thumb|400px|Mapa pokazująca przybliżoną lokalizację plemion polskich. Plemiona polskie – termin używany przez niektórych historykówNp. Kazimierz Popiołek w "Historia Śląska od pradziejów do 1945 roku", Gerard Labuda w "Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna" i Feliks Koneczny w "Dzieje Polski" dotyczący plemion zachodniosłowiańskich z grupy plemion lechickich, które wywarły wpływ na etnogenezę oraz genotyp współczesnych PolakówCzynnikiem podstawowym dla powstania narodu był moment polityczny: zjednoczenie wszystkich plemion szczepu lechickiego przez dynastię Piastów w jedno państwo. Autor omawia ślady niwelacji odrębności plemiennych, ułatwianej przez brak wybitnych granic fizjograficznych między plemionami. Z klei rozpatruje wpływ państwa na jednoczenie się plemion w zwarty organizm polityczny i moralny. Por. Kazimierz Dobrowolski, Zagadnienia świadomości narodowej w Polsce piastowskiej [w:] "IV Zjazd Historyków Polskich w Poznaniu 1925. Czynnikiem podstawowym dla powstania narodu był moment polityczny: zjednoczenie wszystkich plemion szczepu lechickiego przez dynastię Piastów w jedno państwo.
Historycy wskazują na podobieństwa kulturowe plemion polskich od VII w. – podobne metody budowy grodów, podobieństwo używanej ceramiki, narzędzi, broni i ozdób. Liczba skupisk osadniczych identyfikowanych z plemionami była znacznie wyższa niż liczba nazw plemiennych znanych ze źródeł. : nazwami własnymi określa się plemiona, których nazwy zostały zachowane w źródłach (np. Wiślanie), a nazwami pochodzącymi od miejscowości – plemiona o nieznanych nazwach (np. plemię łęczyckie, plemię bonikowsko-przemęckie). Dla prawidłowej klasyfikacji plemion niezbędne jest rozróżnienie na plemiona (zwane też małymi plemionami, złożone z rodów lub opoli) oraz wielkie plemiona (zwane też związkami plemiennymi lub szczepami, złożone z plemion).
Prawdopodobnie wielkimi plemionami byli Goplanie, Pomorzanie, Wiślanie, Lędzianie i Mazowszanie. Istniały też związki plemienne, dla których nie potrafimy zidentyfikować nazw ogólnych (organizm wielkoplemienny prawdopodobnie powstał też na ŚląskuTablice historyczne, Najważniejsze wydarzenia dziejów Polski, , str.130). Zdarzały się także plemiona niewchodzące w skład wielkich plemion, np. Lubuszanie.
Granice między plemionami polskimi stanowiły naturalne przeszkody geograficzne np. puszcze czy rzeki.
Niewiele pewnego wiadomo o religii ówczesnych polskich plemion, prawdopodobnie występował np. kult Świętowita. W IX w. z chrześcijaństwem zetknęli się WiślanieFeliks Koneczny, Dzieje Polski, Część I:Państwo społeczeństwu narzucone, reprint wydania z 1902, , str.13.
Podobieństwo warunków ekonomicznych i bliskość etniczna, kulturowa oraz językowa innych plemion do plemienia Polan ułatwiła im opanowanie ziem polskich, utworzenie państwa. Stanowiło to przesłankę do kształtowania się narodowości polskiej w przyszłościDzieje świata, Rozdz.Dzieje średniowiecza. 28.Polska (IX-XV w.), LSW, 1990, .
Tradycyjnie dialekty języka polskiego i obszary historyczno-geograficzne łączy się z pięcioma przedpiastowskimi skupiskami plemiennymi – Pomorzanami (Pomorze), Polanami (Wielkopolska), Wiślanami (Małopolska), Mazowszanami (Mazowsze) i Ślężanami (Śląsk).
Plemiona polskie według źródeł , niektóre z podanych plemion nie muszą odnosić się do pochodzenia zachodniosłowiańskiego.
poz.: nazwa naz. polska l. grodów 7 Hehfeldi Hawelanie 8 15 Miloxi 67 16, Phesnuzi 70 17, Thadesi 200 18, Glopeani Goplanie 400 33, Lendizi Lędzice 98 34, Thafnezi 257 36, Prissani Pyrzyczanie 70 37, Uelunzani Wieluńczanie 70 38, Bruzi Prusowie 47, Ungare Węgrzy 48, Vuislane Wiślanie 49, Sleenzane Ślężanie 15 50, Lunsizi Łużyczanie 30 52, Milzane Milczanie 30 56, Lupiglaa Głubczyce (?) 30 57, Opolini Opolanie 20 58, Golensizi Gołęszyce 5 53, Besunzane Bieżuńczanie 2 51, Dadosesani Dziadoszyce 20
Z listy wymienionych wyżej plemion, na terenie dzisiejszej Polski (a w związku z tym także na terenie Polski wczesnopiastowskiej) zamieszkiwały następujące plemiona: Bieżuńczanie Dziadoszyce/Dziadoszanie Goplanie Głubczyce Golęszyce/Gołęszyce Lędzianie/Lędzice Opolanie Pyrzyczanie Ślężanie Wiślanie Wieluńczanie/ Wolinianie Uerizane (10 civitates) – Wiercanie lub Wierzyczanie
W Dokumencie praskim z 1086 r. wymienione są następujące plemiona polskie: Zlasane – Ślężanie Terbouane – Trzebowianie Poborane – Poobrzanie lub Bobrzanie Dedosize – Dziadoszyce/ Dziadoszanie
Kronika Thietmara wymienia następujące plemiona polskie: Diedesisi/ Diedesi – Dziadoszyce/Dziadoszanie Cilensi/ Silensi – Ślężanie
W Dziejach saskich Widukinda wspomniani są: Licikaviki – prawdopodobnie Lubuszanie
Germania z IX w. mówi o: Wisle lond – kraj Wisły
Z późniejszych źródeł, a także z domniemywań naukowych wyłaniają się: Polanie Mazowszanie Pomorzanie Kaszubi Słowińcy Pałuczanie Biali Chorwaci Obrzanie
Przypisy
Linki zewnętrzne
Lokalizacja plemion – mapka
Kategoria:Plemiona lechickie