Zawór kulowy – zawór obrotowy, którego element roboczy stanowi sfera lub wycinek sfery.
Budowa i zasada działania zaworu kulowego thumb|210 px|right|Budowa zaworu kulowego:1. korpus2. gniazdo 3. kula4. dźwignia regulacji otwarcia zaworu5. wałek zwrotny (trzpień, wrzeciono) Budowę zaworu kulowego opisuje rysunek po prawej stronie.
Jego zasada działania jest bardzo prosta – podczas otwarcia sfera przez wycięty w jej powierzchni otwór przepuszcza medium, natomiast po jej obróceniu o 90 stopni zakrywa gniazdo zaworu i blokuje przepływ.
Zastosowania Zawory takie ze względu na wysoką szczelność i łatwą obsługę (do zamknięcia wymagają tylko 1/4 obrotu) są bardzo szeroko stosowane, od budownictwa, poprzez przemysł, do wydobycia ropy naftowej włącznie.
Pełnią typową funkcję otwórz/zamknij, ze względu na stromą charakterystykę uniemożliwiającą regulację.
Zastosowania domowe odcięcie wody ciepłej i zimnej odcięcia wody centralnego ogrzewania kurki gazowe
Zastosowania przemysłowe zawory odcinające w przemyśle rafineryjnym i chemicznym, spożywczym kurki na rurociągach gazowych automatyczne zawory odcinające (ang. emergency shutdown valves) zawory podwodne przy wydobyciu ropy (ang. subsea valves)
Kategoria:Zawory