Eisenhüttenstadt – miasto we wschodnich Niemczech nad Odrą, w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Oder-Spree. Nazwa dosłownie oznacza Miasto Huty Żelaza. Przechodzi przez nie Kanał Odra-Sprewa, łączący je drogą wodną z Berlinem.
Gospodarka W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, hutniczy oraz cementowy.
Historia mały|lewo|Stalinstadt w 1955W czasach rozbicia dzielnicowego w Polsce obszar stanowił część ziemi lubuskiej. Leżał w granicach diecezji lubuskiej, po czym prawdopodobnie w ok. połowie XIII w. trafił pod administrację diecezji miśnieńskiejJoachim Huth, Das Bistum Meißen – Entstehungsgeschichte und kritische Exegese früher Meißner Bistumsurkunden, s. 23–24..
Eisenhüttenstadt (Fürstenberg) było dawniej połączone z drugim brzegiem Odry betonowym mostem. W 1945 roku broniące się i uciekające przed Armią Czerwoną (wraz z ludnością cywilną), wojska niemieckie wysadziły w powietrze połowę mostu. Obecnie druga połowa betonowego mostu w bardzo dobrym stanie (nadającym się do wykorzystania), znajduje się po stronie polskiej w miejscowości Kłopot (niem. Kloppitz), znanej jako „bociania wioska”. Mostu jednak nigdy nie odbudowano, chociaż miał służyć jako droga dostaw surowców z Katowic do niemieckiej huty.
Kilka tysięcy poległych żołnierzy atakującej Armii Czerwonej pochowanych zostało na dwóch cmentarzach radzieckich w Cybince.
Miasto powstało w 1961 z połączenia trzech miejscowości: Fürstenberga (pol. Przybrzeg), Schönfließ (Potoczna) oraz założonego w 1950 r. Stalinstadtu (osiedla robotniczego wybudowanego – tak jak polska Nowa Huta – dla pracowników nowo wybudowanej huty żelaza).
W roku 2000 podczas prac przy wałach antypowodziowych w okolicach mostu odnaleziono szczątki niemieckiego żołnierza w pełnym umundurowaniu. Przez cały okres powojenny do lat 90. włącznie bezpośredni odcinek Odry przy zburzonym moście do Eisenhuttenstadt stanowił kluczowy element strategii obronnej PRL, dlatego w odległości trzech kilometrów, w pobliskiej miejscowości Rąpice (niem. Rampitz), ulokowano jednostkę Ludowego Wojska Polskiego. W latach 90. XX w. zlikwidowano ją, a budynki sprzedano. Dziś budynki po koszarach są od wielu lat prywatnymi domami jednorodzinnymi.
W Eisenhuettenstadt na terenie dawnych koszar funkcjonuje ośrodek recepcyjny i urząd ds. cudzoziemców, a od 1 marca 2025 został przekształcony w tzw. centrum dublińskie, czyli ośrodek przeznaczony dla osób ubiegających się o azyl, które wjechały do kraju przez inne państwa UE.
Demografia Rok Mieszkańcy 1953 2400 1955 15 157 1958 19 629 1960 24 372 1961 32 970 1965 38 138 1970 45 410 1975 47 414 1980 48 253 1985 48 810 Rok Mieszkańcy 1988 53 048 1990 50 216 1995 47 376 2000 41 493 2005 34 818 2007 33 091 2008 32 214 2009 31 689 2013 27 205 2020 23 373
Wykres zmian populacji w granicach z 2020 roku od 1875 roku:
450px
Miasto charakteryzuje się jednym z największych spadków liczby ludności w Niemczech. Przyczyny to wysokie bezrobocie i migracje wewnętrzne.
Transport
Drogowy Przez centrum miasta przebiega droga krajowa B112 rozpoczynająca się od węzła z A15 w Forst, a kończąca na skrzyżowaniu z drogą B1. W mieście z B112 krzyżuje się droga krajowa B246 relacji Neuwegersleben (B245) - Eisenhüttenstadt (B112).
Lotniczy W okolicach Eisenhüttenstadt położone jest lądowisko.
Zabytki Ratusz Teatr Spichlerz Zespół zabudowy mieszkaniowej Szpital Hotel „Lunik” Dwa gmachy szkolne, dwa gmachy przedszkolne oraz żłobek inne, w tym: zabytki w Fürstenbergu, w tym późnogotycki kościół św. Mikołaja i ratusz z ok. 1900 r. zabytki w Schönfließ
Sport Swoją siedzibę ma tu klub piłkarski FC Stahl Eisenhüttenstadt, który występuje na Stadion der Hüttenwerker.
Burmistrzowie mały|Ratusz 1953–1956 Albert Wettengel 1956–1965 Max Richter 1965–1969 Siegfried Sommer 1969–1985 Werner Viertel 1985–1988 Dr. Manfred Sader 1988–1990 Ottokar Wundersee 1990–1993 Wolfgang Müller (CDU) 1993–2009 Rainer Werner (SPD) 2010–2018 Dagmar Püschel (Die Linke) 2018 – nadal Frank Balzer (SPD)
Ludzie urodzeni w Eisenhüttenstadt
Współpraca międzynarodowa Bułgaria: Dimitrowgrad Francja: Drancy Polska: Głogów Saara: Saarlouis
Zobacz też Przejście graniczne Miłów-Eisenhüttenstadt Stalowa Wola
Przypisy
Linki zewnętrzne Dokumentationszentrum Alltagskultur der DDR Wikihüttenstadt, das OrtsleXikon – leksykon o mieście Eisenhüttenstadt Eisenhüttenstadt Blog Eisenhüttenstadt leksykon
Kategoria:Miasta w Brandenburgii Kategoria:Powiat Oder-Spree Kategoria:Ziemia lubuska Kategoria:Eisenhüttenstadt