mały|Andradyt z wyspy Serifos na Morzu Egejskim thumb|Melanit, odmiana andradytu Andradyt – minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu. Należy do grupy minerałów stosunkowo rzadkich.

Nazwę nadał mu w 1868 r. James Dwight Dana, na cześć brazylijskiego mineraloga Joségo Bonifáciego de Andrady, który po raz pierwszy opisał ten kamień w 1800 r. Okaz o wartości jubilerskiej został znaleziony po raz pierwszy w 1978 r.

Właściwości Krystalizuje w układzie regularnym. Tworzy kryształy podobne do innych granatów – dwunastościany rombowe lub dwudziestoczterościany deltoidowe. Pospolite są osobniki ksenomorficzne. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych i w postaci naskorupień. Spotykany jako minerał wrosły czasami też narosły. Jest bardzo twardy, kruchy, niełupliwy, przezroczysty do nieprzezroczystego. Posiada białą rysę oraz szklisty połysk. Nie rozpuszcza się w kwasach, topi się w płomieniu dmuchawy. Rozpuszczalny w gorącym kwasie solnym. Występuje w wielu odmianach barwnych. Andradyt z grossularem wykazuje nieograniczoną mieszalność. Bogatsze w żelazo granaty wykazują silne właściwości magnetyczne. Licznie występują w nim włókniste inkluzje azbestu w kształcie końskiego ogona. Typowymi zanieczyszczeniami w strukturze są tytan, chrom, glin i magnez.

Odmiany demantoid (diamentopodobny połysk) – zielony w odcieniach (zawiera chrom); melanit – czarny, brunatny spotykany też jest ciemnoczerwony (zawiera tytan); schorlomit – czarny ze szklistym połyskiem (zawiera więcej tytanu niż melanit); topazolit – zielonożółty, żółty; vulpinit – szarobiały, tworzy skupienia zbite; kolofonit – żółtobrunatny;

Występowanie Występuje w kontaktowo zmienionych skałach węglanowych zasobnych w żelazo, w skarnach, pojawia się w skałach wapienno-krzemianowych, łupkach chlorytowych, serpentynitach i rodingitach (demantoid i topazolit), w szczelinach tych skał. Także w skałach magmowych (szczególnie melanit), osadowych i metamorficznych. Znany także z klastycznych osadów jak żwiry i piaski. Towarzyszą mu zazwyczaj kalcyt, kwarc, epidot, wezuwian, grossular, hematyt, willemit, hausmanit, chloryt, hedenbergit, diopsyd, magnetyt i klinochlor.

Miejsce występowania Na świecie – Niemcy (Smreczany, Saksonia i Badenia), Austria, Szwajcaria, Rosja – Ural, USA – Arkansas, Grenlandia, Norwegia, Szwecja, Włochy – Alpy Włoskie, Piemont – topazolit, Uganda, Grecja, Francja, Finlandia, Sri Lanka, Iran, Japonia, Madagaskar, Mjanma, Kazachstan, Meksyk, Kongo, Korea Południowa, Namibia, Kanada – Kolumbia Brytyjska.

Polska – w Kowarach, Miedziance, Nasławicach, Kletnie i Podzamku (skarny) na Dolnym Śląsku. Sporadycznie spotykany w Górach i na Pogórzu Izerskim.

Zastosowanie znaczenie naukowe i kolekcjonerskie Demantoid jest bardzo cenionym kamieniem szlachetnym, szczególnie jego jaśniejsze odmiany (wykazują wspaniały ogień). Z melanitu wyrabia się biżuterię żałobną. Mimo że dość poszukiwany w jubilerstwie, zastosowanie jest ograniczone brakiem dobrego surowca. Pozyskiwane kryształy są zazwyczaj niewielkie i często zanieczyszczone. Oszlifowane kamienie zazwyczaj nie przekraczają masy 2–3 karata. Szlifowany jest zwykle fasetkowo. stosuje się go wyrobu pierścionków, broszek i wisiorków. pospolity surowiec dla przemysłu materiałów ściernych

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Krzemiany (minerały)