XVIII Liceum Ogólnokształcące im. Jana Zamoyskiego w Warszawie

thumb|Świadectwo ukończenia 2. klasy przez Tomasza Piskorskiego w 1911 roku, gdy gimnazium nosiło imię P. Chrzanowskiego thumb|Świadectwo ukończenia 6. klasy przez Tomasza Piskorskiego w 1916 roku, gdy gimnazjum nosiło nazwę „Szkoła 8-klasowa filologiczna Maurycego hr. Zamoyskiego” XVIII Liceum Ogólnokształcące im. Jana Zamoyskiego – jedno z najstarszych liceów ogólnokształcących w Warszawie. Znajduje się przy ul. Smolnej 30, w dzielnicy Śródmieście.

Historia Szkoła została utworzona w 1905 w następstwie strajku młodzieży domagającej się wprowadzenia do szkół wykładowego języka polskiego. W swojej historii szkoła występowała również pod następującymi nazwami: od 1905 do 30.06.1915 – Gimnazjum gen. Pawła Chrzanowskiego, od 30.06.1915 do 10.11.1918 – Gimnazjum Towarzystwa Szkoły Maurycego hr. Zamoyskiego, od 10.11.1918 – Gimnazjum Towarzystwa im. Jana ZamoyskiegoDaty i nazwy za: Smolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989: s. 21 i 23..

W latach 1941–1944 w siedzibie liceum mieściła się Prywatna Szkoła Zawodowa dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego w Warszawie (tzw. Szkoła dr. Jana Zaorskiego), będąca legalną formą działalności tajnego Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego.

Budynek Gmach przy ul. Smolnej 30 był pierwotnie utrzymany w stylu secesyjnym. Został uszkodzony w czasie II wojny światowej. Po 1945 roku fasada gmachu została przebudowana w duchu modernizmu:

Aula pełniła kiedyś funkcję kaplicy szkolnej.

Dyrektorzy Włodzimierz Włodarski (1905–1906) Andrzej Sznuk (1906–1915) Kazimierz Król (1915–1919) Henryk Lipski (1919–1933) Jan Dąbrowski (1933–1938) Jan Kozicki (1938–1945) Józef Szumański Edward Filipkowski Jan Gad (1955–1975) Maria Kawecka (1975–1979) Halina Radomska-Pietkiewicz (1979–1990) Ewa Sosnowska (1990–2015) Edyta Ołdakowska-Dębek (2015–2021) Monika Owczarek (2021−2026) Agata Siennicka-Olzacka (od 2026)

Nauczyciele (m.in) Stanisław Adamczewski – język polski Wacław Borowy – język polski; 1917–1919 (również absolwent szkoły z 1908) Stanisław Schayer – logika, propedeutyka filozofii; 1925-1928Smolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989. s. 321. („Lista profesorów Gimnazjum i Szkoły Powszechnej im. Jana Zamoyskiego 1915-1939”) oraz s. 148 i 156. (wspomnienie Juliusza Wiktora Gomulickiego). Helena Łuczywo – język angielski (1977/1978) Anna Radziwiłł – historia Stanisław Falkowski – język polski Antoni Wakulicz – matematyka (1924–1927) Wiesław Żurawski – historia (1938–1944)

Absolwenci (m.in.)

matura 1906 Tadeusz Kotarbiński (1886-1981) – filozof – logik i etyk; profesor UW, rektor UŁ, prezes PAN przewodniczący PTF matura 1907 Mieczysław Norwid-Neugebauer (1884-1954) – generał dywizji WP; minister robót publicznych RP Tadeusz Piskor (1889-1951) – generał dywizji WP; szef Sztabu Generalnego WP matura 1908 Wacław Borowy (1890-1950) – historyk literatury, krytyk literacki; profesor UW, dyrektor Biblioteki UW; w latach 1917–1919 nauczyciel w Gimnazjum, które ukończyłSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989. „Lista profesorów Gimnazjum i Szkoły Powszechnej im. Jana Zamoyskiego 1915-1939” s. 316. Stanisław Jackowski (1887-1951) – rzeźbiarz; twórca pomnika Jana Kilińskiego w WarszawieSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów rocznika 1908 s. 333, poz. 25 oraz fot. zbiorowa nr 22 po s. 128. – wymieniony wśród siedzących przy stole prezydialnym na zjeździe absolwentów z okazji 25-lecia szkoły w 1930. matura 1909 Antoni Bogusławski (1889-1956) – poeta, pisarz, tłumacz; podpułkownik WP, wiceprezes TLiDPSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów s. 334, poz. 5. oraz s. 19–20 (jego przemówienie na zjeździe wychowanków w 1935 r.), 80, 81, 163, 213, 289, 290. Zbigniew Drzewiecki (1890–1971) – pianista i pedagog; rektor PWSM w Krakowie, profesor PWSM w Warszawie Wacław Jędrzejewicz (1893–1993) – działacz niepodległościowy, dyplomata, polityk i historyk; minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego RP Tadeusz Kasprzycki (1891–1978) – generał dywizji WP; minister Spraw Wojskowych RP Konrad Libicki (1891–1980) – polski żołnierz i dyplomata, poseł polski w Estonii, naczelny dyrektor Polskiego Radia w latach 1938–1939, współzałożyciel i wiceprezes Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie. Mieczysław Rogalski (1889–1952) – dyplomataSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów rocznika 1909 s. 335, poz. 137, we wspomnieniu Jerzego Zagórskiego s. 165. oraz wymieniony jako wiceprezes klubu wychowanków Gimnazjum „Unia” s. 287. Jerzy Rutkowski (1890–1972) – chirurg; ordynator szpitala im. Dzieciątka Jezus, profesor chirurgii na UŁSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów rocznika 1909 s. 336, poz. 143 oraz we wspomnieniu Jerzego Zagórskiego s. 163. matura 1910 Stanisław Długosz (1892–1915) – poeta, oficer I Brygady Legionów; zginął w walce z RosjanamiSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów s. 336, poz. 10. Także s. 237–238 (artykuł z „Życia Szkoły” Ku czci wybitnych wychowanków. Stanisław Długosz (Jerzy Tetera) oraz s. 237–238, 289, 290, 295. Bronisław Mańkowski (1891–1991) – inżynier, przedsiębiorca, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata Wacław Staszewski (1892–1970) – fizyk, dydaktyk, popularyzator nauki matura 1911 Julian Ejsmond (1892–1930) – poeta i bajkopisarz Tadeusz Milewski (1891–1940) – lekarz, oficer, działacz niepodległościowy Tadeusz Pełczyński (1892–1985) – generał brygady WP; szef polskiego wywiadu i kontrwywiadu, szef sztabu KG AK Melchior Wańkowicz (1892–1974) – pisarz, dziennikarz; reportażysta i publicysta matura 1912 August Zamoyski (1893-1970) – rzeźbiarz matura 1913 Kazimierz Kuratowski (1896-1980) – matematyk; profesor UW, wiceprezes PANSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, na s. 339 poz. 27. oraz fot. nr 37 po s. 224. W spisie absolwentów jako Kazimierz Kuratow-Kuratowski. Janusz Woliński (1894-1970) – historyk; profesor UWSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów rocznika 1919 s. 339, poz. 45. oraz fot. 38. po s. 224, fotografia podpisana: „Prof. Janusz Woliński (1894–1970), matura 1913”. Nie ma swojego hasła w Wikipedii, ale jest wymieniony na stronie Instytutu Historycznego UW. matura 1914 Stanisław Pietrzyk (1895–1965) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego Wacław Śniechowski (1895–1931) – major artylerii Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari matura 1916 Mieczysław Jakubowski (1896–1963) – prawnik, poseł na Sejm z ramienia Związku Ludowo-Narodowego i Stronnictwa Narodowego matura 1919 Tadeusz Manteuffel (1902-1970) – historyk – mediewista; żołnierz AK; profesor UW, prorektor UW, twórca IH PANSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów s. 342, poz. 17. oraz fot. 39 po s. 224, fotografia podpisana: „Prof. Tadeusz Manteuffel-Szoege (1902-1970), matura 1919”. matura 1920 Tadeusz Semadeni (1902-1944), sędzia, organizator Polskiego Związku Pływackiego matura 1921 Zbigniew Stypułkowski (1904-1979) – polityk, adwokat; wraz z innymi przywódcami polskiego państwa podziemnego sądzony w procesie szesnastu matura 1922 Jan Mosdorf (1904-1943) – prezes przedwojennej Młodzieży Wszechpolskiej, więzień OświęcimiaM. Kofin, Jan Mosdorf (1904-1943). Życie i myśl polityczna, Warszawa 2023, s. 36. Stanisław Wigura (1903-1932) – konstruktor lotniczy i lotnik; wraz z Franciszkiem Żwirką zwyciężył w Challenge 1932 matura 1924 Jerzy Giedroyc (1906-2000) – publicysta, polityk; założyciel Instytutu Literackiego w Rzymie, wydawca i redaktor naczelny Kultury Jerzy Śliwowski (1907-1983) – adwokat i teoretyk prawa karnego matura 1925 Stefan Kieniewicz (1907-1992) – historyk; profesor UW, członek PAN Władysław Pieńkowski (1907-1991) – architekt Konstanty Régamey (1907-1982) – polsko-szwajcarski kompozytor, krytyk muzyczny i indologSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, s. 346, poz. 40 oraz fot. nr 41 po s. 224. matura 1926 Marek Sadzewicz (1907-1975) – pisarz, autor książek historycznychSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów rocznika 1926 s. 347, poz. 42., fot. 43. po s. 224. oraz dwa wspomnienia jego autorstwa na s. 181–183 i 183-186. Nie ma swojego hasła w Wikipedii, ale jest wymieniony na stronie Bitwy, Kampanie, Dowódcy jako autor książek Jan III Sobieski 1629-1696, Pod Chocimiem 1673, Pod Wiedniem i Parkanami 1683. matura 1927 Jerzy Andrzejewski (1909–1983) – pisarz; prozaik, publicysta, felietonista Jerzy Zagórski (1907-1984) – poeta, eseista i tłumaczSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, s. 348, poz. 49 oraz fot. nr 45 po s. 224. Tam też jego wspomnienie: „Wywołani do tablicy” na s. 162-166. matura 1928 Juliusz Wiktor Gomulicki (1909-2006) – edytor, historyk i eseista, varsavianista matura 1930 Stanisław Kryński (1912-1967) – filolog-anglista, krytyk literacki i tłumaczSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów rocznika 1930 na s. 351, poz. 34. jako „Stanisław Leon Kryński”. matura 1931 Bolesław Piasecki (1915-1979) – politykSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów rocznika 1931 na s. 353, poz. 34. (jako Bolesław Bogdan Piasecki) oraz fot. 47. po s. 224. matura 1932 Witold Małcużyński (1914-1977) – pianista; laureat Konkursu im. Fryderyka Chopina Krzysztof Poklewski-Koziełł (1914-2006) – prawnik, adwokat, obserwator procesu norymberskiego głównych hitlerowskich zbrodniarzy wojennych, przez blisko 50 lat sekretarz redakcji miesięcznika Państwo i Prawo matura 1939 Zygmunt Kiszkurno (1921-2012) – strzelec sportowy, lekarz i wojskowy, olimpijczyk z Melbourne Andrzej Samsonowicz (1922-1944) – dowódca plutonu w batalionie „Zośka”, poległ w Powstaniu; odznaczony Virtuti Militari matura 1940 Wacław Bojarski (1921-1943) – poeta; zmarł w wyniku ran odniesionych podczas strzelaniny z Niemcami przy składaniu wieńca pod pomnikiem Kopernika w 400. rocznicę śmierci astronoma Wojciech Przanowski (1922-1962) – uczestnik Powstania Warszawskiego, inżynier-mechanik, syn inż. Stefana Przanowskiego matura 1942 Zbigniew Łoskot (1922-1997) – malarz i grafikW Smolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, występuje Zbigniew Łoskot w dwóch rocznikach maturzystów: w roku 1940 (1939/1940) s. 360 poz. 16. oraz w roku 1942 (1941/1942) s. 361 poz. 10. Datę matury 1942 wybrano zgodnie z wcześniejszym wpisem w Wikipedii dla hasła Zbigniew Łoskot. matura 1951 Jerzy Łojek (1932-1986) – historyk matura 1957 Andrzej KłossowskiPotrzebna informacja o roku zdanej matury. W wykorzystywanym dla tej strony Wikipedii źródle: Smolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów nie obejmuje lat 1945–1956, gdy liceum nie nosiło imienia Jana Zamoyskiego. Zachowany w spisie absolwentów na podstawie wcześniejszego wpisu. (1938-1997) – bibliotekoznawca, edytor; profesor UMK w Toruniu, wicedyrektor Biblioteki Narodowej matura 1960 Jan Bielecki (zm. 2001) – informatyk, autor podręczników do nauki programowania; członek komitetu standaryzacyjnego ANSI C Łukasz Turski – fizyk i popularyzator nauki matura 1966 Małgorzata Braunek – aktorka Jerzy Rubach – językoznawca – fonolog, anglista; profesor UW oraz Uniwersytetu w Iowa (USA) – kompozytor, zamieszkały w Australii od 1974 matura 1967 Anna Chodakowska – aktorka matura 1969 Jacek Dobaczewski – fizyk; profesor UW, członek honorowy (Fellow) Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego Dariusz Szpakowski – komentator i dziennikarz sportowy Maria Winiarska – aktorka matura 1978 Michał Rutkowski – ekonomistaSmolna 30. Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego Warszawa: PIW, 1989, spis absolwentów na s. 401, poz. 141.