Marek Fritzhand

Marek Fritzhand (ur. 12 października 1913 w Buczaczu, zm. 2 grudnia 1992 w Warszawie)Ryszard Wiśniewski, MAREK FRITZHAND Edukacja Filozoficzna Polska Filozofia Powojenna Vol. 25 1998, s. 1999–216 [dostęp 2026-01-15]. – polski filozof marksistowski i etyk, profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego.

Życiorys Urodził się w Buczaczu, w rodzinie nauczyciela gimnazjalnego. Ukończył studia filozoficzne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie jego nauczycielami byli m.in. Kazimierz Ajdukiewicz i Roman Ingarden. W 1936 uzyskał tytuł magistra na podstawie napisanej pod kierunkiem R. Ingardena pracy pt. Pojęcie dobra i zła u Schelera i Hartmanna. Po studiach przez pewien czas był bezrobotny, a przed wybuchem wojny pracował jako nauczyciel w szkole podstawowej.

Podczas II wojny światowej stracił całą rodzinę z rąk hitlerowców. Po zajęciu wschodnich terenów RP przez ZSRR początkowo wcielono go do Armii Czerwonej. Od 1943 służył w Wojsku Polskim. W 1944 należał do korpusu oficerów polityczno-wychowawczych 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza KościuszkiAndrzej Paczkowski, Trzy twarze Józefa Światły. Przyczynek do dziejów komunizmu w Polsce, Warszawa 2009, s. 65.. W wojsku pozostawał do 1948. Ze służby odszedł w stopniu podpułkownika.

W 1950 podjął pracę w Uniwersytecie Warszawskim w kierowanej przez Adama Schaffa Katedrze Filozofii. W 1951 na podstawie przygotowanej pod kierunkiem Tadeusza Kotarbińskiego rozprawy pt. O powinnościach i normach moralnych otrzymał w UW stopień naukowy doktora. W 1954 został w Uniwersytecie Warszawskim profesorem nadzwyczajnym, a w 1965 profesorem zwyczajnym. W 1962 objął kierownictwo Katedry Etyki UW.

W 1952 został , a w 1961 członkiem rzeczywistym PAN. W latach 1972–1980 był przewodniczącym Komitetu Nauk Filozoficznych Polskiej Akademii Nauk.

Od 1944 należał do PPR, a od 1948 do PZPR. Od 1982 był członkiem Rady Naukowej Instytutu Podstawowych Problemów Marksizmu-LeninizmuPosiedzenie Rady Naukowej IPPML przy KC PZPR /w/ "Rzeczpospolita", nr 102, 13 maja 1982, s. 2..

Był założycielem drugiego, po amerykańskiej „Ethics”, czasopisma naukowego specjalnie poświęconego teoretycznym i normatywnym zagadnieniom etyki „Etyka”. Wychowawca kilku pokoleń adeptów i profesorów etyki w Polsce. Przyjmuje się, że do jego uczniów należą m.in.: Henryk Jankowski, Stanisław Soldenhoff, Jacek Hołówka i Zbigniew Szawarski.

Jego działalność naukowa przyczyniła się do rozwoju i utrwalenia w Polsce (ale nie tylko, jako że jego prace były tłumaczone na wiele języków świata) zainteresowań etyką marksistowską. Jako jeden z pierwszych wprowadził w Polsce na szerszą skalę problematykę metaetyki (wówczas odrzucaną przez oficjalny marksizm).

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A II-5-20).

Wybrane prace Człowiek, humanizm, moralność. Ze studiów nad Marksem (1961, II wyd. 1966) Myśl etyczna młodego Marksa (1961, II wyd. 1978) W kręgu etyki marksistowskiej. Szkice i polemiki etyczne (1966) Główne zagadnienia i kierunki metaetyki. O metaetyce, intuicjonizmie i emotywizmie (1970) O niektórych właściwościach etyki marksistowskiej (1974) Wartości a fakty (1982) Aktualność spuścizny etycznej Lenina (1987) Etyka. Pisma wybrane (1990)

Ordery i odznaczenia Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie, po raz drugi 28 września 1954 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”.) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Order Wojny Ojczyźnianej (ZSRR)

Nagrody

Nagroda indywidualna II stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12].

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Filozoficznych PAN Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Filozofowie i teoretycy marksistowscy Kategoria:Filozofowie współcześni Kategoria:Ludzie urodzeni w Buczaczu Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (1944–1989) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Oficerowie polityczni ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy i obywatele polscy wcieleni do Armii Czerwonej 1939–1945 Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy etycy Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Polscy filozofowie marksistowscy Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1992 Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy walk na froncie wschodnim