Gus Van Sant, właściwie Gus Green Van Sant Jr. (ur. 24 lipca 1952 w Louisville) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy, twórca kina niezależnego. Dwukrotnie nominowany do Oscara za najlepszą reżyserię za filmy Buntownik z wyboru (1997) i Obywatel Milk (2008). Laureat Złotej Palmy na 56. MFF w Cannes za film Słoń (2003).
Van Sant koncentruje się głównie na mrokach życia – bohaterami swoich filmów czyni rozmaitych wykolejeńców i outsiderów, ludzi żyjących na peryferiach życia.
Kariera Pierwsze kroki w kinie stawiał, realizując filmy krótkometrażowe, w tym debiutancki The Discipline of D.E. (1982). Jego debiutem fabularnym była Zła noc (1986), zrealizowana jedynie za 25 tysięcy dolarów. Film przyniósł mu rozgłos, ale Van Sant nie chciał pozostać jedynie w kręgu kina homoseksualnego. Jego następny film, Narkotykowy kowboj (1989), trafił już do szerokiej dystrybucji, a kolejny zrealizowany projekt – Moje własne Idaho (1991) z Riverem Phoenixem i Keanu Reevesem w rolach głównych – zyskał miano dzieła kultowego.
Po zdobyciu uznania ze strony międzynarodowej krytyki, Van Sant pojawił się na krótko w Hollywood i wraz z młodymi twórcami, Mattem Damonem i Benem Affleckiem, zrealizował nagrodzonego dwoma Oscarami Buntownika z wyboru (1997). Pomimo wielkiego sukcesu komercyjnego tego filmu, Van Sant zdecydował się na powrót do swojej wczesnej konwencji i nakręcił kameralnego Gerry’ego (2003) – poetycką opowieść o podróży dwóch przyjaciół przez amerykańską pustynię. Jego następny film w podobnym oszczędnym stylu, Słoń (2003), zdobył Złotą Palmę na 56. MFF w Cannes. Biograficzny dramat Ostatnie dni (2005) opowiadał o ostatnich dniach życia lidera zespołu rockowego Blake'a, wzorowanego na Kurcie Cobainie.
Jako wielki miłośnik rocka, zrealizował teledyski m.in. dla Red Hot Chili Peppers, Eltona Johna i Davida Bowie. Wystąpił także gościnnie w komedii Kevina Smitha Jay i Cichy Bob kontratakują (2001), serialu HBO Ekipa (2008), skeczu IFC Portlandia (2011) i thrillerze Paula Schradera The Canyons (2013) jako dr Campbell, psychoterapeuta Christiana (James Deen).
Otwarcie przyznaje się do swojego homoseksualizmu.
Teledyski RokTytułArtysta1990"Thanksgiving Prayer"William S. Burroughs"Fame ’90"David Bowie1991"I'm Seventeen"Tommy Conwell & The Young Rumblers1992"Under the Bridge"Red Hot Chili Peppers"Bang Bang Bang"Tracy Chapman"Runaway"Deee-Lite"The Last Song"Elton John1993"San Francisco Days"Chris Isaak"Just Keep Me Moving"k.d. lang"Creep" (wersja alternatywna)Stone Temple Pilots1995"Understanding"Candlebox1996"The Ballad of the Skeletons"Allen Ginsberg/Paul McCartney, Philip Glass, Lenny Kaye1998"Weird"Hanson2005"Who Did You Think I Was?"John Mayer Trio2007"Desecration Smile"Red Hot Chili Peppers
Nagrody Złota Malina Najgorsza reżyseria: 1998: Psychol Nagroda na MFF w Cannes Złota Palma: 2003: Słoń Najlepsza reżyseria: 2003: Słoń Nagroda Specjalna Jury: 2007: Paranoid Park Nagroda Francuskiego Systemu Edukacji Narodowej: 2003: Słoń Nagroda na MFF w Berlinie Nagroda Gildii Niemieckich Kin Arthousowych: 2001: Szukając siebie Nagroda Międzynarodowego Stowarzyszenia Kin Artystycznych (forum "Nowe Kino"): 1990: Narkotykowy kowboj Nagroda Teddy za najlepszy film krótkometrażowy poświęcony gejom i lesbijkom: 1987: My New Friend, Psychol
Zobacz też J.T. LeRoy – amerykański pisarz, według niektórych literackie alter ego Gusa Van Santa
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy teledysków Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Filmowcy niezależni Kategoria:Laureaci Złotej Maliny dla najgorszego reżysera Kategoria:Laureaci Złotej Palmy dla najlepszego reżysera Kategoria:Ludzie urodzeni w Louisville Kategoria:Urodzeni w 1952