Thornton Niven Wilder (ur. 17 kwietnia 1897 w Madison, zm. 7 grudnia 1975 w Hamden w stanie Connecticut)Find A Grave – Thornton Wilder [dostęp 2011-09-25]. – amerykański powieściopisarz i dramaturg.
Życiorys Jego ojciec, Amos Parker Wilder, był dyplomatą. Kilka lat dzieciństwa Thronton spędził w Chinach, gdzie jego ojciec był konsulem. Miał brata Amosa Nivena Wildera, który był duchownym i poetą, a także 3 siostry: Charlotte Wilder, Isabel Wilder, Janet Wilder Dakin.
Studiował na Uniwersytecie Yale i Uniwersytecie Princeton oraz w Akademii Amerykańskiej w Rzymie. Przez kilka lat był nauczycielem języka francuskiego w Lawrenceville School w Lawrenceville. Ponadto wykładał na Uniwersytecie Chicagowskim i Uniwersytecie Harvarda. Jako ochotnik brał udział w I i II wojnie światowej. Za swoje dokonania wojskowe otrzymał Brązową Gwiazdę i Legię Zasługi. Służbę zakończył w randze podpułkownika US Air Force. W 1956 otrzymał Pour le Mérite za Naukę i SztukęThornton Wilder na liście odznaczonych
Zmarł wskutek zawału serca. Został pochowany na cmentarzu Mount Carmel w Hamden.
Życie prywatne Choć Wilder nigdy nie przyznał się do homoseksualizmu ani publicznie, ani w swojej korespondencji i pisarstwie, powszechnie było wiadomo, iż przez pewien czas pozostawał w związku z Samuelem Stewartem [dostęp 2011-09-25]., pisarzem, rysownikiem i tatuażystą, którego prace miały przeważnie charakter pornograficzny.
Wilder prowadził aktywne życie towarzyskie. Do jego przyjaciół należeli m.in. Gertrude Stein, Ernest Hemingway, Willa Cather, Russel Wright (twórca sztuki użytkowej) i Montgomery Clift.
Przez ostatnie lata życia Wilder mieszkał w Hamden ze swoją siostrą, Isabel, publicystką i recenzentką literacką.
Twórczość Pisarstwo Wildera – zarówno prozatorskie, jak dramaturgiczne – wykraczało poza obręb dominującej wówczas w literaturze amerykańskiej tendencji naturalistycznych. W znacznym stopniu bowiem nawiązywało do klasycznego humanizmu. Naczelnym tematem jego twórczości jest poszukiwanie sensu istnienia człowieka, sensu ukrytego – zdaniem Wildera – w tajemnicy życia, której nie są w stanie wyjaśnić do końca ani religia, ani nauka.
W 1928 odniósł sukces (również finansowy) dzięki swojej drugiej powieści: Most San Luis Rey, która przyniosła mu Nagrodę Pulitzera. Nagrodę tę zdobył potem jeszcze za dramaty: Nasze miasto (1938) i Niewiele brakowało… (1943), a National Book Award za powieść: The Eighth Day (1968).
Wilder był także tłumaczem; przełożył z francuskiego sztuki André Obeya i Jean-Paula Sartre’a. Napisał także libretta do opery The Long Christmas Dinner Paula Hindemitha i opartej na jego sztuce – The Alcestiad Louise Talmy. W jego dorobku literackim znalazł się również scenariusz do filmu kryminalnego W cieniu podejrzenia (1943), którego twórcą był Alfred Hitchcock, ulubiony reżyser Wildera.
Wybrane utwory Powieści 1926 The Cabala (Kabała) 1927 The Bridge of San Luis Rey (Most San Luis Rey) 1930 The Woman of Andros (Kobieta z wyspy Andros) 1935 Heaven’s My Destination 1948 Ides of March (Idy marcowe) 1967 The Eighth Day (Ósmy dzień tworzenia) 1973 Theophilus North Sztuki 1920 The Trumpet Shall Sound 1928 The Angel That Troubled the Waters (Anioł, który zmącił wody) 1931 The Long Christmas Dinner (Długi świąteczny obiad) 1938 Our Town (Nasze miasto); The Merchant of Yonkers 1942 The Skin of Our Teeth (Niewiele brakowało…) 1954 The Matchmaker (Pośredniczka matrymonialna) [na jej podstawie powstał musical Hello, Dolly!] 1962 Plays for Bleecker Street
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Mały słownik pisarzy angielskich i amerykańskich, Wiedza Powszechna, 1971
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Yale Kategoria:Amerykańscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Amerykańscy prozaicy XX wieku Kategoria:Członkowie PEN Clubu Kategoria:Dramaturdzy anglojęzyczni Kategoria:Odznaczeni Brązową Gwiazdą Kategoria:Odznaczeni Legią Zasługi Kategoria:Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności Kategoria:Odznaczeni cywilnym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Stany Zjednoczone) Kategoria:Uczestnicy II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Harvarda Kategoria:Nauczyciele akademiccy University of Chicago Kategoria:Zdobywcy Nagrody Pulitzera Kategoria:Zmarli w 1975 Kategoria:Ludzie urodzeni w Madison