thumb|350px|Duży mikroskop warsztatowy z przetwornikami obrotowo-impulsowymi o rozdzielczości 1 μm produkcji Polskich Zakładów Optycznych w 1976 roku, somputeryzowany ok. 2000 roku Mikroskop warsztatowy – optyczne urządzenie pomiarowe, które służy do bezdotykowego pomiaru długości przedmiotów w układzie współrzędnych prostokątnych oraz kątów. Wykorzystywany jest najczęściej w laboratoriach pomiarowych i w przemyśle maszynowym (izba pomiarów, narzędziownia).
Mikroskop zawiera układ optyczny umożliwiający obserwację mierzonego przedmiotu w okularze, na matówce lub z wykorzystaniem kamery na ekranie. Stosowane są powiększenia obiektywów od 1× do 5×, a całkowite powiększenie (wynoszące od 10× do 50×) jest znacznie mniejsze niż w mikroskopach do obserwacji biologicznych. Przedmioty mogą być obserwowane w świetle przechodzącym (cień) lub odbitym.
Mierzony przedmiot umieszcza się na obrotowym stoliku, który jest przesuwany śrubami mikrometrycznymi w dwu wzajemnie prostopadłych kierunkach. Położenie stolika jest odczytywane za pomocą bębnów mikrometrycznych z działką elementarną 0,01 mm. Do rozszerzenia zakresu pomiarowego (poza zakres przesuwu śruby – typowo 25 mm) wykorzystywane są płytki wzorcowe wkładane między nieruchomą płytkę oporową a zderzak sań. Rozdzielczość pomiaru kątów za pomocą głowicy okularowej goniometrycznej, jak i podziałki obrotowego stołu wynosi 1′.
Mikroskopy warsztatowe produkowane są w dwu wielkościach jako mały mikroskop warsztatowy o polu pomiarowym 25×50 mm i duży mikroskop warsztatowy o polu pomiarowym 50×150 mm
Bibliografia
warsztatowy