thumb|240px|Dimitris Christofias oraz prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew w Moskwie (2008) Dimitris Christofias, gr. Δημήτρης Χριστόφιας (ur. 29 sierpnia 1946 w Kato Dikomo, zm. 21 czerwca 2019 w Nikozji) – cypryjski polityk i działacz partyjny, sekretarz generalny komunistycznej Postępowej Partii Ludzi Pracy (AKEL) od 1988 do 2009, przewodniczący Izby Reprezentantów w latach 2001–2008, prezydent Cypru od 28 lutego 2008 do 28 lutego 2013. Pierwszy w historii przywódca komunistyczny w Unii Europejskiej.
Życiorys Działalność do 2008 Urodził się w wiosce Dikomo w dystrykcie Kirenia. Uczęszczał do liceum handlowego w Nikozji, które ukończył w 1964. Jego ojciec był budowlańcem i działaczem związków zawodowych. Dimitris Christofias wcześnie zaangażował się w działalność polityczną na lewicy. W wieku 18 lat wstąpił do EDON-u, młodzieżówki Postępowej Partii Ludzi Pracy. W latach 1969–1974 studiował w Instytucie Nauk Społecznych przy KC KPZR w Moskwie, uzyskując doktorat z nauk społecznych. Tam także poznał swoją przyszłą żonę Elsi Chiratu.
W 1976 został sekretarzem generalnym młodzieżówki EDON, funkcję tę pełnił aż do 1987. W 1982 wszedł w skład komitetu centralnego AKEL, a w 1986 dołączył do biura politycznego tej partii. 22 kwietnia 1988, po śmierci Ezekiasa Papaioanu, objął stanowisko sekretarza generalnego AKEL-u.
W 1991 wszedł po raz pierwszy w skład cypryjskiej Izby Reprezentantów z okręgu Kirenia. W wyborach w 1996, 2001 i 2006 uzyskiwał reelekcję. 7 czerwca 2001 został wybrany na przewodniczącego Izby Reprezentantów. Po wyborach w 2006 zachował stanowisko przewodniczącego parlamentu, które zajmował do 2008. Z racji sprawowanej funkcji wchodził również w skład Rady Narodowej, ciała doradczego prezydenta Cypru. W 2004 jego ugrupowanie nawoływało do odrzucenia w referendum planu zjednoczeniowego Kofiego Annana.
Działalność od 2008 W 2008 Dimitris Christofias wziął udział w wyborach prezydenckich na Cyprze. W pierwszej turze głosowania z 17 lutego 2008 zajął drugie miejsce z wynikiem 33,3% głosów za Joanisem Kasulidisem (33,5%) oraz przed urzędującym prezydentem Tasosem Papadopulosem (31,8%). Przed drugą turą wyborów otrzymał wsparcie od urzędującego prezydenta. 24 lutego 2008 w drugiej turze głosowania pokonał kontrkandydata, zdobywając 53,4% głosów. W czasie kampanii wyborczej i tuż po elekcji zapowiedział podjęcie działań zmierzających do zjednoczenia podzielonej wyspy.
28 lutego 2008, po zaprzysiężeniu w Izbie Reprezentantów, objął urząd prezydenta. Zadeklarował, że „rozwiązanie cypryjskiego problemu będzie priorytetem jego rządu”. Wkrótce po wyborze opowiedział się za likwidacją brytyjskich baz wojskowych Akrotiri i Dhekelia oraz za wycofaniem z Cypru wszystkich zagranicznych sił zbrojnych podczas jednoczenia tureckiej i greckiej części wyspy Brytyjską obecność wojskową na Cyprze nazwał „kolonialną plamą krwi”. W grudniu 2008 zrezygnował z funkcji sekretarza generalnego Postępowej Partii Ludzi Pracy. W styczniu 2009 jego następcą na tym stanowisku został Andros Kiprianu.
Zgodnie z zapowiedziami przedwyborczymi podjął rozmowy na temat zjednoczenia Cypru z prezydentem nieuznawanego Cypru Północnego Mehmetem Alim Talatem. Do ich pierwszego spotkania doszło 21 marca 2008 w strefie buforowej ONZ w podzielonej Nikozji. Uzgodnili wówczas wznowienie dwustronnych rozmów oraz otwarcie ulicy Ledra w Nikozji, podzielonej od lat 60. na część północną i południową, do czego doszło 3 kwietnia 2008.
Do pierwszego posiedzenia komitetu technicznego doszło w kwietniu 2008. Po spotkaniu obaj prezydenci zapewnili o woli organizowania regularnych spotkań w przyszłości. Na następnym spotkaniu w lipcu 2008 uzgodnili zasadę jednego obywatelstwa i jednej suwerenności. We wrześniu 2008 ogłosili rozpoczęcie właściwych i szczegółowych rozmów na temat zjednoczenia. Uzgodnione porozumienie miałoby być zatwierdzone w oddzielnych referendach dwóch społeczności. Również we wrześniu 2008 Dimitris Christofias wystąpił z propozycją demilitaryzacji Nikozji.
Do czasu zakończenia kadencji problem zjednoczenia Cypru nie został rozwiązany, nie przeprowadzono też referendum. W 2012 polityk publicznie przyznał się do impasu w rozmowach. Z urzędu odszedł 28 lutego 2013; nie ubiegał się o reelekcję prezydencką.
Odznaczenia i wyróżnienia Złoty Order za Zasługi (Słowenia, 2006) Order Republiki Serbii II klasy na Wstędze (Serbia, 2013) Tytuł doktora honoris causa wydziału międzynarodowych i europejskich badań polityczno-ekonomicznych Uniwersytetu Macedońskiego w Salonikach (2004)
Życie prywatne Od 1972 był żonaty z Elsi Chiratu, miał troje dzieci, dwie córki: Mariannę i Christinę oraz syna Christosa. W 1999 przeszedł operację serca. W tym samym roku przeszedł także transplantację nerki, której dawczynią była jego siostra.
Przypisy
Kategoria:Prezydenci Cypru Kategoria:Politycy Postępowej Partii Ludzi Pracy Kategoria:Deputowani do Izby Reprezentantów Cypru Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Grecji Kategoria:Odznaczeni Orderem Republiki Serbii Kategoria:Odznaczeni słoweńskimi odznaczeniami Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Zmarli w 2019