Ludwik Kmicic-Skrzyński (ur. w Odessie, zm. 14 lutego 1972 w Manchesterze) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Stanisława Modesta i Józefy Elżbiety z domu Arciszewskiej. W Tyflisie w Gruzji uczęszczał do I gimnazjum i tam też należał do Partii Socjalistów-Rewolucjonistów. Po dwukrotnej rewizji, w listopadzie 1911 roku zmuszony był do wyjazdu i udał się do Belgii, gdzie studiował na Wydziale Chemicznym w LeodiumO kawalerii polskiej XX wieku s. 21. Tam też w 1912 nawiązał kontakt z Filaretami, a następnie wstąpił do Związku Strzeleckiego, gdzie przeszedł kurs podchorążych. Na przełomie 1913/14 przeprowadził się do Nancy we Francji, gdzie zorganizował tzw. V pluton kompanii belgijskiej Związku Strzeleckiego i został jego komendantem i instruktorem. W 1914 roku, po pomyślnym zdaniu egzaminów w tzw. Institut Chemique, przyjechał do Krakowa, gdzie w Oleandrach 29 lipca tego roku został słuchaczem kursu oficerskiego Związku Strzeleckiego.
2 sierpnia 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. Był członkiem tzw. „ułańskiej siódemki” – patrolu Władysława Prażmowskiego „Beliny”, który w nocy z 1 na 2 sierpnia, jako pierwszy przekroczył granicę zaboru austriackiego z zaborem rosyjskim w Kocmyrzowie i 3 sierpnia wieczorem powrócił do Krakowa, a 6 sierpnia wyruszył wraz z 1 Kompanią Kadrową do Miechowa. Następnie pełnił funkcje: dowódcy plutonu w 1 pułku ułanów Legionów Polskich (1914–1915), dowódcy 7 kompanii II baonu w 5 pułku piechoty (od maja 1915 – do lutego 1916Generałowie II Rzeczypospolitej s. 100) i ponownie służba w 1 pułku ułanów Beliny-Prażmowskiego. Od 6 lutego do 1 kwietnia 1917 roku wykładał przedmiot „fortyfikacja” na kawaleryjskim kursie podoficerskim przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. 26 lipca tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w obozie w Beniaminowie, skąd jako jeden z ostatnich został wypuszczony w połowie września 1918 roku. Następnie wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej.
1 listopada 1918 roku brał udział w rozbrajaniu Austriaków w Chełmie. Po wstąpieniu do Wojska Polskiego, 14 listopada 1918 roku jako dowódca 1. szwadronu 1 pułku ułanów, (późniejszego 1 pułku szwoleżerów) udał się do Włodawy w celu przejęcia tam władzy. Wraz z tym pułkiem uczestniczył w kwietniu 1919 roku w zdobyciu Wilna. W nocy z 6 na 7 lipca 1919 roku został ciężko ranny w pierś pod wsią Werobje. 16 lipca 1920 roku został dowódcą 16 pułku Ułanów Wielkopolskich, wraz z którym walczył w bitwie warszawskiej, w walkach na Suwalszczyźnie, operacji nad Niemnem i w ostatniej ofensywie na Krzywicze kończącej wojnę polsko-bolszewicką. W marcu 1921 roku został skierowany na kurs dokształcający do Centralnej szkoły Kawalerii w GrudziądzuGenerałowie II Rzeczypospolitej s. 101.
Od 22 października 1921 roku do 24 października 1924 roku w zastępstwie pełnił obowiązki dowódcy 11 pułku Ułanów Legionowych w Ciechanowie. Od października 1924 roku do 15 października 1925 roku studiował w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. W maju 1926 roku, w czasie zamachu stanu, opowiedział się po stronie Józefa PiłsudskiegoAntoni Czubiński, Przewrót majowy 1926 roku, Warszawa 1989, s. 172.. Po ukończeniu kursu został mianowany szefem sztabu 2 Dywizji Kawalerii w Warszawie. We wrześniu 1926 roku przeniesiony został do Ministerstwa Spraw Wojskowych i wyznaczony na stanowisko szefa Wydziału Ogólnego Departamentu II KawaleriiDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 37 z 14.09.1926 r.. 25 czerwca 1927 roku został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza i przydzielony do dowództwa 5 Brygady KOP na stanowisko oficera instruktoraDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 17 z 25 czerwca 1927 roku, s. 191.. W dniach 21–24 marca 1928 roku w Brześciu nad Bugiem wziął udział w grze wojennej, w charakterze dowódcy 4 pułku kawalerii i jednocześnie dowódcy oddziału wydzielonego 44 Dywizji Strzelców (strona czerwona). Kierownik gry, generał dywizji Józef Rybak wystawił mu następującą opinię: „bardzo dobry, bardzo energiczny oficer Sztabu Generalnego. Kawalerzysta o dużym temperamencie i ambicji pracy. Nadaje się na samodzielne stanowisko w zakresie taktycznym i operacyjnym”Opinie gen. Rybaka o uczestnikach gry wojennej w dniach 21-24 marca 1928 roku w Brześciu nad Bugiem, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/119, s. 429..
31 maja 1927 roku wojewoda poleski zezwolił mu na zmianę nazwiska rodowego „Skrzyński” na „Skrzyński-Kmicic”.
2 marca 1929 roku został mianowany dowódcą Brygady Kawalerii „Białystok”, która z dniem 1 kwietnia 1937 roku została przemianowana na Podlaską Brygadę KawaleriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 89.. Brygadą dowodził przez dziesięć lat i sześć miesięcy. W międzyczasie, od 10 listopada 1931 roku do 15 lipca 1932 roku był słuchaczem VI Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych.
W czasie II wojny światowej, wraz z Podlaską Brygadą Kawalerii wziął udział w kampanii wrześniowej, początkowo w składzie Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”, a następnie Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie”. Wziął udział w bitwie pod Kockiem i 6 października 1939 roku dostał się do niewoli. W niewoli niemieckiej przebywał w Opawie, a od 24 stycznia 1942 roku w Oflagu II B Arnswalde. Następnie od połowy maja 1942 roku do kwietnia 1945 roku w Oflagu II D Gross-Born. Po opuszczeniu obozu wyjechał do Włoch i wstąpił do 2 Korpusu Polskiego. thumb|Grób Ludwika Kmicic-Skrzyńskiego na Cmentarzu Miejskim w Białymstoku Po rozwiązaniu korpusu wyjechał do Anglii i zamieszkał w Manchesterze, gdzie pracował fizycznie jako robotnik w tamtejszych fabrykachGenerałowie II Rzeczypospolitej s. 102, a następnie jako urzędnikPiotr Stawecki, Generałowie polscy. Zarys portretu zbiorowego 1776–1945 Bellona Warszawa 2010, s.162.. Niezależnie od pracy zarobkowej działał aktywnie w środowisku kawaleryjskim. Zajmował się również publicystyką dotyczącą historii kawalerii z okresu II Rzeczypospolitej. Opublikował w Londynie na łamach „Przeglądu Kawalerii i Broni Pancernej” szereg artykułów oraz swoich wspomnień i relacji z I i II wojny światowej. Zmarł w dniu 14 lutego 1972 roku w Manchesterze i został pochowany na cmentarzu Southern Cemetery. Symboliczny pochówek odbył się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A25-18-6). W 2023 r. szczątki Kmicic-Skrzyńskiego zostały ekshumowane. Następnie trumna z ciałem została przetransportowana do Polskihttps://www.bialystok.pl/pl/wiadomosci/aktualnosci/szczatki-generala-ludwika-kmicica-skrzynskiego-spoczely-w-bialymstoku.html. W 130. urodziny generała 26 sierpnia 2023 r. odbył się pogrzeb na Cmentarzu Miejskim w Białymstoku przy ul. Władysława Wysockiego 63, gdzie Ludwik Kmicic-Skrzyński spoczął obok swoich żołnierzy z 1939 r. Całe przedsięwzięcie zostało zrealizowane przez Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego na zlecenie KPRM, w ramach programu „Prace renowacyjne polskich grobów w Wielkiej Brytanii oraz ekshumacje, sprowadzenie i pochówki w kraju osób zasłużonych dla Polski, w tym członków polskiego rządu emigracyjnego”.
Był żonaty i miał dwóch synów: Andrzeja (ur. 31 sierpnia 1921) i Władysława (ur. 1 lutego 1924).
Awanse porucznik – 15 listopada 1918 kapitan – grudzień 1919 major – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów jazdy podpułkownik – 31 marca 1924Autorzy O kawalerii polskiej XX wieku podają kwiecień 1924 r. ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 7. lokatą w korpusie oficerów jazdy pułkownik – 1 stycznia 1928 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 12. lokatą w korpusie oficerów kawaleriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 2 stycznia 1928 roku, s. 2. generał brygady – 19 marca 1938 roku został mianowany generałem brygady ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 roku i 9. lokatą w korpusie generałów
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari (Rząd RP na Obczyźnie)Zbigniew Puchalski, Dzieje polskich znaków zaszczytnych. Warszawa: Wyd. Sejmowe, 2000, s. 209 Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 652 (za czyny pod miejscowością Mielejczyce; przyznany w 1921Dekret Wodza Naczelnego L. 3106 z 30 czerwca 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 28, poz. 1123)) Krzyż Niepodległości (20 stycznia 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Walecznych (czterokrotnie, inne źródła podają jedenastokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (7 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 262, poz. 641 „za zasługi w służbie granicznej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921Na podstawie fotografii . Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i Kontuzje Odznaka Pamiątkowa „Pierwszej Kadrowej” Odznaka „Za wierną służbę” Odznaka Oficerów Dyplomowanych Krzyż Oficerski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia) Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Dowódcy 11 Pułku Ułanów Legionowych Kategoria:Dowódcy 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich Kategoria:Dowódcy Podlaskiej Brygady Kawalerii Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Internowani w Beniaminowie Kategoria:Jeńcy Oflagu II B Arnswalde Kategoria:Jeńcy Oflagu II D Gross-Born Kategoria:Ludzie urodzeni w Odessie Kategoria:Ludzie związani z Chełmem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie dowództwa Brygady KOP „Polesie” Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Oficerowie kawalerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy walk przewrotu majowego 1926 (strona Józefa Piłsudskiego) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Wojskowi związani z Białymstokiem Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Żołnierze 1 Kompanii Kadrowej Legionów Polskich Kategoria:Oficerowie dowództwa 2 Dywizji Kawalerii (II RP)