thumb|Poznańska Brygada ON thumb|Obrona Narodowa w 1939 Opalenicki Batalion Obrony Narodowej (batalion ON „Opalenica”) – pododdział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Formowanie Batalion został sformowany wiosną 1939 roku, w składzie Poznańskiej Brygady ON, według etatu batalionu ON typ IV. Jednostką administracyjną i mobilizującą dla Opalenickiego batalionu ON był 57 pułk piechoty w Poznaniu.
Od 11 lipca 1939 roku batalion, pod względem taktycznym, został podporządkowany dowódcy 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty. 24 sierpnia 1939 roku pododdział zajął stanowiska obronne wzdłuż linii jezior: Dębno – Bochenek – Lipno – Witobelskie – Dymaczewskie.
Opalenicki batalion ON w kampanii wrześniowej Kampanię wrześniową rozpoczął w składzie 14 DP. 1 września batalion ON „Opalenica” przebywał na stanowiskach obronnych, po przekroczeniu granicy przez oddziały niemieckie, prowadziły potyczki ubezpieczenia batalionu wspierając pododdziały Straży Granicznej. Do Nowego Tomyśla został wysłany III pluton z kompanii „Nowy Tomyśl”, z kolei ze składu plutonu jedna z drużyn wzięła udział we wsparciu podczas walki plutonu czołgów z 71 samodzielnej kompanii czołgów rozpoznawczych o Zbąszyn.
3 września wieczorem Opalenicki batalion ON na rozkaz przełożonych podjął odwrót przez Kobylepole, Neklę, Powidz omijając Wrześnię bombardowaną przez lotnictwo niemieckie. Szpicę przednią stanowił I pluton 3 kompanii ON, straż tylną III pluton 2 kompanii ON. Od 6 września batalion został skierowany rozkazem płk. Siudy z rejonu Powidza przez Anastazewo, Budzisław Kościelny, Ościsłowo, Starą Rudę do rejonu Skulska, gdzie zamknął swoimi pododdziałami przejścia pomiędzy jeziorami Skulskim a Ślesińskim. Dowództwo batalionu kwaterowało w Starej Rudzie. Od 8 września batalion został przegrupowany, zajął stanowiska obronne na rubieży Gawrony-jezioro Panajewskie-folwark Buszkowo-Jezioro Głębockie-Szyszyn-Bolesławowo. Dokonano spiętrzeń wody na kanałach i Noteci.
Został podporządkowany początkowo dowódcy improwizowanego pułku ON, ppłk dypl. Franciszkowi Junkerowi. Oddział ten występował pod nazwą Zgrupowanie Obrony Narodowej „Rudzica” i wchodził w skład Zgrupowania płk. Stanisława Siudy. Od 9 września batalion wchodził w skład 1 pułku ON „Poznań”.
12 września z rejonu Mostek, gdzie batalion zajmował stanowiska obronne wyszedł pluton na rozpoznanie Sompolna, gdzie przed miastem stoczył walkę z około 50 osobowym zmotoryzowanym pododdziałem niemieckim. Pluton ON zmuszony został do odwrotu, naciskany przez pododdział niemiecki. Na pomoc przybyły z batalionu ON „Poznań I” pluton zwiadu i jeden pluton z 1 kompanii ON tego batalionu. Wspólny kontratak odrzucił pododdział wroga w kierunku Sompolna. Prowadzący kontratak pluton w składzie oddziału kpt. Lucjana Abramczyka z I Poznańskiego batalionu ON wdarł się do Sompolna, gdzie wsparła go dodatkowo przybyła z Ignacewa kompania Przysposobienia Wojskowego „Szamotuły” kpt. Zygmunta Geremka z Szamotulskiego batalionu ON. Wspólne uderzenie wyparło oddział niemieckich pionierów w kierunku Wierzbinka i rozbiło miejscową grupę dywersyjną.
Opalenicki batalion ON wycofał się nocą 13/14 września batalion wycofał się ze Strzelec i zajął pozycje obronne w rejonie Suserz, Helenów Trębski, w odwodzie GO gen. Tokarzewskiego-Karaszewicza. Przez cały dzień 17 września odpierał ataki oddziałów niemieckich na swoje stanowiska obrony. Nocą 17/18 września odszedł przez Lwówek w kierunku Bzury. W trakcie walk patrol podoficerski zlikwidował gniazdo broni maszynowej oddziału niemieckiego, zlikwidowano 4 żołnierzy niemieckich i zdobyto 2 karabiny maszynowe, które wykorzystano w dalszych walkach. Z uwagi na okrążenie batalionu i wyczerpaniu możliwości dalszej walki batalion zmuszony został do poddania się do niemieckiej niewoli. Duża część żołnierzy 3 kompanii ON „Grodzisk” na czele z trzema oficerami kompanii wymknęła się z okrążenia i usiłowała przedrzeć się do Warszawy. Poprzez Grodzisk Mazowiecki w potyczkach z patrolami wroga kompania dotarła do Milanówka, tam stoczyła ciężki bój, w wyniku którego część żołnierzy poległa na czele z dowódcą kompanii ppor. Aleksandrem Handke, część jako ranni dostali się do niemieckiej niewoli jak ppor. Kokot.
Organizacja i obsada personalna dowództwo batalionu i pododdziałów: dowódca batalionu – kpt. Leon Łagan adiutant batalionu – ppor. rez. Hipolit Jan Rękosiewicz lekarz batalionu - sierż. pchor. lek. rez. Henryk Sobecki dowódca plutonu przeciwpancernego - ppor. rez. Józef Kośmider (od 1 IX 1939) dowódca 1 kompanii ON „Opalenica” - ppor. Józef Serdecki dowódca I plutonu - ppor. rez. Józef Borkowski dowódca II plutonu - ppor. rez. Dalaszyński dowódca III plutonu - ppor. rez. Michalski dowódca plutonu ckm - st. sierż. Franciszek Matuszczak dowódca 2 kompanii ON „Nowy Tomyśl” - kpt. Stefan Wojciechowski dowódca I plutonu - ppor. rez. Paweł Michalczak dowódca II plutonu - ppor. rez. Stankiewicz dowódca III plutonu - ppor. rez. Bolesław Milczyński dowódca plutonu ckm - ppor. rez. Roman Nitsche dowódca 3 kompanii ON „Grodzisk” - ppor. Aleksander Handke dowódca I plutonu - ppor. rez. Wiktor Tylewski dowódca II plutonu - ppor. rez. Kokot dowódca III plutonu - ppor. rez. Józef Kosicki dowódca plutonu ckm - NN dowódca drużyny pionierów - kpr. Maciej Hildebrandt dowódca oddziału łączności - plut. Stanisław Garczarek
Przypisy
Bibliografia
Opalenica, Batalion ON Kategoria:Polskie jednostki obrony narodowej utworzone w 1939 Opalenica, Batalion ON Kategoria:Historia Opalenicy Kategoria:Historia Nowego Tomyśla Kategoria:Historia Grodziska Wielkopolskiego