thumb|Tablica upamiętniająca Pawła Zalewskiego, założyciela skansenu Sekcja Utrzymania i Napraw Taboru Zabytkowego „Skansen” Chabówka (potocznie Skansen taboru kolejowego w Chabówce) – muzeum techniki kolejowej w Chabówce zlokalizowane na bocznicy stacji Chabówka. Skansen funkcjonuje od 1993 roku. Obecnie znajduje się w strukturach PKP Cargo S.A.

Geneza Skansenu Stacja kolejowa w Chabówce została otwarta w dniu 16 grudnia 1884 roku. Wówczas w miejscowości została wybudowana parowozownia. W 1899 wraz z oddaniem do użytku linii kolejowej Chabówka – Zakopane stacja stała się stacją węzłową. W 1944 roku w Chabówce została wybudowana nowa parowozownia. W styczniu 1945 roku dworzec kolejowy oraz parowozownia zostały zniszczone przez wojska niemieckie. Parowozownia została odbudowana w 1947 roku. Parowozy z Chabówki prowadziły pociągi towarowe na liniach lokalnych. W 1976 roku linia kolejowa do Zakopanego została zelektryfikowana. W połowie lat 80. XX wieku rozpoczęto gromadzenie eksponatów kolejowych. W 1990 roku linia z Suchej Beskidzkiej do Żywca została zelektryfikowana. W związku z tym zakończono kursowanie parowozów z pociągami rozkładowymi. Z inicjatywy Naczelnika Lokomotywowni Pozaklasowej z Suchej Beskidzkiej Pawła Zaleskiego w 1991 roku podjęto decyzję o utworzeniu placówki muzealnej. Skansen został otwarty w dniu 11 czerwca 1993 roku.

Ekspozycja Ekspozycja składa się z wycofanych z ruchu parowozów, wagonów osobowych, towarowych, lokomotyw elektrycznych i spalinowych oraz pługów i żurawi. Niektóre z nich zostały przywrócone do ruchu. Skansen dysponuje najliczniejszą kolekcją zabytkowego taboru kolejowego. Poza pojazdami kolejowymi w placówce zlokalizowano urządzenia przeznaczone do konserwowania lokomotyw parowych. Infrastruktura techniczna jest przystosowana na wykonywania napraw zabytkowych lokomotyw oraz wagonów. W izbie pamiątek jest wiele eksponatów i materiałów piśmiennych, związanych z historią kolejnictwa. Jednym z eksponatów placówki jest lokomotywa parowa TKb-1479. Została wyprodukowana w 1877 roku w Berlinie i jest najstarszym zachowanym parowozem w Polsce. Niektóre eksponaty zachowane są w stanie pełnej sprawności. Używane są one do obsługi pociągów turystycznych. Skansen rocznie odwiedzany jest przez kilkadziesiąt tysięcy osób z kraju i za granicy. Niektóre eksponaty stanowią depozyt Stacji Muzeum w Warszawie.

Obsługiwane pociągi W 2020 roku w okresie wakacji kursują pociągi z parowozem w relacji Chabówka – Mszana Dolna. Pociągi turystyczne z parowozem regularnie kursują w okresie wakacyjnym począwszy od 2004 roku (z przerwą w latach 2009-2011). W okresie tym kursowały m.in. w relacjach Chabówka – Mszana Dolna – Chabówka, Chabówka – Dobra k. Limanowej – Chabówka, Chabówka – Zakopane – Chabówka, Kraków Główny – Kraków Nowa Huta – Kraków Główny, Kraków Główny – Wieliczka Rynek – Kraków Główny.

W sezonie letnim 2026 roku pociągi retro uruchamiane są regularnie w wakacyjne niedziele oraz w dni świąteczne (w lipcu i sierpniu). Zabytkowy skład parowy realizuje dwa kursy dziennie (poranny i popołudniowy) na trasie podgórskiej obejmującej stacje i przystanki: Chabówka Skansen – Chabówka Stacja PKP – Rabka-Zdrój – Rabka Zaryte – Jordanów. Rozkład jazdy został zaplanowany w sposób umożliwiający pasażerom połączenie podróży ze zwiedzaniem Skansenu Taboru Kolejowego w trakcie przewidzianych przerw technologicznych. Bilety na przejazd dostępne są w kasie skansenu lub bezpośrednio u obsługi pociągu.

Oprócz pociągów rozkładowych, tabor z Chabówki obsługuje pociągi okolicznościowe: z okazji Mikołajek, Nowego Roku i różnych kolejowych rocznic. Zabytkowe pociągi kursują również na specjalne zamówienie. Tabor z Chabówki był wykorzystywany przy wielu produkcjach filmowych, m.in. przy produkcji filmów Lista Schindlera, Katyń.

Parowozjada i Parada Parowozów Od 2005 r. organizowana jest Parowozjada odbywająca się w Chabówce albo Suchej Beskidzkiej bądź w Rabce Zarytem. Parowozy z Chabówki corocznie biorą udział w paradzie Parowozów w Wolsztynie.

Zgromadzony tabor Lista parowozów normalnotorowych w skansenie Seria pojazduRok produkcjiProducentStan parowozuPt31-641938FablokeksponatPt47-1521950H. Cegielski – PoznańeksponatOl12-71912nieczynnyOl49-441952FablokeksponatOl49-1001954FablokeksponatTp4-2591921Linke-HofmanneksponatTr12-251921oczekuje naprawyTr202-191946Vulcan FoundryeksponatTw12-121920eksponatTy2-291942Henschel & SohneksponatTy2-501942eksponatTy2-9111944DWM-Posen A.G.czynny Ty2-9531944Henschel & Sohnoczekuje naprawyTy2-11841944Henschel & SohneksponatTy23-1041929H. Cegielski – PoznańeksponatTy37-171938H. Cegielski – PoznańeksponatTy42-191945FablokeksponatTy42-1071946H. Cegielski – Poznańnaprawa głównaTy43-91946H. Cegielski – PoznańeksponatTy45-3861950FablokeksponatTy51-1331956H. Cegielski – PoznańeksponatTy51-1371956H. Cegielski – PoznańeksponatTy51-1821956H. Cegielski – PoznańeksponatTKt3-161935Schichau-WerkeeksponatOKl27-411932H. Cegielski – PoznańeksponatTKw2-1141916eksponatTKt48-1911957FablokczynnyOKz32-21934H. Cegielski – Poznańnieczynny TKh1-201910pomnikTKb 14791877eksponatTKh100-511928eksponatTKp 20111950FablokeksponatTKh 01751957FablokeksponatTKh49-11961Fablokoczekuje naprawyTKt1-631916eksponat

Lista parowozów wąskotorowych w skansenie Seria pojazduRok produkcjiProducentStan parowozuRozstaw szynKRŻ Osiny 18921956Chrzanóweksponat750 mmTx26-4271928Chrzanóweksponat600 mmCukrownia Leśmierz 111919L. Schwartzkopff, Berlineksponat600 mmTw53-25601954Chrzanóweksponat785 mm

Lista lokomotyw elektrycznych w skansenie Seria pojazduRok produkcjiProducentStan elektrowozuEP02-071956PafawagwrakEP03-011951ASEAnieczynnyEU06-011961AEI Eoczekuje naprawyEU07-0011964PafawageksponatET21-571960Pafawagnieczynny Lista lokomotyw spalinowych w skansenie Seria pojazduRok produkcjiProducentStan spalinowozuLs60-63321963ChrzanóweksponatSM04-0021978ZastaleksponatSM30-2111965ChrzanówczynnySM40-011958Ganz-MÁVAGwrakSM41-011961Ganz-MÁVAGwrakSP42-2601978Chrzanówoczekuje naprawyST43-011965Electroputerenaprawa głównaST43-4221978Electroputereeksponat

Lista wagonów spalinowych w skansenie Seria pojazduRok produkcjiProducentStan wagonuSN61-1681971Ganz-MÁVAGoczekuje naprawySBx 901041939Hipolit Cegielski – Poznańwrak

Galeria

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne strona o Skansenie w Chabówce serwis poświęcony działalności i ofercie Skansenu relacja z wizyty w Skansenie w Chabówce

C Kategoria:Chabówka