Nagroda Sacharowa, pełna nazwa: Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli – wyróżnienie przyznawane dla jednej lub kilku osobistości, lub też grupy osób szczególnie zasłużonych w walce na rzecz praw człowieka i wolności. Nagroda ustanowiona w grudniu 1988 przez Parlament Europejski i nazwana na cześć radzieckiego naukowca oraz działacza politycznego Andrieja Sacharowa.
Nagroda Sacharowa przyznawana jest zwykle w październiku. Nominacji może udzielić grupa polityczna lub przynajmniej 40 posłów Parlamentu Europejskiego. Komisja do Spraw Zagranicznych i Komisja Rozwoju poprzez głosowanie wybierają trzech finalistów z listy nominowanych, następnie Konferencja Przewodniczących PE wybiera laureata.
Podczas pierwszej edycji nagroda została przyznana ex aequo Nelsonowi Mandeli oraz (pośmiertnie) Anatolijowi Marczenko. W 1990 nagrodę przyznano Aung San Suu Kyi, która nie mogła jej odebrać aż do 2013 roku, ponieważ przebywała w więzieniu w Mjanmie. W 2020 postanowiono odebrać jej to wyróżnienie m.in. „za wspieranie ludności muzułmańskiej Rohindżów w Mjanmie”. Nagrodę przyznaje się również organizacjom. Pierwszą z nich, która została uhonorowana była argentyńska Matki z Plaza de Mayo w 1992. Siedmiu laureatów otrzymało później Pokojową Nagrodę Nobla – kolejno: Nelson Mandela, Aung San Suu Kyi, Malala Yousafzai, Denis Mukwege, Nadia Murad, Stowarzyszenie Memoriał i María Corina Machado.
Laureaci Rok Wyróżniony Kraj Uwagi 198875px Nelson Mandela Anatolij Marczenko nagroda przyznana pośmiertnie 198975px Alexander Dubček 199075px Aung San Suu Kyiwykluczona z grona laureatów we wrześniu 2020 r. 1991101x101px Adem Demaçi 199275px Matki z Plaza de Mayo 199375x75px dziennik „Oslobođenje” 199475px Taslima Nasrin 199575px Leyla Zana 199675px Wei Jingsheng 199775px Salima Ghezali 199875px Ibrahim Rugova 199975px Xanana Gusmão 200075x75px¡Basta Ya! 200175px Nurit Peled Izzat Ghazzawi75px Zacarias Kamwenho 2002 Oswaldo Payá 200375px Organizacja Narodów Zjednoczonych75px Kofi Annan 2004 Białoruskie Stowarzyszenie Dziennikarzy 2005bezramki|75x75px Kobiety w Bieli75px Reporterzy bez Granic75px Hauwa Ibrahim 200675px Alaksandr Milinkiewicz 200775px Salih Mahmoud Osman 200875px Hu Jia 200975x75px Stowarzyszenie Memoriał 201075px Guillermo Fariñas 2011 Mohamed Bouazizinagroda przyznana pośmiertnie75px Asma Mahfuz75px Ahmad as-Sanusi75px Razan Zajtuna75px Ali Farzat 201275px Dżafar Panahi75px Nasrin Sotude 201375px Malala Yousafzai 201475px Denis Mukwege 201575px Raif Badawi 201675px Nadia Murad75px Lamiya Aji Bashar 2017 opozycja demokratyczna w Wenezueli 201875px Ołeh Sencow 201975px Ilham Tohti 202075px Demokratyczna opozycja na BiałorusiJako reprezentanta opozycji wskazano Radę Koordynacyjną ds. Przekazania Władzy na Białorusi. 202175pxAleksiej Nawalny 202275pxNaród ukraiński 202375pxMahsa Żina Amini i ruch „Kobieta, Życie, Wolność”nagroda przyznana pośmiertnie 202475pxMaría Corina Machado75pxEdmundo González Urrutia 202575pxAndrzej Poczobut75pxMzia Amaglobeli i prodemokratyczny ruch protestacyjny w Gruzji
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Nagrody w dziedzinie ochrony praw człowieka