Poniższa tabela przedstawia miasta, które niegdyś w przeszłości były stolicami państw (lub terytoriów zależnych), albo są nimi nadal. W późniejszym okresie siedziby władz centralnych, zostały przeniesione z różnych powodów w inne miejsca. Względnie państwa, których te miasta były stolicami, przestały istnieć.

Lista PaństwoHistoryczna stolicaOkresUwagi Albania Wlora 1912–1920 przeniesiona do Tirany Australia Melbourne 1901–1927 przeniesiona do Canberry; rywalizacja między Melbourne i Sydney wymusiła podjęcie decyzji o założeniu nowej stolicy, która pogodziłaby zwaśnione miasta Belize Belize City do 1970 przeniesiona do Belmopanu po tym, jak Belize City zniszczył huragan Hattie Bermudy St. George’s do 1815 przeniesiona do Hamilton Brazylia Salvador da Bahía do 1763 stolica portugalskiej kolonii; przeniesiona do Rio de Janeiro Rio de Janeiro do 1960 przeniesiona do Brasílii Bułgaria Pliska 681–893 przeniesiona do Presławia Presław 893–972 podbój wschodniej części państwa bułgarskiego w 972 r. przez Bizantyjczyków, zniszczenie Presławia Wielkie Tyrnowo 1186–1393 zdobycie Tyrnowa przez Turków w 1393 r. Chiny Xianyang 221–206 p.n.e. przeniesiona do Chang’an Chang’an 206 p.n.e.-25 przeniesiona do Luoyang Luoyang 25–220 w l.220-618 rozbicie dzielnicowe Chang’an 618–907 stolica dynastii Tang, w l.907-960 rozbicie dzielnicowe Kaifeng 960–1127 przeniesiona do Hangzhou Hangzhou 1127–1279 W latach 1279–1368 rządy mongolskiej dynastii Yuan, rezydującej w Karakorum Nankin 1368–1421 przeniesiona do Pekinu Pekin 1421–1928 przeniesiona do Nankinu Nankin 1928–1937 przeniesiona do Chongqing z powodu wojny z Japonią Chongqing 1937–1945 z powodu okupacji Nankinu przez Japończyków Nankin 1945–1949 po proklamacji ChRL przeniesiona do Pekinu Czarnogóra Cetynia do 1946 przeniesiona do Podgoricy Dania Roskilde do 1443 przeniesiona do Kopenhagi Etiopia Aksum I wiek p.n.e. – 1889 przeniesiona do Addis Abeby Filipiny Quezon City 1948–1976 przeniesiona z powrotem do Manili Finlandia Turku do 1812 stolica Wielkiego Księstwa Finlandii; przeniesiona do Helsinek Honduras Comayagua do 1880 do 1840 stolica Hondurasu w ramach Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej, później status stolicy posiadały Comayagua i Tegucigalpa, w 1880 ostatecznie przeniesiona do Tegucigalpy Indie Kalkuta do 1912 stolica Indii Brytyjskich; przeniesiona do Nowego Delhi Japonia Heijō-kyō 710–740745–784 stolica w okresie Nara Kuni-kyō 740–744 stolica w okresie Nara Nagaoka-kyō 784–794 stolica w okresie Nara Kioto do 1868 przeniesiona do Tokio Kanada Kingston 1841–1843 przeniesiona do Montrealu Montreal 1843–1849 przeniesiona do Toronto Toronto 1849–1859 przeniesiona do Quebecu Quebec 1859–1865 przeniesiona do Ottawy; rywalizacja pomiędzy anglojęzyczną a frankofońską częścią Kanady wymusiła podjęcie decyzji o założeniu nowej stolicy, która pogodziłaby zwaśnione strony KazachstanAłmaty do 1997 stolica Kazachskiej SRR, a później niepodległego Kazachstanu; przeniesiona do Astany (od 20 marca 2019 do 19 września 2022 jako Nursułtan) Kostaryka Cartago do 1823 przeniesiono do San José Litwa Kiernów do 1230 przeniesiono do Nowogródka Nowogródek 1230–1321 przeniesiono do Trok Troki 1321-poł. XIV wieku przeniesiono do Wilna Wilno poł. XIV wieku – 1795 utrata niepodległości Kowno 1922–1940 przeniesiona do Wilna Mjanma (Birma) Pagan pierwsza historyczna stolica Sikong Awa stolica Górnej Birmy Pyain Taungngu Amayabuya Mandalaj Mulmejn / Sittwe Rangun 1886–2006 przeniesiona do Naypyidaw Niemcy Berlin 1871–1945 stolica zjednoczonych Niemiec; po II wojnie światowej miasto podzielono, część wschodnia stała się stolicą NRD, a siedzibą rządu RFN zostało Bonn Bonn 1949–1990 po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku przeniesiona do Berlina Nikaragua Granada i León do 1855 oba miasta miały swoich zwolenników jako stolice kraju wśród dwu różnych ugrupowań, by ich pogodzić stolicę przeniesiono do Managui Nigeria Lagos do 1991 przeniesiona do Abudży Norwegia Nidaros (Trondheim) do 1217 przeniesiona do Bergen Bergen do 1299 przeniesiona do Oslo (do 1924 pod nazwą Christiania) Nowa Zelandia Auckland do 1865 przeniesiona do Wellington Palau Koror do 2006 Ngerulmud Pakistan Karaczi do 1959 przeniesiona do Rawalpindi Rawalpindi 1959–1967 przeniesiona do Islamabadu Persja(obec. Iran) Tabriz 1502–1548 przeniesiona do Kazwinu Kazwin 1548–1598 przeniesiona do Isfahanu Isfahan 1598–1750 przeniesiona do Szirazu Sziraz 1750–1782 przeniesiona do Sari Sari 1782–1795 przeniesiona do Teheranu Polska GnieznoDo koronacji Władysława Łokietka w 1320 roku (a właściwie i później) nie funkcjonowało w Polsce pojęcie „stolica kraju”, a raczej „grody stołeczne”. Teoretycznie „stolica” była tam, gdzie przebywał władca wraz z dworem. Grodami stołecznymi Polski średniowiecznej były: Gniezno, Poznań, Łęczyca, Płock, Kruszwica (później funkcja przejęta przez Włocławek), Kraków, Sandomierz, Wrocław, Ostrów Lednicki (do XI wieku), Giecz. W XVII wieku i później rozróżniano miasto stołeczne (stolicę Państwa) i miasto rezydencjonalne JKM (Jego Królewskiej Mości), czyli rezydencję króla, która znajdowała się od 1596 roku w Warszawie. do 1039/1040 przeniesiona do Krakowa Kraków 1039/1040–1079 przeniesiona do Płocka Płock 1079–1138 przeniesiona do Krakowa Kraków 1138–1290 przeniesiona do Poznania Poznań 1290–1296 przeniesiona do Krakowa Kraków 1296–1795De facto do 1596, kiedy dwór Króla i urzędy centralne zostały przeniesione do Warszawy. utrata niepodległości Lublin 1918 rząd ludowy Polski, w tym samym roku stolica przeniesiona do Warszawy Warszawa 1918–1939 do wybuchu II wojny światowej Chełm 22–27 lipca 1944 miejsce ogłoszenia manifestu Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego oraz jego siedziba, która została przeniesiona 5 dni później do Lublina Lublin 27 lipca 1944 – 30 stycznia 1945 siedziba PKWN oraz Rządu Tymczasowego Rzeczypospolitej Polskiej, później przeniesiona do wyzwolonej Warszawy Portugalia Guimarães 1095–1131 przeniesiona do Coimbry wraz z postępami rekonkwisty Coimbra 1131–1255 przeniesiona do Lizbony po przejęciu miasta przez wojska Alfonsa I Zdobywcy Lizbona 1255–1808 król Jan VI ucieka do Brazylii przed inwazją napoleońską Rio de Janeiro 1808–1821 Jan VI powraca do Lizbony, by stłumić rewolucję wymierzoną w monarchię Rosja Moskwa do 1703 przeniesiona do Petersburga Petersburg 1703–1918 przeniesiona do Moskwy Salwador Nueva San Salvador(obec. Santa Tecla) 1855–1859 stolicę przeniesiono na kilka lat do nowo założonego miasta po tym, jak San Salvador zostało zniszczone przez trzęsienie ziemi Stany Zjednoczone Nowy Jork 1785–1790 przeniesiona do Filadelfii Filadelfia 1790–1800 przeniesiona do Waszyngtonu Szwecja Uppsala 1273–1436 przeniesiona do SztokholmuTajlandiaSukhothai1238–1378jako stolica Królestwa Sukhothai; obecnie stolica prowincji SukhothaiAjutthaja1350–1767jako stolica do czasu spalenia podczas najazdu armii birmańskiej; obecnie stolica prowincji AjutthajaThonburi1767–1782jako stolica , przeniesiona do Bangkoku przez króla Ramę I po zamachu stanu Turcja / Imperium Osmańskie Bursa 1335–1365 przeniesiona do Edirne Edirne1365 – 1453 przeniesiona do Stambułu Stambuł1453 – 1923 przeniesiona do Ankary Uzbekistan Samarkanda 1925–1930 stolica Uzbeckiej SRR; przeniesiona do Taszkentu Włochy Turyn 1861–1865 przeniesiona do Florencji Florencja 1865–1870 przeniesiona do Rzymu Wybrzeże Kości Słoniowej Abidżan 1933–1983 przeniesiona do Jamusukro Wyspa Man Castletown do 1863 przeniesiona do Douglas Złote Wybrzeże Cape Coast do 1877 stolica brytyjskiej kolonii, współczesnej Ghany; przeniesiona do Akry

Zobacz też Lista stolic państw

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Geografia historyczna

Kategoria:Listy związane z historią