thumb|240px|Gorzki łyk, ok. 1635, Städelsches Kunstinstitut thumb|240px|Palacze w karczmie, I poł. XVII w., Muzeum Narodowe w Warszawie thumb|250px|Wiejska scena z pijącymi mężczyznami, ok. 1631-35, Muzeum Thyssen-Bornemisza Adriaen Brouwer (wym. ; ur. 1605 w Oudenaarde, zm. 1638 w Antwerpii) malarz flamandzki.

Urodził się w rodzinie tkacza, prawdopodobnie jako Adriaen de Brauwer. Po wyjeździe do Brukseli uczył się w warsztacie Pietra Breughela "Piekielnego", skąd wyniósł zamiłowanie do dosadnych, realistycznych oraz karykaturalnych scen. W latach 1623–1624 pracował u Fransa Halsa w Haarlemie, prawdopodobnie działał też w Amsterdamie. Przez pewien okres przebywał w więzieniu, zapewne za długi lub proholenderskie sympatie. W 1631 przeniósł się do Antwerpii, gdzie poznał Rubensa, który nabył wiele jego obrazów. Zmarł w 33. roku życia najprawdopodobniej z powodu alkoholizmu. Pierwotnie został pochowany w zbiorowym grobie dla ubogich, dopiero po interwencji malarzy z cechu zorganizowano mu godny pochówekWaldemar Łysiak, Malarstwo białego człowieka, tom 5, Wydawnictwo Exlibris, Warszawa-Chicago 1999..

Brouwer był człowiekiem wykształconym i niezależnym, ceniącym sobie przygody. W mistrzowski sposób przedstawiał włóczęgów i żebraków, uczestników bójek i pijatyk, grających w karty. Atmosferę karczmy czy brudnej izby oddawał prostymi środkami malarskimi stosując niemal monochromatyczną paletę. Jego małoformatowe kompozycje podporządkowane są schematom geometrycznym, malowane lekko, szerokimi pociągnięciami pędzla przypominają bardziej szkice. Artysta był także twórcą cenionych pejzaży, w których, dzięki odpowiedniej grze światła i koloru, daje się zaobserwować pierwiastek romantyczny. Jego twórczość inspirowała malarzy rodzajowych XVII w., szczególnie zaś: Davida Teniersa, Adriaena Ostade i Joosa Craesbeecka.

Obrazy Brouwera cieszyły się popularnością już za jego życia, osiągały też wysokie ceny i powstawały ich liczne kopie. Sam artysta nie był poważany przez współczesnych, być może ze względu na pospolitą tematykę jego obrazów i kontrowersyjny tryb życia. Francuski historyk sztuki André Félibien (1619-1695) pisał o nim z jawną niechęcią, sugerując, że obrazy Brouwera ilustrowały życie, które malarz prowadził.

W Muzeum Narodowym w Warszawie znajdują się obraz Brouwera, Palacze w karczmie (Chłopi w karczmie) nr inw. M.Ob. 2563Strona Ministerstwa Spraw Zagranicznych – informacje o rewindykacji utraconego w czasie II wojny światowej obrazu..

Wybrane prace Adriaen Brouwer zwykle sygnował swoje prace monogramem, jednak prawie nigdy nie datował. Dlatego ustalenie chronologii jest trudne i jedynie orientacyjne. Sceny rodzajowe i portrety Pijacy i palacze - 1635, olej na płycie, 35×26 cm, Stara Pinakoteka, Monachium Bójka chłopska - ok. 1635, olej na desce, 26,5×34,5 cm, Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie Gorzki łyk - ok. 1635, olej na desce, 47×35 cm, Städelsches Kunstinstitut Robiący miny - ok. 1635, olej na desce, 13,7×10,5 cm, Narodowa Galeria Sztuki w Waszyngtonie Wiejska scena z pijącymi mężczyznami - ok. 1635, olej na płótnie, 63×95,9 cm, Muzeum Thyssen-Bornemisza Szkoła wiejska - Berlin Człowiek palący fajkę - Luwr Człowiek pijący - Nantes Palarnia - Luwr Pijacy w stodole - Rennes Palacze - Budapeszt Pijatyka - Rijksmuseum, Amsterdam Pijący przy stole - Bruksela Kłótnia chłopska - Drezno W tawernie

Pejzaże Światło księżyca, Rotterdam, Wieczór na wydmach, Wiedeń, Wieś o zmierzchu, Luwr, Krajobraz w świetle księżyca, Berlin.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Adriaen Brouwer. Zdjęcia i Biografia

Kategoria:Flamandzcy malarze barokowi Kategoria:Urodzeni w 1605 Kategoria:Zmarli w 1638 Kategoria:Artyści związani z Antwerpią