thumb|175px|Mistrz świata 1948,Michaił Botwinnik Mistrzostwa świata w szachach 1948 – zorganizowany przez FIDE i rozegrany w Hadze oraz Moskwie w dniach 1 marca–18 maja turniej szachowy, mający na celu wyłonienie mistrza świata. Był to pierwszy w historii przypadek, gdy o tytule mistrza świata decydował turniej, a nie mecz. Spowodowane to było śmiercią (w roku 1946) dotychczasowego mistrza, Aleksandra Alechina. Sytuacja ta pozwoliła na unormowanie zasad dotyczących wyłaniania mistrza świata, do tej pory niejasnych i polegających na tym, iż urzędujący mistrz sam wybierał sobie przeciwnika spośród wybitnych szachistów, który w dodatku zobowiązany był do wniesienia wysokiej opłaty za możliwość walki o tron szachowy. Decyzję o organizacji turnieju podjęto na XVII Kongresie FIDE, który odbył się w Winterthur w roku 1946, zaś rok później na Kongresie w Hadze zatwierdzono szczegóły regulaminowe, z których najważniejszymi były formuła turnieju (system czterokołowy) oraz liczba (6) i skład uczestników. Po wielu debatach do udziału w turnieju wybrano Michaiła Botwinnika, Maxa Euwe, Reubena Fine'a, Paula Keresa, Samuela Reshevskiego i Wasilija Smysłowa, natomiast sędzią głównym mianowano Milana Vidmara.
Ostatecznie do turnieju przystąpiło 5 zawodników (Reuben Fine z powodu konfliktu z szachową federacją Stanów Zjednoczonych zrezygnował z gry), którzy zdecydowali o rozegraniu 20 partii, po powiększeniu liczby kół z 4 do 5. Dwa pierwsze koła rozegrano w Hadze (1 - 25 marca), trzy pozostałe - w Moskwie (11 kwietnia - 18 maja). Zdecydowanym zwycięzcą turnieju został Michaił Botwinnik, który tym samym został szóstym w historii mistrzem świata w szachach.
Wyniki końcowe turnieju MiejsceZawodnicy12345Punkty1 Michaił Botwinnik•33½43½142 Wasilij Smysłow2•324113 Samuel Reshevsky1½2•3410½4 Paul Keres132•4½10½5 Max Euwe1½11½•4
Wyniki rundowe RundaZawodnicyWynikIEuwe - KeresSmysłow - Reshevsky0:1½:½IIKeres - SmysłowBotwinnik - Euwe1:01:0IIISmysłow - BotwinnikReshevsky - Keres½:½1:0IVBotwinnik - ReshevskyEuwe - Smysłow1:00:1VReshevsky -EuweKeres - Botwinnik1:00:1VIKeres -EuweReshevsky - Smysłow½:½½:½VIISmysłow - KeresEuwe - Botwinnik0:1½:½VIIIBotwinnik - SmysłowKeres - Reshevsky½:½½:½IXReshevsky - BotwinnikSmysłow - Euwe½:½1:0XEuwe - ReshevskyBotwinnik - Keres½:½1:0XIEuwe - KeresSmysłow - Reshevsky0:11:0XIIKeres - SmysłowBotwinnik - Euwe½:½1:0XIIISmysłow - BotwinnikReshevsky - Keres0:10:1RundaZawodnicyWynikXIVBotwinnik - ReshevskyEuwe - Smysłow0:11:0XVReshevsky - EuweKeres - Botwinnik½:½0:1XVIKeres -EuweReshevsky - Smysłow1:0½:½XVIISmysłow - KeresEuwe - Botwinnik1:0½:½XVIIIBotwinnik - SmysłowKeres - Reshevsky½:½0:1XIXReshevsky - BotwinnikSmysłow - Euwe0:11:0XXEuwe - ReshevskyBotwinnik - Keres0:11:0XXIEuwe - KeresSmysłow - Reshevsky0:1½:½XXIIKeres - SmysłowBotwinnik - Euwe½:½½:½XXIIISmysłow - BotwinnikReshevsky - Keres½:½½:½XXIVBotwinnik - ReshevskyEuwe - Smysłow1:00:1XXVReshevsky - EuweKeres - Botwinnik1:01:0
Bibliografia W.Litmanowicz, J. Giżycki, "Szachy od A do Z", tom I, Warszawa 1986, str. 719-721
Linki zewnętrzne World Chess Championship: 1948 FIDE Title Tournament The Death of Alekhine and the Rebirth of FIDE, 1948
Kategoria:1948 w Holandii Kategoria:1948 w ZSRR 1948 Kategoria:Zawody sportowe w Hadze Kategoria:Szachy w Holandii Kategoria:Szachy w Rosji Kategoria:Zawody sportowe w Moskwie Kategoria:1948 w szachach