslawky”, 1510 „Jaroszlawyecz”.

Od nazwy „Jarosławiec” pochodzi także odmiejscowe nazwisko Jarosławskich herbu Junosza, dawnych właścicieli miejscowości notowanych od średniowiecza.

Historia thumb|left|220px|Głaz Franciszka Jaśkowiaka Miejscowość historycznie należała do Wielkopolski. Pierwotnie była wsią szlachecką własnością polskiej szlachty z rodu Jarosławskich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim. W 1446 miejscowość znajdowała się w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1508 leżała w parafii Trzebaw.

Pierwsze zachowane zapisy historyczne o wsi pochodzą z lat 1397-1410 kiedy odnotowano Szymona Jarosławskiego z Jarosławca. W latach 1404-1420 wspomniany został Maciej Jarosławski, który w 1405 wraz z braćmi Szymonem i Mikołajem (łac. „fratres uterini”) dowodził swego szlachectwa przy pomocy świadków. W sprawie zeznali jego stryjowie Jan Daszewski i Markusz z Bielska herbu Baran, zawołania Junosza, wujowie Iwan z Komorowa koło Szamotuł i Wincenty Trzcieliński herbu Poturgi, a także Stefan Karmiński z Karmina koło Śmigla oraz Iwan z Soboty koło Poznania obaj posiadający herb z głową łosia (łac. „caput onagri”), zawołania Wieniawa.

W 1421 odnotowani zostali Jan, Iwan, Jarosław, Marcin i Junoch synowie Szymona herbu Junosza. W latach 1421-1446 wspomniano Jarosława Jarosławskiego z Jarosławca. W 1416 Jarosław po śmierci Frącka z Sienna upomniał się o dług u Anastazji wdowie po Frącku. W latach 1421-1446 notowany był Jan Jarosławski z Jarosławca. W 1446 przy transakcjach swego brata Jarosława. W 1446 zakupił części w Siekierkach od braci Jana i Sędziwoja z Siekierek za 40 grzywien oraz od Wincentego z Siekierek za 30 grzywien, a następnie zapisał na tym majątku swojej żonie Katarzynie po 30 grzywien posagu i wiana na połowie 1/3 Siekierek.

W latach 1421-1458 odnotowano Iwana z Jarosławca. W 1446 zakupił on części Jarosławca od braci Jana i Jarosława i na połowie swych dóbr we wsi zapisał żonie Małgorzacie po 30 grzywien posagu i wiana. W 1450 sprzedał z zastrzeżeniem prawa odkupu czynsz roczny w wysokości jednej grzywny z Jarosławca Grzegorzowi plebanowi ze wsi Prochy za 12 grzywien. W 1458 Iwan z Jarosławca pozwany został przez Szymona plebana w Prochach.

W latach 1421 i 1436 notowany był Junoch dziedzic Jarosławca. W 1450 Bartosz Chomęcki dał Mikołajowi dziedzicowi Morawska (dawniej wieś, a obecnie Morasko część Poznania) 1/4 Jarosławca, a w zamian otrzymał część Morawska. W 1462 Bartłomiej, Wierzbięta, Wincenty i Piotr herbu Samson bracia niedzielni z Dębna Małego koło Stęszewa kupili oprawę wienną po 50 grzywien posagu i wiana zapisaną na 1/4 Jarosławca od Katarzyny wdowy po Andrzeju z Jarosławca. W 1465 Bartłomiej Dębieński zakupił od Katarzyny z Jarosławca, żony Dobrogosta z Bródek, jej części dziedziczne w Jarosławcu za 100 grzywien i 60 złotych węgierskich. W 1477 Junoch z Jarosławca kupił połowę wsi od Anny, żony Jana Słupka z Chojnicy za 100 grzywien.

W 1493 Jan Dębieński zapisał swojej żonie Jadwidze córce zmarłego Mikołaja Kokalewskiego z Kokalewa koło Stęszewa (obecnie to Kąkolewo) po 50 grzywien posagu i wiana na połowie swych dóbr w Dębnie Małym, Jarosławcu i w Złotnikach w parafii Kiekrz koło Poznania. W 1495 Jan Dębieński sprzedał z zastrzeżeniem prawa odkupu Sędziwojowi Głupońskiemu połowę Dębna Małego i połowę Jarosławca za 160 złotych węgierskich.

W 1423 (według zachowanej kopii z lat 1488-1492) dziesięcina snopowa z dwóch łanów w Jarosławcu należała do uposażenia kantora w katedrze poznańskiej. W 1508 Jarosławiec odnotowano jako wieś opustoszałą. 1510 we wsi pobierano dziesięcinę snopową z dwóch łanów dla kantora poznańskiego. Wspomniano, że wieś od wielu lat była opustoszała. W 1516 ponownie odnotowano wieś Jarosławiec jako opustoszałą, a także fakt, że kiedyś płaciła ona dziesięcinę snopową, a obecnie na rolach rosły lasy i bory. W 1563 i 1577 wieś odnotowana na formularzach poboru podatkowego jednak bez wypełnionych kwot poboru.

Ponowne zasiedlenie nastąpiło w XVIII wieku, kiedy to przyjechali tu osadnicy z Niemiec (kolonizacja olęderska). Po II wojnie światowej nastąpił po raz kolejny proces wyludniania się wsi. Pozostało tylko kilka zabudowań, a część dawnych pól uległa zadrzewieniu. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego. W 1996 powołano tutaj siedzibę obwodu ochronnego, którą przeniesiono z Jezior oraz założono szkółkę leśną o powierzchni 5,95 hektara wraz z deszczownią i chłodnią na nasiona i sadzonkiPaweł Anders, Krzysztof Kasprzak, Beata Raszka, Wielkopolski Park Narodowy, Wydawnictwo WBP, Poznań, 1999, s. 70-71, .

Obiekty Na terenie osady i w jej sąsiedztwie znajdują się m.in.: pomnikowy dąb szypułkowy (obwód 380praca zbiorowa, Słownik krajoznawczy Wielkopolski, PWN, 1992, s. 88, lub 400 cm), głaz pamiątkowy ku czci Franciszka Jaśkowiaka odsłonięty 3 lipca 1984, choć na kamieniu widnieje data 2003napis na kamieniu in situ (piaskowiec o wymiarach 240 x 120 x 100 cm wydobyty podczas budowy stacji wodociągowej w Koninie) i dąb o obwodzie 300 cm przy drodze do Trzebawia.

Turystyka Przez Jarosławiec przebiegają 2 szlaki turystyczne: Szlak turystyczny Stęszew - Szreniawa oraz Szlak im. Bernarda Chrzanowskiego.

W 1962 urządzono parking i miejsce odpoczynku przy popularnej, trawiastej plaży nad jeziorem Jarosławieckim (kąpielisko niestrzeżone). Obecnie parking nie jest dostępny, gdyż obowiązuje zakaz wjazdu na drogi prowadzące do osady (nie dotyczący mieszkańców), a pojazdy można pozostawiać na parkingach przy Greiserówce.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Jarosławiec (powiat poznański)