thumb|Pokrój Połonicznik nagi (Herniaria glabra L.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Występuje niemal w całej Europie, w północno-zachodniej Afryce, w zachodniej i środkowej Azji. Jako introdukowany rośnie w północnej Europie, w Japonii i w Ameryce Północnej. W Polsce jest rozpowszechniony na obszarze niemal całego kraju, rzadszy jest w Bieszczadach, na Przedgórzu Sudeckim i Nizinie Śląskiej.
Morfologia Pokrój Żółtawozielona, naga lub pokryta bardzo krótkimi, prostymi włoskami roślina zielna (czasem u nasady nieco drewniejąca) o pędach ścielących się lub czasem lekko wzniesionych, silnie rozgałęzionych, osiągających zwykle do 15, rzadko do 30 długości.
Liście Naprzeciwległe, z dwoma drobnymi (ok. 1 mm długości), błoniastymi, białawymi przylistkami o orzęsionych brzegach. Liście drobne, do 10 mm długości i 5 mm szerokości, eliptyczne lub eliptycznojajowate, całobrzegie, z tępym lub zaostrzonym wierzchołkiem, u nasady zwężone i z krótkim ogonkiem.
Kwiaty Siedzące zebrane po 5–12 w gęste grona wyrastające w kątach liści. Działki kielicha w liczbie 5 są żółtozielone, ok. 1 mm długie, jajowate i tępe. Płatki korony są szydłowate i białe. Pręcików od 3 do 5. Słupek kulistawy z siedzącymi znamieniem. Owoce Kulistawe lub owalne, jednonasienne torebki wystające nieco poza trwały kielich. Nasiono jest brązowe lub czarne, kształtu soczewkowatego, połyskujące, o długości do 0,8 mm.
Biologia i ekologia Roślina jednoroczna lub dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do października.
Rośnie na glebach piaszczystych i na żwirowiskach, unika gleb zasobnych w wapń. Zajmuje miejsca nasłonecznione, najczęściej na przydrożach i odłogach, poza tym na piaszczystych polach, na pastwiskach, śmietniskach.
W fitosocjologii jest to gatunek charakterystyczny dla All. Vicio lathyroidis-Potentilion i Ass. Sclerantho-Herniarietum.
Zastosowanie Roślina lecznicza Działanie: nieznaczne działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie, zwłaszcza dróg moczowych; dość słabe działanie moczopędne. Przetwory z połonicznika wywierają działanie przeciwbakteryjne na drobnoustroje znajdujące się w drogach moczowych, w tym również na szczepy oporne na antybiotyki i chemioterapeutyki. Surowiec zielarski: Ziele połonicznika (Herba Herniariae) Skład chemiczny: saponiny trójterpenowe – tzw. glabrozydy (11%), flawonoidy do 2,5% (np. hiperozyd, kwercetyna, narcyzyna), pochodne hydroksykumaryny ok. 0,2 (herniaryna, umbeliferon, skopoletyna), kwasy organiczne (m.in. kwas glikolowy, kwas glicerolowy), ślady olejku eterycznego, garbniki, sole mineralne. Zbiór i suszenie: od czerwca do października zbiera się rozkwitające rośliny o jednolitej zielonej barwie, ścinając je pod pierwszym rozgałęzieniem, bez najniższej części łodygi, zwykle zdrewniałej. Suszy się w miejscach zacienionych i przewiewnych. Przeciwwskazania: Ostre zapalenie kłębków nerkowych, krwawienia oraz ostry nieżyt żołądka i dwunastnicy, zmiany nowotworowe w obrębie dróg moczowych.
Przypisy
Bibliografia A. Ożarowski, W. Jaroniewski, Rośliny lecznicze, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989,
Kategoria:Goździkowate Kategoria:Rośliny lecznicze Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza