John Herbert Varley (ur. 9 sierpnia 1947 w Austin, zm. 10 grudnia 2025 w Beaverton) – amerykański pisarz s-f, zdobywca nagród Hugo, Nebula, Locusa, Seiun, Prometheus, Jupitera, Prix Apollo, Endeavour i wielu innych.
Życiorys Dorastał w Fort Worth w Teksasie, w 1957 przeniósł się do Port Arthur, gdzie ukończył Nederland High School. Uczęszczał na Uniwersytet Stanu Michigan, początkowo jako student fizyki, później anglistyki. Opuścił szkołę przed swoimi 20. urodzinami i wyjechał do San Francisco akurat w czas „lata miłości” 1967 roku. Tam pracował jako niewykwalifikowany robotnik, korzystając z pomocy misji św. Antoniego. Tam też doszedł do wniosku, że lepiej utrzymywać się z pisarstwa. Przypadkowo wziął udział w festiwalu w Woodstock w 1969, gdy samochód zepsuł mu się pół mili od miejsca koncertów. Mieszkał w Portlandzie, Nowym Jorku, Berkeley i Los Angeles.
Twórczość Napisał kilka powieści i znaczną liczbę opowiadań. Spora część z nich opowiada historię przyszłości. The Eight Worlds gdzie na 100 lub 200 lat wstecz zanim tajemnicza i potężna rasa obcych prawie całkowicie zmiotła ludzkość z powierzchni Ziemi (uważali, że wieloryby i delfiny są nadrzędna ziemską formą życia a ludzie tylko plagą robactwa), ale ludzie zaludnili praktycznie każdy pozostały zakątek systemu słonecznego, często dzięki dzikim modyfikacjom biologicznym, często „podejrzanym” u obcych. Szczegółowe spekulacje Varleya na temat możliwych osiągnięć człowieka w naukach biologicznych były czymś odkrywczym w roku 1970, kiedy opublikowano jego zbiór opowiadań The Persistence of Vision. Opowiadanie tytułowe zdobyło Hugo i Nebulę. Opowiadania Options i Blue Champagne zostały sfilmowane jako odcinki serialu telewizyjnego Welcome to Paradox.
Varley spędził kilka lat w Hollywood, ale jedynym rezultatem był film Millennium.
Varley byłt często porównywany do Roberta Heinleina przez podobny opisowy styl i tematy wolnej miłości i wolnych społeczeństw. Dwie jego opowieści, Steel Beach i The Golden Globe wykorzystują Heinleinowskie pomysły dotyczące społeczności. The Golden Globe opisuje społeczeństwo wyrosłe z kolonii więziennej na Plutonie i kolejne ewoluujące na jego księżycu Charonie (sytuacja podobna jak w powieści Luna to surowa pani Heinleina).
U Varleya warte odnotowania było również znaczenie postaci kobiecych, dość nietypowe w science fiction, zwłaszcza wśród męskich autorów hard s-f. Widać to nie tylko w Eight Worlds, gdzie zmiany płci są czymś normalnym, ale i w innych powieściach. Motyw zmiany płci to przykład umieszczania tematów związanych z seksualnością w powieściach Varleya, bez dominowania ich przez tę seksualność.
Bibliografia Eight Worlds (The Ophiuchi Hotline 1977, wyd. pol. Prószyński i S-ka 1996) Steel Beach (1992) The Golden Globe (1998; Nagroda Prometeusza 1999) Irontown Blues (2018)
Gea Tytan (Titan 1979, wyd. pol. Rebis 1992) (Wizard 1980, wyd. pol. Rebis 1993) (Demon 1984, wyd. pol. Rebis 1993)
Red Thunder Red Thunder (2003; Nagroda Endeavour 2004) Red Lightning (2006) Rolling Thunder (2008) Dark Lightning (2014)
Inne powieści (Millennium 1983, wyd. pol. Prószyński i S-ka 1997; rozbudowane opowiadanie „Uprowadzenie”, wyd. pol. w: Droga do science fiction 4; także jako: „Porwanie w powietrzu”, wyd. pol. w: Rakietowe szlaki 1) Mammoth (2005) Slow Apocalypse (2012)
Zbiory opowiadań The Persistence of Vision (1978) The Barbie Murders (1980) (wydane później jako Picnic on Nearside, 1984) Blue Champagne (1986) The John Varley Reader: Thirty Years of Short Fiction (2004) Good-Bye, Robinson Crusoe and Other Stories (2013)
Inne Millennium - scenariusz (1989) bazujący na opowiadaniu „Porwanie w powietrzu”, podobnie jak i powieść Złoty wiek
Nagrody Nagroda Hugo 1979 – opowiadanie (The Persistence of Vision, Nowa Fantastyka 5/1995) 1982 – miniatura Pchacz (The Pusher, Rakietowe szlaki) 1985 – opowiadanie NACIŚNIJ ENTER■ (Press Enter■, w Don Wollheim proponuje 1985, Wydawnictwo „Alfa” 1985) 12 nominacji
Nagroda Nebula 1979 – opowiadanie Uporczywość widzenia 1985 – opowiadanie NACIŚNIJ ENTER■ 6 nominacji
Nagroda Locusa 1976 – Nagroda Specjalna - 4 nowele w Top 10 (Bagatelle, Gotta Sing, Gotta Dance, Overdrawn at the Memory Bank, The Phantom of Kansas) 1979 – opowiadanie Uporczywość widzenia 1979 – nowela The Barbie Murders 1979 – zbiór pojedynczego autora Uporczywość widzenia 1980 – powieść Titan 1981 – zbiór pojedynczego autora The Barbie Murders 1982 – opowiadanie Blue Champagne 1982 – miniatura Pchacz 1985 – opowiadanie NACIŚNIJ ENTER■ 1987 – zbiór opowiadań Blue Champagne
Przypisy
Linki zewnętrzne oficjalna strona pisarza
Kategoria:Amerykańscy autorzy fantastyki naukowej Kategoria:Amerykańscy prozaicy XX wieku Kategoria:Amerykańscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Laureaci Nebuli Kategoria:Ludzie urodzeni w Austin Kategoria:Pisarze – laureaci Nagrody Hugo Kategoria:Pisarze związani z Austin Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Zmarli w 2025