Koń trojański, trojan – określenie oprogramowania, które podszywając się pod przydatne lub ciekawe dla użytkownika aplikacje, dodatkowo implementuje niepożądane, ukryte przed użytkownikiem różne funkcje (oprogramowanie wymuszające okup – , szpiegujące – , bomby logiczne, furtki umożliwiające przejęcie kontroli nad systemem przez nieuprawnione osoby itp.). Nazwa pochodzi od mitologicznego konia trojańskiego.
Zagrożenia Do typowych działań wykonywanych przez konie trojańskie należą: instalowanie w systemie backdoora i udostępnianie kontroli nad systemem nieuprawnionym osobom w celu rozsyłania spamu, dokonywania ataków DDoS itp. (patrz: komputer-zombie), szpiegowanie i wykradanie poufnych danych użytkownika (oprogramowanie szpiegujące), utrudnianie pracy programom antywirusowym, zmienianie strony startowej przeglądarki WWW i prezentowanie reklam, działania destruktywne (kasowanie plików, uniemożliwianie korzystania z komputera lub szyfrowanie danych, patrz: ransomware). Niektóre trojany mają dodatkowe funkcje, takie jak wyłączanie przez atakującego monitora, wysuwanie tacki napędu CD/DVD, otwieranie wybranych stron internetowych.
Profilaktyka Podstawową metodą obrony przed tego typu szkodliwymi programami powinna być profilaktyka: używanie jak najczęściej aktualizowanego oprogramowania antywirusowego, systematyczne aktualizowanie systemu operacyjnego, nieotwieranie podejrzanych wiadomości e-mail i załączonych do nich plików.
Trojan zdalnego dostępu () Narzędzia typu pozwalają na zdalny dostęp i zarządzanie systemem, na którym zainstaluje się moduł takiej aplikacji. W samych programach tego rodzaju nie ma wiele złego. Korzystają z nich administratorzy systemów czy też na przykład dział wsparcia w jakiejś firmie. Dzięki oprogramowaniu typu wspomniany dział wsparcia technicznego może połączyć się z komputerem danego użytkownika i zdalnie pomóc mu rozwiązać problem, który występuje na jego urządzeniu. Skrót , rozwijany jako lub , ma również rozwinięcie , czyli koń trojański zdalnego dostępu. Jest to złośliwa odmiana tego typu programów często używana do celów przestępczych.
Bardzo często konie trojańskie są to zaawansowane narzędzia, które pozwalają między innymi na: Zarządzanie plikami, procesami, edycja rejestru systemowego Podgląd ekranu, zrzuty ekranu (ang. ) Rejestrowanie wciskanych klawiszy (tzw. keylogger) Zdalny pulpit, przekazywanie obrazu (np. VNC) Zdalne wykonywanie poleceń cmd.exe (Wiersz polecenia) Wysłanie i uruchomienie dowolnego pliku () Odzyskiwanie haseł z popularnych programów inne zależne od programisty.
Należy pamiętać, że programy typu dają ogromne możliwości kontroli. Można nawet rzec, że pozwalają wykonać każdą czynność w systemie, zupełnie jakby się było fizycznie przy danym urządzeniu. Stwarza to ogromne zagrożenie.
Zobacz też
wirus komputerowy binder cracking phishing rootkit
Przypisy