Homeostaza kwasowo-zasadowa – równowaga kwasowo-zasadowa w organizmie; stan utrzymania optymalnego stężenia jonów wodoru w przestrzeniach wewnątrzkomórkowych i zewnątrzkomórkowych ustroju. W warunkach prawidłowych stężenie jonów wodorowych wewnątrz komórki wynosi 100 nmol/l, co odpowiada pH ok. 7, a w przestrzeni zewnątrzkomórkowej 40±5 nmol/l (pH 7,35–7,45). Stałe stężenie jonów nosi nazwę izohydrii. Do oznaczenia parametrów równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka stosuje się gazometrię.
Utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej wymaga: Buforowania zmiennych stężeń jonu wodoru Eliminację równoważników kwaśnych przez: Płuca – regulacja oddechowa Nerki – regulacja metaboliczna
Bufory Wśród buforów w organizmie człowieka do najistotniejszych należą: Nazwa buforu Reakcja Udział w pojemności buforującej krwi Przewaga w przestrzeni Bufor wodorowęglanowy 70% Zewnątrzkomórkowej Bufor hemoglobinianowy 21% Wewnątrzkomórkowej Bufor białczanowy 6% Wewnątrzkomórkowej Bufor fosforanowy 3% Zewnątrzkomórkowo
Regulacja oddechowa Poprzez eliminację przez płuca w procesie oddychania możliwe jest utrzymanie prawidłowego ciśnienia parcjalnego () we krwi i płynach ustrojowych, które dla krwi tętniczej powinno wynosić 32–45 mmHg. Proces ten, jest ściśle związany z możliwością dyfundowania z krwi, do przestrzeni powietrznych pęcherzyków płucnych. Również prężność tlenu () ma ścisły związek z prężnością . Tę zależność opisuje fizjologicznie występujący efekt Bohra.
W wyniku upośledzonej eliminacji przez płuca dochodzi do kwasicy oddechowej. Natomiast w procesie pobudzenia ośrodka oddechowego i hiperwentylacji występuje zasadowica oddechowa.
Regulacja metaboliczna Regulacja metaboliczna sprowadza się głównie do eliminacji jonów i zapewnienia odpowiedniej puli zasady buforującej przez nerki. Prawidłowe stężenie jonów wynosi we krwi tętniczej 21–25 mmol/l. W tym procesie udział biorą następujące mechanizmy: wytwarzanie w krwinkach czerwonych jonów , w ilości adekwatnej do wchłanianie zwrotne jonów w kanalikach nerkowych z moczu pierwotnego
Zaburzenia metaboliczne których skutkiem jest utrata równowagi pomiędzy zasadą buforującą a jonami , skutkujące przewagą jonów określa się mianem kwasicy metabolicznej. Natomiast nadmierna kumulacja jonów prowadzi do zasadowicy metabolicznej.
Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej rozpoznawane są za pomocą gazometrii krwi tętniczej.
Bibliografia
Kategoria:Fizjologia