Ilja Walerjewicz Kowalczuk, (ur. 15 kwietnia 1983 w Kalininie) – rosyjski hokeista, reprezentant Rosji, pięciokrotny olimpijczyk, działacz hokejowy.

Kariera klubowa

Wychowanek Spartaka Moskwa. Został pierwszym Rosjaninem w historii wybranym z numerem 1 w drafcie NHL. Od 2010 zawodnik klubu NHL New Jersey Devils. W lipcu klub zawarł z nim 17-letnią umowę opiewającą na 102 mln dolarów, jednak kilka dni później władze NHL umowę z uwagi na to, że jej wysokość omija tzw. czapkę płac ligi (salary cap). Następnie zapis umowy został skorygowany i we wrześniu 2010 Kowalczuk podpisał kontrakt na 15 lat o wartości 100 mln dolarów. Od września 2012 do stycznia 2013 roku na okres lokautu w sezonie NHL (2012/2013) w klubie SKA Sankt Petersburg (został mianowany także kapitanem drużyny). W styczniu 2013 wystąpił w Meczu Gwiazd KHL i był w nim kapitanem drużyny Zachodu. W lipcu 2013 niespodziewanie oświadczył, że odchodzi z zespołu Devils i opuszcza ligę NHL powracając do Rosji. W amerykańskim klubie występował z numerem 17. Kilka dni później podpisał czteroletnią umowę ze SKA Sankt Petersburg. W rosyjskim zespole otrzymał numer 17 (z takim samym gra w reprezentacji Rosji) i został mianowany kapitanem drużyny. Został wybrany do Meczu Gwiazd KHL 2014 z największą ilością głosów w plebiscycie i został kapitanem drużyny Zachodu. W czerwcu 2018 podpisał trzyletni kontrakt z Los Angeles Kings w NHL. Na początku stycznia 2020 przeszedł do kanadyjskiego klubu Montreal Canadiens, a pod koniec lutego 2020 został zawodnikiem Washington Capitals. Pod koniec grudnia 2020 został zawodnikiem Awangarda Omsk, wiążąc się dwuletnim kontraktem. W swoim pierwszym meczu 30 grudnia 2020 zdobył gola na nowej drużyny. Z końcem kwietnia 2021 odszedł z klubu.

Po przeszło dwóch sezonach bez gry i w wieku 40 lat na początku grudnia 2023 ogłoszono, że podpisał kontrakt z macierzystym klubem Spartak Moskwa, tym samym powracając do tegoż po ponad 22 latach. Ponowny debiut w drużynie zaliczył 24 grudnia 2023 zdobywając golahttps://en.khl.ru/game/1217/885929/resume/.https://en.khl.ru/news/2023/12/24/524847.html.. Ostatni mecz rozegrał 30 marca 2024, a w marcu 2025 ogłosił zakończenie kariery zawodniczejhttps://www.si.com/onsi/breakaway/news-feed-page/former-atlanta-thrashers-ilya-kovalchuk-retires-hockey..

W trakcie kariery zyskał przydomki Kovy, Kapitan Hak.

Kariera reprezentacyjna W barwach Rosji uczestniczył w turniejach na zimowych igrzyskach olimpijskich 2002, 2006, 2010, 2014, mistrzostw świata w 2003, 2004, 2005, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013, 2015, 2019 oraz Pucharu Świata 2004. Został bohaterem kadry Rosji w finale Mistrzostw Świata 2008, kiedy w meczu z Kanadą zdobył dwie decydujące bramki. Najpierw – na pięć minut przed końcem regulaminowego czasu gry – wyrównał na 4:4, a w trzeciej minucie dogrywki zapewnił zwycięstwo 5:4 Rosjanom. W ramach ekipy olimpijskich sportowców z Rosji brał udział w turnieju zimowych igrzysk olimpijskich 2018.

Kariera działacza W kwietniu 2026 ogłoszono, że został prezydentem chińskiego klubu w lidze KHL, Shanghai Dragons.

Statystyki kariery Sezon zasadniczy i play-off     Sezon zasadniczy   Play-off Sezon Drużyna Liga M G A Pkt Min M G A Pkt Min 1999–00 Spartak Moskwa RUS-2 495743100 – – – – – 1999–00 Spartak-2 Moskwa RUS-3 221314 – – – – – 2000–01 Spartak Moskwa RUS-2 405538101 121441838 2001–02 Atlanta Thrashers NHL 6529225128 – – – – – 2002–03 Atlanta Thrashers NHL 8138296757 – – – – – 2003–04 Atlanta Thrashers NHL 8141468763 – – – – – 2004–05 Ak Bars Kazań RSL 5319234272 40110 2005–06 Atłant Mytiszczi RSL 11851324 – – – – – 2005–06 Atlanta Thrashers NHL 7852469868 – – – – – 2006–07 Atlanta Thrashers NHL 8242347666 411219 2007–08 Atlanta Thrashers NHL 7952358752 – – – – – 2008–09 Atlanta Thrashers NHL 7943489150 – – – – – 2009–10 Atlanta Thrashers NHL 4931275845 – – – – – 2009–10 New Jersey Devils NHL 271017278 52466 2010–11 New Jersey Devils NHL 8131296028 – – – – – 2011–12 New Jersey Devils NHL 7737468333 23811196 2012–13 SKA Sankt Petersburg KHL 3618244212 – – – – – 2012–13 New Jersey Devils NHL 3711203118 – – – – – 2013–14 SKA Sankt Petersburg KHL 45162440381032531 2014–15 SKA Sankt Petersburg KHL 5425305569228111912 2015–16 SKA Sankt Petersburg KHL 501633492440002 2016–17 SKA Sankt Petersburg KHL60324678471863935 2017–18 SKA Sankt Petersburg KHL 53 31 32 63 26 15 6 4 10 12 2018–19 Los Angeles Kings NHL – – – – – – – – – – NHL łącznie 816 417 399 816 516 32 11 16 27 31 KHL łącznie 298 138 189 327 216 69 23 20 43 92

Międzynarodowe Rok Turniej Wynik M G A Pkt Min 2000 MŚJ U-18 link=|alt=2nd, silver medalist(s) 62356 2001 MŚJ U-20 7 742637 2001 MŚJ U-18 link=|alt=1st, gold medalist(s) 61141526 2002 IO link=|alt=3rd, bronze medalist(s) 612314 2003 PŚ 5 74046 2004 PŚ 10 63146 2004 PŚ 5 41014 2005 PŚ link=|alt=3rd, bronze medalist(s) 93364 2006 IO 4 841531 2007 PŚ link=|alt=3rd, bronze medalist(s) 925710 2008 PŚ link=|alt=1st, gold medalist(s) 826852 2009 PŚ link=|alt=1st, gold medalist(s) 959144 2010 IO 6 4 1 2 3 0 2010 PŚ link=|alt=2nd, silver medalist(s) 9 2 10 12 2 2011 PŚ 4 9 3 5 8 6 2013 PŚ 6 8 8 5 13 29 2014 IO 5 5 3 0 3 2 2015 MŚ link=|alt=2nd, silver medalist(s) 10 2 3 5 2 2018IO link=|alt=2nd, silver medalist(s) 6 5 2 7 4 Juniorskie razem 191792669 Seniorskie razem 1174954103176

Sukcesy mały|Ilja Kowalczuk w barwach Atlanta Thrashers (2006) mały|Ilja Kowalczuk (2009) mały|Ilja Kowalczuk w barwach SKA (2013) Reprezentacyjne 16px Złoty medal mistrzostw świata juniorów do lat 17: 2000 16px Srebrny medal mistrzostw świata juniorów do lat 18: 2000 16px Złoty medal mistrzostw świata juniorów do lat 18: 2001 16px Brązowy medal zimowych igrzysk olimpijskich: 2002 16px Brązowy medal mistrzostw świata: 2005, 2007, 2019 16px Złoty medal mistrzostw świata: 2008 i 2009 16px Srebrny medal mistrzostw świata: 2010, 2015 16px Złoty medal zimowych igrzysk olimpijskich: 2018

Klubowe 16px Złoty medal wyższej ligi: 2001 ze Spartakiem Moskwa Mistrzostwo dywizji NHL: 2007 z Atlanta Thrashers Mistrzostwo konferencji NHL: 2012 z New Jersey Devils Prince of Wales Trophy: 2012 z New Jersey Devils Puchar Gagarina – mistrzostwo KHL: 2015, 2017 ze SKA, 2021 z Awangardem Omsk 16px Złoty medal mistrzostw Rosji: 2015, 2017 ze SKA, 2021 z Awangardem Omsk

Indywidualne Mistrzostwa świata juniorów do lat 18 w 2000: Pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców turnieju: 11 asyst Pierwsze miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 15 punktów Najlepszy napastnik turnieju Skład gwiazd turnieju Superliga rosyjska 2000/2001: Nagroda dla najlepszego pierwszoroczniaka Superligi (wspólnie z Kiriłłem Kolcowem) NHL (2001/2002): NHL All-Rookie Team NHL (2003/2004): Maurice Richard Trophy – pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców w sezonie zasadniczym: 41 goli (ex aequo z Jaromem Iginla i Rickiem Nashem) NHL All-Star Game Trofeum Charłamowa dla najlepszego rosyjskiego zawodnika sezonu w lidze NHL NHL (2007/2008): NHL All-Star Game Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2008/Elita: Pierwsze miejsce w klasyfikacji minut kar: 52 minut Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2008 – Finał – decydujący gol o mistrzostwie w meczu z Kanadą (5:4 po dogrywce) NHL (2008/2009): NHL All-Star Game Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2009/Elita: Drugie miejsce w klasyfikacji asystentów turnieju: 9 asyst Drugie miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 14 punktów Skład gwiazd turnieju Najlepszy napastnik turnieju Najbardziej Wartościowy Gracz turnieju Jeden z trzech najlepszych graczy reprezentacji Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2010/Elita: Pierwsze miejsce w klasyfikacji asystentów turnieju: 10 asyst Pierwsze miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 12 punktów Jeden z trzech najlepszych graczy reprezentacji Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2011/Elita: Jeden z trzech najlepszych graczy reprezentacji NHL (2011/2012): NHL All-Star Game Pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców w fazie play-off: 8 goli Channel One Cup 2012: Skład gwiazd turnieju KHL (2012/2013): Najlepszy napastnik miesiąca: październik 2012 Mecz Gwiazd KHL i wybrany kapitanem drużyny Zachodu Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 2013/Elita: Pierwsze miejsce w klasyfikacji strzelców turnieju: 8 goli Czwarte miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 13 punktów Drugie miejsce w klasyfikacji minut kar turnieju: 29 minut Jeden trzech najlepszych zawodników reprezentacjihttp://stats.iihf.com/Hydra/352/IHM352000_85J_1_0.pdf. Channel One Cup 2013: Pierwsze miejsce w klasyfikacji asystentów turnieju: 2 asysty KHL (2013/2014): Mecz Gwiazd KHL i wybrany kapitanem drużyny Zachodu KHL (2014/2015): Mecz Gwiazd KHL i wybrany kapitanem drużyny Zachodu Najlepszy napastnik – finał o Puchar Gagarina Czwarte miejsce w klasyfikacji strzelców w fazie play-off: 11 asyst Mistrz Play-off – Najbardziej Wartościowy Gracz (MVP) fazy play-off (19 punkty za 8 goli i 11 asyst w 22 meczach)https://www.khl.ru/news/2015/04/19/234128.html.; nagrodę przekazał koledze z drużyny, którym był Jewgienij Dadonow, najskuteczniejszy strzelec fazy play-off KHL (2016/2017): Najlepszy napastnik miesiąca – październik 2016 Trzecie miejsce w klasyfikacji strzelców w sezonie zasadniczym: 32 gole Czwarte miejsce w klasyfikacji asystentów w sezonie zasadniczym: 46 asyst Drugie miejsce w punktacji kanadyjskiej w sezonie zasadniczym: 78 punktów Hokej na lodzie na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2018 – turniej mężczyzn: Drugie miejsce w klasyfikacji strzelców turnieju: 5 golihttp://reports.iihf.hockey/Hydra/410/IHM400000_85C_26_0.pdf. Czwarte miejsce w klasyfikacji kanadyjskiej turnieju: 7 punktówhttp://reports.iihf.hockey/Hydra/410/IHM400000_85B_26_0.pdf. Najbardziej Wartościowy Gracz (MVP) turnieju Skład gwiazd turnieju KHL (2017/2018): Drugie miejsce w klasyfikacji strzelców w sezonie zasadniczym: 31 goli Trzecie miejsce w klasyfikacji strzelców zwycięskich goli meczowych w sezonie zasadniczym: 6 goli Piąte miejsce w klasyfikacji asystentów w sezonie zasadniczym: 32 asysty Pierwsze miejsce w punktacji kanadyjskiej w sezonie zasadniczym: 63 punkty

Rekord Najskuteczniejszy zawodnik klubu Atlanta Thrashers: 615 punktów (328 golu i 287 asyst) w 594 meczach

Wyróżnienia Zasłużony Mistrz Sportu Rosji w hokeju na lodzie (2002) Nagroda specjalna „Fonbet Złota Drużyna” – przyznana trenerowi i sześciu zawodnikom wybranym do składu gwiazd na 15-lecie rozgrywek KHL: 2023https://en.khl.ru/news/2023/05/19/514112.html.

Odznaczenia Krzyż św. Michaiła Twerskoja Medal Orderu „Za zasługi dla Ojczyzny” II stopnia (2009) Order Przyjaźni (27 lutego 2018)

Przypisy

Bibliografia

Ilja Kowalczuk – profil na stronie NHL Ilja Kowalczuk – profil na stronie KHL

Kategoria:Hokeiści Spartaka Moskwa Kategoria:Hokeiści Atlanta Thrashers Kategoria:Hokeiści Ak Barsu Kazań Kategoria:Hokeiści SKA Sankt Petersburg Kategoria:Hokeiści Los Angeles Kings Kategoria:Hokeiści Montreal Canadiens Kategoria:Hokeiści Washington Capitals Kategoria:Hokeiści Awangardu Omsk Kategoria:Hokeiści na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002 Kategoria:Hokeiści na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2006 Kategoria:Hokeiści na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2010 Kategoria:Hokeiści na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2014 Kategoria:Hokeiści na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2018 Kategoria:Ludzie urodzeni w Twerze Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2002 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2018 Kategoria:Odznaczeni Medalem Orderu „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Orderem Przyjaźni (Federacja Rosyjska) Kategoria:Olimpijscy sportowcy z Rosji (Pjongczang 2018) Kategoria:Rosyjscy działacze hokeja na lodzie Kategoria:Rosyjscy hokeiści Kategoria:Rosyjscy medaliści olimpijscy Kategoria:Rosyjscy olimpijczycy (Salt Lake City 2002) Kategoria:Rosyjscy olimpijczycy (Turyn 2006) Kategoria:Rosyjscy olimpijczycy (Vancouver 2010) Kategoria:Rosyjscy olimpijczycy (Soczi 2014)