Sobór św. Jana Chrzciciela – kościół archikatedralny obrządku greckokatolickiego w Przemyślu, dawny jezuicki kościół rzymskokatolicki.

Historia thumb|left|Zabytkowy ikonostas z 2 poł. XVII w. Świątynia została wybudowana przez jezuitów w latach 1626–1632. Prawdopodobnie późniejsze prace dekoracyjne wykonał w niej snycerz Stefan Grodzicki, który pracował dla jezuitów w Przemyślu we wrześniu 1773Agata Dworzak: "…in hoc altari stant duo angeli magni deaurati…" : uwagi o ołtarzach w kościele Karmelitów Bosych w Przemyślu. Kraków : Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, 2016, s. 387-388.. Po skasowaniu zakonu jezuitów przez cesarza Józefa kościół św. Ignacego Loyoli służył jako magazyn. Opuszczony i niszczejący został przejęty przez diecezję rzymskokatolicką i wyremontowany w 1904 roku. Pod wezwaniem Serca Pana Jezusa pełnił funkcję kościoła garnizonowego. Od 1957 roku odprawiano w nim również liturgię w rycie bizantyjsko-ukraińskim, a w 1991 roku archieparchia przemysko-warszawska otrzymała zespół pojezuicki na własność w miejsce kościoła pw. Św. Teresy oo. Karmelitów, który sprawował rolę greckokatolickiej katedry przed wojną.

Przed ołtarzem głównym zainstalowano zabytkowy ikonostas należący do zachodnioukraińskiego malarstwa cerkiewnego, który powstał w latach 80. XVII w. dla cerkwi klasztornej w Szczepłotach koło Krakowca. Po kasacie monasteru w 1788 trafił do drewnianej cerkwi pw. Św. Mikołaja w Lubaczowie, później do nowej murowanej świątyni w tym mieście. Stamtąd w 1979 przeniesiony został do lubaczowskiego Muzeum, a w 1993 zajął obecne miejsce.

W budynkach byłego klasztoru znajduje się Muzeum Archidiecezjalne.

Zobacz też Katedra greckokatolicka św. Wincentego i św. Jakuba we Wrocławiu Katedra Pokrowa Matki Bożej w Olsztynie

Przypisy

Bibliografia W sprawie kościoła pojezuickiego w Przemyślu. „Kurjer Lwowski”. 87, s. 4, 28 marca 1891.

Linki zewnętrzne

Archiwalne widoki kościoła w bibliotece Polona

Jana Chrzciciela Kategoria:Dawne klasztory i kościoły jezuickie w Polsce Kategoria:Katedry greckokatolickie w Polsce Sobór Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo ruskie) Kategoria:Architektura barokowa w Przemyślu Jana Chrzciciela Jana Chrzciciela Kategoria:Zabytkowe klasztory katolickie w województwie podkarpackim Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela