Wiriatus (ur. 180 p.n.e., zm. 139 p.n.e.) – od 147 roku p.n.e. wódz luzytański broniący ziem swego plemienia przed ekspansją rzymską.
Jest narodowym bohaterem w Hiszpanii i Portugalii. Obok patriotyzmu podkreśla się jego szlachetność. W czasie wojny z Rzymem do luzytańskiej zasadzki w pobliżu Sierra Morena dostał się duży oddział rzymski, którym dowodził Kwintus Fabiusz Maksimus Serwilianus. Wiriatus wypuścił żołnierzy rzymskich i ich wodza, uznając, że ich zabicie w takich okolicznościach byłoby zachowaniem niehonorowym. Wódz rzymski, będąc pod wrażeniem tego zachowania, uznał suwerenność Luzytanów i władzę Wiriatusa, uznając go jednocześnie Przyjacielem Rzymu.
Senat rzymski nie uznał decyzji Serwilianusa podkreślając brak konsultacji w tak ważnej sprawie z senatem. Kwintus Serwiliusz Cepion przekupił trzech posłów luzytańskich, którzy przybyli do Rzymian, aby zamordowali Wiriatusa. Wróciwszy do swego obozu zamordowali go, gdy spał, wbijając mu nóż w szyję. Znane są ich imiona: Audax, Ditalcus oraz Minurus. Gdy wrócili do Rzymian po spodziewaną nagrodę konsul Kwintus Serwiliusz Cepion miał powiedzieć: Rzym nie płaci zdrajcom, po czym rozkazał ich zabić.
Informacje na temat Wiriatusa znamy też z przekazu Appiana z Aleksandrii.
Zobacz też Okres rzymski na Półwyspie Iberyjskim Wojna numantyjska
Bibliografia
Philip Matyszak, Wrogowie Rzymu, przeł. Urszula Ruzik−Kulińska, dom wydawniczy Bellona, Warszawa 2007, str. 51−59, ISBN 978−83−11−10678−9
Kategoria:Celtowie Kategoria:Starożytny Rzym Kategoria:Luzytania (prowincja rzymska) Kategoria:Urodzeni w II wieku p.n.e. Kategoria:Zmarli w 139 p.n.e.