Herb Poznania

thumb|150px|Herb Poznania zatwierdzony w 1936 r., przywrócony w 1991 r. Herb Poznania – jeden z symboli miejskich Poznania.

Wygląd Herb Poznania przedstawia w polu błękitnym mur obronny z trzema basztami i otwartą bramą (białą, co jest wyjątkiem w heraldyce, spotykanym w zaledwie kilku herbach, gdyż zazwyczaj barwa biała oznacza barwę srebrną). Nad najwyższą, środkową (z oknem), znajduje się gotycka tarcza herbowa z orłem piastowskim. Na mniejszych wieżach bocznych znajdują się postacie świętych w białych szatach: Święty Piotr (z kluczem) po heraldycznej lewej i Święty Paweł z Tarsu (z mieczem) po heraldycznej prawej. W bramie znajdują się złote skrzyżowane klucze, nad którymi widnieje złoty krzyż równoramienny (grecki). Bocznie od niższych baszt widnieją złote sześcioramienne gwiazdy i półksiężyce. Nad herbem widać złotą koronę.

Symbolika Mur obronny z trzema basztami i otwartą bramą – miasto, Święci Piotr i Paweł – patroni katedry, najstarszej w Polsce. Jako pierwsze biskupstwo w Polsce poznańska katedra otrzymała patronów katedry rzymskiej, tarcza z orłem – herb Przemysła II, za czasów którego miasto pełniło funkcję stołeczną, klucze – symbol samorządności, do dziś heraldycy nie wyjaśnili symboliki gwiazd i półksiężyców przypominających Leliwy, korona nad herbem – choć nie spełnia zasad heraldycznych, podobnie jak korony nad herbami Krakowa, Warszawy czy Gniezna, jednak (tak jak w tych miastach) świadczy o stołeczności.

Historia

thumb|150px|right|Herb w kolorystyce stosowanej w 1908thumb|170px|Herb Poznania używany w okresie PRL Pierwszy zachowany wizerunek herbu pochodzi z dokumentu z datą 1 maja 1344, od współczesnego herbu różnił się jedynie brakiem korony nad tarczą herbową. Spotyka się także uproszczoną wersję herbu, którą stanowiły dwa złote skrzyżowane klucze z krzyżem (widoczne w bramie pełnego herbu) na błękitnym tle. Pojawia się także wersja pośrednia – białe mury z kluczami w bramie na błękitnym tle.

W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego znajduje się zapis:

W XIX wieku władze niemieckie stosowały herb w odmiennej kolorystyce. Mury miejskie miały kolor ceglany, zaś białego orła na czerwonym tle zastąpiono czarnym orłem na złotym tle.

W II Rzeczypospolitej herb został zatwierdzony przez Ministra Spraw Wewnętrznych 2 lipca 1936 r. Według oficjalnego blazonu przedstawiał w polu błękitnym mur miejski srebrny z trzema basztami, środkowa wyższa z oknem barwy pola. Nad basztą środkową – orzeł biały (srebrny) bez korony, w tarczy czerwonej, zwrócony w prawo. Na skrzydłach orła – przepaska złota z trójlistkami. Na baszcie prawej – postać św. Pawła, na baszcie lewej – postać św. Piotra. Postacie świętych – srebrne. Symbole obu świętych (miecz i klucz) oraz aureole – złote. Po prawej stronie św. Pawła i po lewej stronie św. Piotra sześciopromienne gwiazdy złote, pod gwiazdami półksiężyce złote. W bramie otwartej, barwy pola, dwa klucze złote skrzyżowane. Na nimi – krzyż złotyZarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 lipca 1936 r. w sprawie zatwierdzenia herbu miasta Poznania (). Herb ten został przywrócony w 1991 rokuUchwała Nr XXXIII/178/91 Rady Miejskiej Poznania z dnia 29 czerwca 1991 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Poznania.

W herbie używanym w okresie PRL orzeł nie miał korony, posiadał za to złotą przepaskę. Również nad tarczą herbową – podobnie jak przed II wojną światową – nie było korony.

27 maja 1997 r. Rada Miejska Poznania przyjęła herbUchwała Nr LVIII/415/II/97 Rady Miejskiej Poznania z dnia 27 maja 1997 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta (Dz. Urz. Woj. Poznańskiego z 1997 r. Nr 12, poz. 91) autorstwa Jerzego Bąka. Za opracowanie wersji elektronicznej odpowiedzialny był Maciej Bielaczyk.

Pieczęć z herbem Na historycznej pieczęci widnieje podpis SIGILLVM CIVITATIS POZNANIE. W 1440 Władysław Warneńczyk nadał miastu prawo pieczętowania czerwonym woskiem. Przywilej ten wiązał się z prawem pozywania przed sąd miejski osób wszystkich stanów, w tym duchownych i szlachty.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego opisuje:

Umieszczenie 170px|thumb|right|Herb Poznania na kadłubie samolotu „Poznań” PLL LOT thumb|170px|right|Zabytkowy hydrant nadziemny z herbem Poznania wykonany przez Zakłady Hipolita Cegielskiego Herb Poznania umieszczony jest m.in. na: sztandarze miasta, pieczęci miasta z I połowy XIV w., na której wokół herbu znajduje się napis w języku łacińskim „SIGILLUM CIVITATIS POSNANIAE”, fladze miasta, łańcuchu prezydenta Poznania, burcie ORP „Poznań” (umieszczony w marcu 2004 w 13. rocznicę podniesienia na okręcie Bandery Marynarki Wojennej), dziedzińcu kolegium jezuickiego (obecnie Urzędu Miasta) – w formie granitowej mozaiki, większości tramwajów kursujących na terenie miasta (herb nie jest natomiast umieszczony na autobusach komunikacji publicznej), taksówkach (obligatoryjnie), latarniach ulicznych i hydrantach – szczególnie w obrębie Starego Miasta, plakietkach mundurowych strażników miejskich. budynkach oświatowych (od 1 stycznia 2015) Herb Poznania umieszczony był także na: kadłubie samolotu Poznań (SP-LPC) – Boeing 767-300ER, latającego w latach 1996–2011 w barwach Polskich Linii Lotniczych LOT (herb w kształcie sprzed 1996), wycofanego z eksploatacji po awaryjnym lądowaniu bez podwozia w dniu 1 listopada 2011.

Zobacz też Flaga Poznania Herb powiatu poznańskiego Flaga powiatu poznańskiego

Przypisy

Poznan Poznan Kategoria:Symbole Miasta Poznania P P