thumb|240px|Jerzy Łukaszewicz (z lewej) i Ryszard Frelek w Prezydium I Krajowej Konferencji PZPR, październik 1973 Ryszard Jan Frelek (ur. 30 maja 1929 w Parysowie, zm. 21 października 2007) – polski komunistyczny działacz polityczny z czasów PRL, pisarz, scenarzysta filmowy, profesor, nauczyciel akademicki zajmujący się stosunkami międzynarodowymi, badacz historii dyplomacji, z ramienia PZPR poseł na Sejm PRL VI i VII kadencji, sekretarz Komitetu Centralnego PZPR w latach 1975–1980. Budowniczy Polski Ludowej.

Życiorys Syn Franciszka i Stanisławy. Absolwent Akademii Nauk Politycznych, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR.

Od 1947 do 1948 był referendarzem w Naczelnym Zarządzie Państwowych Gospodarstw Rolnych. W latach 1948–1962 pracował w Polskiej Agencji Prasowej (od 1957 do 1959 jako korespondent w Indiach, w pozostałych okresach jako redaktor). Od 1950 był kandydatem do komunistycznej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1953 został jej członkiem. W latach 1962–1968 pracował w Komitecie Centralnym PZPR jako starszy instruktor. Od 1962 do 1980 pracował równocześnie na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1962 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu PokojuSkład Ogólnopolskiego Komitetu Pokoju, „Trybuna Ludu”, nr 163, 14 czerwca 1962, s. 4.. Od 1969 do 1971 pełnił funkcję dyrektora Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Od 27 kwietnia 1971 do 13 grudnia 1977 był kierownikiem Wydziału Zagranicznego KC PZPR, a od 1 grudnia 1971 do 12 grudnia 1975 członkiem Sekretariatu KC PZPR, a następnie do 14 lutego 1980 sekretarzem KC PZPR. Członkiem KC był od 11 grudnia 1971 do lipca 1981. W latach 1972–1980 pełnił mandat posła na Sejm PRL. W latach 1980–1981 był ambasadorem PRL przy Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku.

Następnie do 1988 przebywał na rencie, będąc zarazem profesorem na pół etatu w Akademii Nauk Społecznych. W 1988 był radcą w ambasadzie PRL w Atenach.

Na początku lat 90. wykładał w amerykańskim Bard College, później w Wyższej Szkole Biznesu i Administracji w Warszawie oraz w warszawskiej Szkole Głównej Handlowej.

Od 2004 do dnia śmierci pełnił funkcję rektora Toruńskiej Szkoły Wyższej, gdzie prowadził wykłady na kierunku Stosunki międzynarodowe. Ostatnią książkę Dzieje dyplomacji ukończył na kilka miesięcy przed śmiercią.

26 października 2007 został pochowany na Cmentarzu Katedralnym w Sandomierzu.

Pisał o najnowszej historii Polski. Współautor, wspólnie z Włodzimierzem T. Kowalskim, przygotowanego dla Telewizji Polskiej spektaklu dokumentalnego Przed burzą, poświęconego tej problematyce i szeroko wówczas dyskutowanego. Był autorem prac z zakresu stosunków międzynarodowych oraz Najkrótszej historii dyplomacji. Napisał też powieści, scenariusze filmowe (m.in. Polonia Restituta, Rzeczypospolitej dni pierwsze, Album Polski) i sztuki teatralne. W latach 70. i 80. był autorem i współautorem seriali telewizyjnych: Poczdam, Przed burzą, Sprawa polska 1944 oraz Jałta.

Protektor i przyjaciel Ryszarda KapuścińskiegoArtur Domosławski: Kapuściński non-fiction, s. 170–181..

Filmografia Scenarzysta 1970 – Album polski 1980 – Dzień Wisły 1985 – Kwestia wyboru 1985 – Jesienią o szczęściu 1988 – Zakole 1988 – Rzeczpospolitej dni pierwsze

Autor spektakli telewizyjnych 1972 – Poczdam 1974 – Sprawa polska 1944 1977 – Przed burzą 1985 – Wczesny lot żurawi 1988 – Jałta 1945 1988 – Śmierć Adama Zawiszy

Konsultant 1981 – Polonia Restituta (film) / Polonia Restituta (serial)

Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1979)„Dziennik Polski”, r. XXXV, nr 163 (10 927), s. 3. Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)Medale 30-lecia dla czołowych działaczy partyjnych i państwowych, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 19 lipca 1974, s. 1. Odznaka honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Koszalińskiego” (1974)„Głos Słupski”, nr 200, 19 lipca 174, s. 3. Odznaka „Za zasługi dla rozwoju prasy polskiej i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich” (1974)IX Zjazd SDP zakończył obrady, „Żołnierz Wolności”, nr 296, 14 grudnia 1974, s. 2. Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia, 1976) Medal 90-lecia urodzin Georgi Dymitrowa (Bułgaria, 1972)Medale Georgi Dymitrowa dla członków kierownictwa PZPR, „Trybuna Robotnicza”, nr 266, 8 listopada 1972, s. 1. Medal 50-lecia Komunistycznej Partii Czechosłowacji (Czechosłowacja, 1971)Medale 50-lecia KPCz dla kierowniczych działaczy PZPR, „Trybuna Robotnicza”, nr 174, 24–25 lipca 1971, s. 2. Medal 30-lecia wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką (Czechosłowacja, 1975)Medale z okazji 30-lecia wyzwolenia Czechosłowacji, „Trybuna Ludu”, nr 127, 3 czerwca 1975, s. 4. Medal jubileuszowy „W upamiętnieniu 100-lecia urodzin Władimira Iljicza Lenina” (ZSRR, 1970)R. Frelek i J. Solecki otrzymali medale leninowskie, „Życie Warszawy”, nr 147, 18 czerwca 1970, s. 4. Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR, 1975)Medale radzieckie dla polskich przywódców, „Dziennik Bałtycki”, nr 106, 9–11 maja 1975, s. 1. Medal „20-lecia Światowej Rady Pokoju” (1969)Medale 20-lecia ŚRP dla działaczy polskiego ruchu pokoju, „Trybuna Ludu”, nr 268, 27 września 1969, s. 1–4.

Nagrody Za osiągnięcia filmowe w 1978 otrzymał nagrodę „Złoty Ekran” w kategorii: Widowisko artystyczne za cykl widowisk Teatru Telewizji pt. Przed burzą oraz nagrodę Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji zespołowa I stopnia za seryjne widowisko telewizyjne pt. Przed burzą.

Przypisy

Bibliografia Włodzimierz Janowski, Aleksander Kochański, Informator o strukturze i obsadzie personalnej centralnego aparatu PZPR, 1948–1990, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN 2000, s. 166, .

Linki zewnętrzne Informacje w BIP IPN Profil na stronie Biblioteki Sejmowej

Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR Kategoria:Ambasadorowie Polski przy ONZ Kategoria:Ambasadorowie PRL Kategoria:Członkowie Sekretariatu KC PZPR Kategoria:Instruktorzy Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Kierownicy wydziałów Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Ludzie urodzeni w Parysowie (powiat garwoliński) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Nauk Społecznych Kategoria:Nauczyciele akademiccy Prywatnej Wyższej Szkoły Nauk Społecznych, Komputerowych i Medycznych w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia urodzin Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Katedralnym w Sandomierzu Kategoria:Polacy odznaczeni bułgarskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni czechosłowackimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Kategoria:Polacy odznaczeni sowieckimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Posłowie z okręgu Koszalin (PRL) Kategoria:Pracownicy Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych Kategoria:Rektorzy uczelni w Toruniu Kategoria:Sekretarze Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2007