Pro Evolution Soccer – seria gier komputerowych symulujących rozgrywkę piłki nożnej wydawana od 1996 roku. Początkowo wydawana była pod nazwą International Superstar Soccer. W Japonii oraz poza Europą jest znana jako Winning Eleven.
Historia Tryb 2D
Nieoficjalna historia serii rozpoczęła się w 1991 roku wyprodukowanym przez pasjonata piłki nożnej, Shingo Takatsukę (zwanego też „Seabassem”) tytułem Konami Hyper Soccer przeznaczonym na konsole NES, której sprzedaż z powodu realistycznego systemu gry szybko przerosła małe oczekiwania japońskich producentów. Nie była więc częścią serii, ale przyczynkiem do jej powstania. Rozegrać można było mecz jedynie drużynami państwowymi i bez licencji.
Trzy lata później światło dzienne ujrzała kolejna produkcja, zatytułowana International Superstar Soccer na konsole SNES, po roku poprawka do niej – ISS Deluxe. Charakterystyczne było to, iż poszczególne postacie różniły się tutaj jedynie kolorem fryzury, więc nie można było ich rozpoznać.
Te dwie gry zaczynały stawać się coraz bardziej popularne, podjęto więc decyzję o przeniesieniu serii na konsole nowej generacji – PlayStation. Pracę nad kolejnymi częściami serii zlecono Takatsudze.
Winning Eleven Winning Eleven to nazwa serii gier piłkarskich wydawanych w Japonii, Azji Południowo-Wschodniej i USA. Od niej po przeniesieniu następców Konami Hyper Soccer na konsole PlayStation zaczęła się oficjalna historia.
na PSX. Od tego czasu KCEJ produkowało kolejne wersje (najczęściej na konsolach firmy SonyNajwięcej gier z serii wyprodukowano na konsoli PS2 (31) i PSX (13).), wnoszące nowe zmiany do rozgrywki. Obecnie amerykańska wersja jest połączona z europejską i nazywa się Winning Eleven: Pro Evolution Soccer.
ISS Oficjalna historia cyklu europejskiego rozpoczęła się w 1996 roku, wraz z wydaniem pierwszej trójwymiarowej części serii ISS. Konami zaczęło produkować po jej sukcesie kolejne części, wnoszące niewielkie zmiany do rozgrywki. Dużą zmianę przyniosła dopiero trójwymiarowa International Superstar Soccer 98 na PS i Nintendo 64, która została wyjątkowo ciepło przyjęta przez graczy z powodu zmienionego silnika fizyki, zwiększonych opcji taktycznych itp. W grze tej również pierwszy raz w historii gier piłkarskich pojawiła się możliwość kupowania ukrytych przez programistów dodatków za punkty zebrane w wygranych meczach. Nadal nazwiska graczy były nieprawdziwe.
Pro Evolution Soccer Pierwszy raz, nazwa (choć niepełna, brzmiąca ISS Pro Evolution), pod którą obecnie znany jest w Europie piłkarski produkt Konami, pojawiła się w 1999, 23 marca 2001 roku gra doczekała się następcy w postaci ISS Pro Evolution 2, natomiast 23 października 2001 miała miejsca premiera gry nazwanej już Pro Evolution Soccer. Z powodu bardziej dopracowanej grafiki, niektórzy zaczęli tę grę porównywać z konkurencyjnym produktem – FIFA.
Tytuł Data wydania w Europie Data wydania w Polsce (Winning Eleven 5) 23 listopada 2001 brak oficjalnego wydania (Winning Eleven 6) 25 października 2002 brak oficjalnego wydania (Winning Eleven 7) 24 października 2003 11 grudnia 2003 (Winning Eleven 8) 15 października 2004 9 grudnia 2004 (Winning Eleven 9) 2 października 2005 18 listopada 2005 2 października 2006 17 listopada 2006 13 września 2007 17 listopada 2007 Pro Evolution Soccer 2009 17 października 2008 17 października 2008 Pro Evolution Soccer 2010 23 października 2009 23 października 2009 Pro Evolution Soccer 2011 20 października 2010 20 października 2010 27 września 2011 27 września 2011 20 września 2012 20 września 2012 19 września 2013 19 września 2013 13 listopada 2014 13 listopada 2014 Pro Evolution Soccer 2016 17 września 2015 17 września 2015 Pro Evolution Soccer 2017 15 września 2016 15 września 2016 Pro Evolution Soccer 2018 14 września 2017 14 września 2017 Pro Evolution Soccer 2019 30 sierpnia 2018 30 sierpnia 2018eFootball Pro Evolution Soccer 202010 września 201910 września 201915 września 202015 września 202030 września 202130 września 2021
Pro Evolution Soccer 1 W październiku 2001 roku ukazał się na konsolach PlayStation i (ze znacznym opóźnieniem) PlayStation 2 PES1, który był znacznym krokiem postępowym w serii. Zmieniono nie tylko oprawę graficzną (zwłaszcza w wersji na PS2) i dźwiękową (komentarz Chrisa Jamesa i Terry’ego Butchera dla języka angielskiego – już od ISS 98 istnieje 5-językowy komentarz), ale również model rozgrywki. Wprowadzono techniczne poprawki do opcji dryblingu i sprintu. Konami uzyskało licencję FIFPro oraz Umbro, dzięki czemu w grze mogły się pojawić pierwsze prawdziwe nazwiska i twarze (m.in. Zinédine Zidane, Roberto Carlos, David Beckham) niektórych zawodników oraz niektóre stroje bliskie prawdziwym. Wprowadzone zostało też 5-gwiazdkowe stopniowanie trudności.
W grze występują 54 reprezentacje (w tym reprezentacja Polski) oraz 16 klubów.
Pro Evolution Soccer 2 14 listopada 2002 roku światło dzienne ujrzała kolejna odsłona serii, która, wydana w USA jako World Soccer Winning Eleven 6 International, szybko zyskała uznanie recenzentów. Mecz uległ przyspieszeniu, zawodnicy szybciej zaś reagowali na polecenia gracza. Dodano też edytor drużyn i graczy, który umożliwiał wprowadzenie przez gracza poprawek w licencji. Doceniono również nowy model fizyki, czyniący lot piłki realistycznym, a także mnogość zagrań i płynną animację zawodników. Krytykowano natomiast dominującą w grze muzykę techno.
Para komentatorska zamieniona została na Petera Brackleya i Trevora Brookinga. Dodano również tryb treningu oraz opcję Master League, podobny tryb „Kariery”, czyli prowadzenia zespołu także jako menedżer, a nie tylko trener zastosowano także w serii FIFA. Zmianie nie uległy licencje, których tak jak w poprzedniej części było niewiele. Na przykład zamiast reprezentacji Holandii byli Oranges. Dodatkowo, w przeciwieństwie do poprzedniej części, w której z powodu braku licencji zastępowano nazwy klubów miastami, w których się znajdowały (np. Manchester United – Manchester, Real Madryt – Madrid), wprowadzono inne nazewnictwo. Było ono zmyślone – np. Manchester United nazwano Aragon, Liverpool stał się klubem Europort itd. W ścieżce dźwiękowej znajdowały się dwa przeboje zespołu Queen: „We Will Rock You” oraz „We are the Champions”.
Liczba drużyn była taka sama jak w poprzedniej części.
Pro Evolution Soccer 3 Część trzecia, wydana w listopadzie 2003 roku, była pierwszą, która ukazała się w wersji na komputery osobiste PC. Spowodowała ona spór porównawaczy między FIFĄ a PESem, gdyż FIFA Football 2004 zebrała niższe oceny wśród recenzentów niż PES 3, a wielu dawnych fanów FIFY przeszło na stronę produkcji Konami. W grze zmieniono całkowicie silnik graficzny i fizykę rozgrywki, które stały się głównym powodem chwalenia przez graczy. Gruntownie przebudowano szkielety zawodników oraz ich animacje. Zostały wprowadzone takie drobiazgi jak ubiór kibiców na dane warunki atmosferyczne czy liczba kibiców na trybunach uzależniona od postępów gracza. Wprowadzono przywilej korzyści i usprawniono system sędziowania. Dodatkowo dodano szóstą gwiazdkę i poprawiono tryb Master League, dzieląc kluby na cztery dywizje.
Konwersja z PlayStation 2 na PC nie była natomiast dokładna – zamiast klawiszy widoczne były przyciski pada, co utrudniało sterowanie klawiaturą. Ustawienia grafiki nie były wkomponowane w silnik gry. Konsekwencją konwersji bezpośredniej były też brak trybu wieloosobowego poprzez Internet (istniał jedynie tryb hotseat) – której pozbawiony nie był konkurent, FIFA – oraz niezoptymalizowany silnik, co spowodowało, że wymagania sprzętowe były wysokie.
Konami podpisało podczas tworzenia PESa 3 umowę z Adidasem, co pozwoliło wprowadzić stroje tej firmy do gry. Zakupiono też kilka nowych licencji, dzięki czemu rozgrywkę można było prowadzić większą liczbą prawdziwych zespołów (ale głównie reprezentacji narodowych – klubów licencjonowanych było jedynie kilka na 64 dostępne, m.in. AS Roma). Nadal biedna była ilość prawdziwych nazwisk i twarzy piłkarzy.
Na okładce „trójki” pojawił się włoski sędzia Pierluigi Collina, który jednak nie występuje w samej grze.
W grze występuje 65 reprezentacji narodowych i 64 kluby.
Pro Evolution Soccer 4 Czwarta część serii, najbardziej dynamiczna gra piłkarska obok Sensible Soccera i Kick Off, uznawana przez fanów i recenzentów za najlepszą z serii – Średnia ocen w Internecie według serwisu Gamerankings.com wynosi 92% (PC) i 91% (PS2). W hierarchii na PC niżej wypadają kolejno „piątka”, „trójka”, „szóstka”, edycje 2008, 2010 i 2009., wyszła wczesną zimą 2004 roku. Pierwszy raz Konami postarało się o w pełni licencjonowane ligi (tj. prawdziwe nazwy klubów, stroje, loga, nazwiska zawodników, twarze). Są to: Eredivisie, Serie A i Primera División. Dodatkowo dla trzech innych lig: niemieckiej, angielskiej i francuskiej zakupiono licencję na prawdziwe nazwiska zawodników. Zwiększono również liczbę klubów istniejących w Master League z 64 do 128. Sam tryb rozbudowano – teraz można było grać klubami w prawdziwych składach.
W kwestii rozgrywki poprawiono też sztuczną inteligencję przeciwnika komputerowego, który dostosowywał styl gry do taktyki gracza, i zmieniono sposób wykonywania rzutów wolnych. Wprowadzony też został system morale, warunkujący formę zawodników, oraz wskaźnik zmęczenia. Ograniczono również występowalność kłopotliwych zagrań ręką, często odgwizdywanych w poprzedniej części wskutek błędów gry. Krytyce zaś podlegała łatwość przedostawania się pod pole karne przeciwnika oraz tradycyjnie interfejs (w wersji na PC). Zmieniony został również edytor, dzięki któremu teraz można było tworzyć zupełnie nowych graczy (a nie tylko edytować istniejących). Udostępniono też dla grających na PC użytkowników tryb wieloosobowy, pozwalający zagrać mecze w sieci lokalnej oraz Internecie.
Dodatkowo w grze wystąpiły trzy ligi nielicencjonowane: Bundesliga, Ligue 1 i Premiership (liczba klubów występujących w grze wzrosła zatem do 128). Ciągle występowały natomiast przekłamania w nieaktualnych składach reprezentacji: reprezentację Serbii i Czarnogóry twórcy nazwali „Yugoslavia”, mimo że jugosłowiańskie państwo zmieniło nazwę już w 2002 roku; Australię umieszczono wśród azjatyckich reprezentacji, zaś Korea Południowa została po prostu nazwana „Korea”. Na okładce widnieją Pierluigi Collina, Thierry Henry oraz Francesco Totti.
Edycja na PlayStation 2 sprzedała się w 1,5 miliona egzemplarzy.
Pro Evolution Soccer 5 W piątej części europejskiej serii zmianie uległa przede wszystkim rozgrywka. Inteligencja przeciwnika nieco wzrosła – zawodnicy dużo mądrzej ustawiali się w polu karnym, co podniosło zdecydowanie poziom trudności – ale zarazem doszło do sytuacji, w której łatwiej było strzelać na najwyższym poziomie trudności, niż na średnim (na pięciu i sześciu gwiazdkach sztuczna inteligencja zaczyna nieco śmielej atakować, odsłaniając tym samym własną bramkę). Pretensjonalne stało się zachowanie sędziego, niewłaściwie odgwizdującego spalone i nieodgwizdującego np. wyłapań piłki przez bramkarza poza polem karnym. Poza tym strzelenie bramki nie wymagało już takich umiejętności, jak przedtem. Ulepszono też nieco Master League (odpowiednik kariery w FIFIE).
Konami postarało się o indywidualizację niektórych – bardzo znanych – zawodników, dodając im unikatowe triki – znaki rozpoznawcze, a także unikalne sposoby cieszenia się po zdobyciu gola. Licencja objęła dodatkowo kilka klubów angielskich, m.in. Arsenal i Chelsea. W oprawie graficznej wprowadzono drobiazgi, takie jak mecze zimowe oraz parę wydychaną przez zawodników podczas tych meczów.
Na okładce pojawili się Thierry Henry i John Terry.
Pro Evolution Soccer 6