Bogdan Marian Wincenty JaxaJest to inna nazwa herbu Gryf, a więc ten człon nazwiska jest nieodmienny.-Ronikier herbu Gryf, ps. Gryfita (ur. 28 sierpnia 1873 w Korytnicy, zm. 4 stycznia 1956 w Zamościu) – polski pisarz, dramaturg, publicysta.
Życiorys Pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej, o tytule hrabiowskim potwierdzonym w Rosji 8 marca 1850.
Jego ojciec, właściciel folwarku Rozbrat w Warszawie hrabia Adam Aleksander Atanazy Jaxa-Ronikier (1812–1873), był znanym okultystą. W drugiej połowie lat 30. XIX wieku nabył (zawierającą liczne „białe kruki”) bibliotekę Załuskich z Trzeszczan (w Hrubieszowskiem). Został przyjęty w 1839 w Rogalinie przez Rogera Raczyńskiego do zakonu różokrzyżowców. W latach 1841–1845 przebywał we Włoszech; po powrocie stamtąd urządził laboratorium alchemiczne.
Bogdan Jaxa-Ronikier po zdaniu matury wyjechał do Drezna, Berlina i Lipska, by zakończyć edukację na wydziale matematyczno-filozoficznym Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium.
Po powrocie do kraju redagował tygodnik „Kurier Świąteczny”, ale głównie zajmował się twórczością literacką (był popularnym dramaturgiem).
Proces o zabójstwo W 1910 został oskarżony o zabójstwo swego szwagra Stanisława Chrzanowskiego (motywy były niejasne – chodzić mogło o sprawy majątkowe), którego miał zamordować w hoteliku „Pokoje meblowane Zawadzkiego” przy ulicy Marszałkowskiej 112 w Warszawie. Z ramienia policji sprawę prowadził referent Urzędu Śledczego Ludwik Kurnatowski. Ustalono, że Ronikier wynajął dwa pokoje przez podstawioną kobietę na nazwisko ofiary. Po długim i głośnym procesie poszlakowym w 1914 został skazany na 11 lat ciężkich robót, pozbawienie praw stanu (tytułu szlacheckiego) i dożywotnie zesłanie na Syberię. Nie wiadomo do końca, czy pisarz nie stał się ofiarą zbrodniczego spisku.
W czasie I wojny światowej udało mu się uniknąć wywózki w głąb Rosji, a gdy Warszawę zajęli Niemcy, został zwolniony za kaucją w złocie. W 1919 zbiegł do Austrii, gdzie spokojnie mieszkał z rodziną w Salzburgu. Po wojnie, w 1923, na żądanie Ministerstwa Sprawiedliwości Rzeczypospolitej nastąpiła ekstradycja Bogdana Jaxa-Ronikiera do Polski. Ponownie osadzony w więzieniu mokotowskim, został ułaskawiony przez prezydenta Ignacego Mościckiego i wyszedł na wolność w 1927. W tym samym roku władze skonfiskowały nakład opatrzonej jego przedmową publikacji autorstwa Stanisława Antoniego Wotowskiego Mury więzienne. Wspomnienia B. hr. Ronikiera.
Po uwolnieniu W 1933 wydał swą najgłośniejszą (tłumaczoną na język angielski) książkę-fantazję o Feliksie Dzierżyńskim, według Marka Sołtysika „utwór klasy B”, Dzierżyński, czerwony kat. Wystąpił także z ostrą krytyką stanu polskiej kinematografii.
Pod koniec lat 30. XX wieku stracił wzrok. Zmarł w Zamościu w całkowitym osamotnieniu. Rękopis jego pamiętnika, dyktowany w latach II wojny światowej, zaginął. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Zamościu.
Wybrane dzieła Dramaty Zgaszeni Kariera
Powieści Promienna toń. Powieść obyczajowo-współczesna, Biblioteka Dzieł Wyborowych, Warszawa 1903 Sześć kobiet. Cienie, wyd. J. Fiszer, Warszawa 1903 Hrabia na Rostocku, błędny rycerz Słowiańszczyzny, wyd. Alfred Zoner, Warszawa 1911 Dzierżyński, czerwony kat, Towarzystwo Wydawnicze „Polska Zjednoczona”, Warszawa 1933 przekład angielski: The red executioner Dzierjinski (the good heart), tłum. , wyd. Denis Archer, London 1935 Powieść z roku 1400 Bezrobotni, Drukarnia Artystyczna, Warszawa 1936 Miasto zadżumionych, Warszawa 1936 Człowiek z głową. Philaleta, Księgarnia Popularna, Warszawa 1937 (przedruk: Efekt, Warszawa 1992)
Uwagi
Przypisy
Fragment artykułu w „Światowidzie” pt.
Kategoria:Polscy dramaturdzy Kategoria:Polscy hrabiowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Polscy prozaicy Bogdan Kategoria:Więźniowie więzienia mokotowskiego (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy zabójcy Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1956