Fair catch, także załapanie bezkontaktowe – zasada w futbolu amerykańskim określająca sytuację, w której zawodnik łapie piłkę kopniętą przez drużynę przeciwną w niezakłócony przez rywala, bezkontaktowy sposób. Po złapaniu piłki zawodnik nie może zacząć zdobywać pola.
Fair catch może nastąpić po wykonaniu kickoffa lub punta, kiedy piłka pokonała linię wznowienia gry (line of scrimmage), ale nie dotknęła boiska. Najczęściej dochodzi do tego w sytuacji, gdy zawodnik mający złapać piłkę (kickoff returner lub punt returner) zauważył, że zawodnicy drużyny przeciwnej nie zostali powstrzymani na linii wznowienia i są zbyt blisko niego, co może grozić jego powaleniem. Wówczas, zanim zawodnik złapie piłkę, musi w odpowiedni sposób zasygnalizować chęć złapania bezkontaktowego poprzez wyciągnięcie ręki ponad kask i machanie nią na boki. Każde inne zasygnalizowanie odczytywane jest za błędne, piłka po złapaniu uznawana jest za martwą (dead ball), a sędzia wymierza karę straty pięciu jardów od miejsca złapania piłki.
Zawodnik, który zasygnalizował chęć bezkontaktowego złapania piłki, nie może blokować lub wchodzić w kontakt z zawodnikami drużyny wykonującej kop. Za takie zachowanie przewidziana jest kara straty 15 jardów od miejsca faulu. Po zasygnalizowaniu fair catch zawodnik nie może być atakowany przez zawodników drużyny przeciwnej, nie można mu utrudniać dojścia do piłki lub złapania jej po wyślizgnięciu się z rąk, zanim upadnie ona na ziemię.
Jeśli zawodnik sygnalizujący fair catch złapie piłkę, zanim uderzy ona o ziemię, gra zostaje natychmiast przerwana w miejscu jej chwycenia, nie może on przejść do zdobywania pola z piłką, a jego drużyna może rozpocząć pierwszą próbę (1st down) na dwa sposoby, poprzez:
regularne wznowienie gry snapem, czyli podaniem piłki od środkowego do gracza znajdującego się za nim, lub fair catch kick, czyli wykonanie kopa na bramkę z miejsca, w którym została złapana piłka, w celu zdobycia 3 punktów.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Zasada i film o fair catch na stronie NFL Footbal Operations [dostęp: 2026-03-17]. Fair catch i fair catch kick w meczu Denver Broncos i Los Angeles Chargers na kanale National Football League w serwisie YouTube [dostęp: 2026-03-17].
Kategoria:Terminologia futbolu amerykańskiego