mały|Logo francuskich parków narodowych. Parki narodowe Francji znajdują się pod zarządem Parcs Nationaux de France. Istnieje 11 parków narodowych, a postulowane są kolejnehttp://www.developpement-durable.gouv.fr/IMG/pdf/PNZH.pdf. W przeciwieństwie do wielu innych państw we Francji park narodowy nie ma chronić wszystkich obszarów cennych przyrodniczo (tę rolę spełniają rezerwaty przyrody), tylko reprezentatywne dla danych ekosystemów, co skutkuje między innymi względnie sporą jak na standardy europejskie powierzchnią.

Historia Nowoczesne idee ochrony przyrody zaczęły się rozwijać we Francji w XIX wieku. W efekcie powołano m.in. pierwsze rezerwaty przyrody. W 1913 z inicjatywy Touring club de France powstał Park Bérarde (Parc de la Bérarde), który przemianowano na Park Narodowy Pelvoux w 1923. Ten status zniesiono w 1962 w wyniku uchwalenia dwa lata wcześniej nowej ustawy o ochronie przyrody, która wprowadziła „park narodowy” oficjalnie do prawodawstwa francuskiego. W okresie międzywojennym powołano też kilka parków narodowych w koloniach, obecnie znajdujące się poza granicami kraju, w celu ochrony zwierząt przed nadużyciami europejskich myśliwych. W 1963 r. powołano pierwsze dwa parki wg nowych przepisów: Vanoise w celu ochrony przed wymarciem w Alpach francuskich koziorożca alpejskiego oraz Port-Cros w celu ochrony cennych ekosystemów śródziemnomorskich. Zgodnie z założeniami autorów przepisów, parki miały kłaść nacisk na kooperację ludzi w celu realizacji zamierzeń ochronnych. W 2006 przeprowadzono reformę parków wprowadzając większą mozaikę obszarów chronionych, kartę parku, oraz zwiększając zaangażowanie społeczności i samorządów lokalnych. Ostatni, Leśny Park Narodowy powstał w 2019 r., trwają pracę nad powołaniem 12. parku chroniącego reprezentatywne dla kraju ekosystemy wodne.

Misja Francuskie parki narodowe mają zdefiniowane 10 podstawowych zadań:

rozwój wiedzy, badań naukowych oraz monitoring dziedzictwa przyrodniczego, kulturowego i krajobrazowego; ochrona, zarządzanie i przywracanie dziedzictwa przyrodniczego, kulturowego i krajobrazowego; promocja i wsparcie praktyk pozwalających na zachowanie dziedzictwa oraz zrównoważony rozwój; promocja terytorium dzięki marce parku narodowego; edukacja w zakresie ochrony środowiska; udostępnianie terytorium parku turystom zgodnie z założeniami ochronnymi; zaangażowanie podmiotów lokalnych w ochronę terytorium parku; wpływ na politykę regionalną w zakresie ochrony dziedzictwa i zrównoważonego rozwoju; wpływ na politykę narodową w zakresie ochrony dziedzictwa i zrównoważonego rozwoju; wpływ na politykę europejską w zakresie ochrony dziedzictwa i zrównoważonego rozwoju.

Organizacja Każdy park narodowy we Francji jest instytucją publiczną podległą ministerstwu środowiska i zrównoważonego rozwoju, kierowaną przez prezydenta stojącego na czele rady administracyjnej (Conseil d’administration). Organami wspierającymi są rada naukowa (Conseil scientifique), rada ekonomiczna, społeczna i kulturalna (Conseil économique, social et culturel) oraz komisje tematyczne.

We Francji park narodowy składa się z części centralnej (cœur), o podniesionym rygorze ochrony przyrody (II kategoria według IUCN) i części zewnętrznej (aire d'adhésion), o statusie ochronnym zbliżonym do polskich parków krajobrazowych (V kategoria według IUCN)http://www.developpement-durable.gouv.fr/Le-territoire-d-un-parc-national.html. Strefa centralna poddana jest specjalnym regulacjom ograniczającym działalność człowieka w celu zapewnienia ochrony dziedzictwa przyrodniczego, krajobrazowego i kulturowego. W ich obszarze mogą znajdować się rezerwaty ścisłe (réserves intégrales), gdzie dostęp jest silnie ograniczony, a fauna i flora nie mają ograniczeń w rozwoju. Każdy park posiada własny zestaw odrębnych przepisów szczegółowych określających właściwe prowadzenie działalności człowieka w taki sposób, aby miała ona jak najmniejszy wpływ na środowisko naturalne i różnorodność biologiczną.

Strefa zewnętrzna oznacza obszar sąsiadujących gmin, gdzie obowiązuje karta parku (charte du parc), forma planu ochrony obowiązującego 15 lat wprowadzona reformą parków narodowych z 2006. Strefa zewnętrzna jest zamieszkała, na jej terenie dopuszcza się działalność człowieka z poszanowaniem zasad zrównoważonego rozwoju, z uwzględnieniem potrzeb przyrody, lokalnych tradycji, turystyki, rolnictwa, leśnictwa, ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji przyrodniczej. Każdy park ma zdefiniowaną „optymalną strefę zewnętrzną” (aire optimale d'adhesion), tzn spójny z geografią i przyrodą strefy centralnej obszar otuliny, jednak znajdujące się na nim gminy przystępują dobrowolnie do postanowień karty. W praktyce, nie wszystkie samorządy lokalne się na to decydują, tworząc „potencjalną strefę zewnętrzną” (aire potentielle d'adhesion). Dodatkowo, na terenie strefy zewnętrznej mogą znajdować się rezerwaty przyrody o statusie ochronnym zbliżonym do strefy centralnej, zarządzane przez park.

Lista Poniżej znajduje się lista 11 powołanych parków narodowych we Francji: Nazwa Nazwa francuska Data utworzenia Obszar strefy wewnętrznej [km²] Optymalny obszar strefy zewnętrznej [km²] Obszar łączny [km²] Widok Park Narodowy Vanoise Parc national de la Vanoise 1963 535 1465 2000 120px Park Narodowy Port-Cros Parc national de Port-Cros 1963 46 (w tym 29 km² na morzu) 1460 (w tym 1230 km² na morzu) 1506 120px Park Narodowy Pirenejów Parc national des Pyrénées 1967 457 2063 2520 120px Park Narodowy Sewennów Parc national des Cévennes 1970 935 2785 3720 120px Park Narodowy Ecrins Parc national des Écrins 1973 918 1784 2702 120px Park Narodowy Mercantour Parc national du Mercantour 1979 685 1465 2150 120px Park Narodowy Gwadelupy Parc national de la Guadeloupe 1989 218 2248 (w tym 1308 km² na morzu) 2466 120px Park Narodowy Reunionu Parc national de la Réunion 2007 1054 878 1932 120px Amazoński Park Gujany Parc amazonien de Guyane 2007 20281 13591 33872 120px Park Narodowy Calanques Parc national des Calanques 2012 520 (w tym 85 km² na lądzie) 1060 (w tym 82 km² na lądzie) 1580 120px Leśny Park Narodowy Parc national de forêts 2019 560 1861 2421 120px Łącznie w Europie 4 656 13 943 18 599 Łącznie 26 209 30 663 56 872

Zobacz też Regionalne parki przyrody we Francji Parki morskie we Francji Parki narodowe Europy

Przypisy

Linki zewnętrzne

Rezerwaty przyrody Francji Atlas parków

! Francja