mały|Wybrane pola formatu MARC () – format przechowywania opisów bibliograficznych i innych danych katalogów bibliotecznych w formie elektronicznej.

Jego zadaniem jest przechowywanie danych bibliograficznych różnego typu dokumentów, w tym książek, wydawnictw ciągłych czy różnego rodzaju plików komputerowych.

Części rekordu MARC Rekord tworzony w tym formacie jest podzielony na pola, które opisują daną część utworu i są identyfikowane zazwyczaj numerem (np. opis wydania książki w MARC 21 znajduje się w polu nr 260). Te pola są z kolei podzielone na podpola identyfikowane za pomocą jednoznakowych etykiet w ramach danego pola (np. 260-a, to podpole a w polu 260 oznaczające miejsce publikacji utworu). Co istotne zarówno pola, jak i podpola mogą być powtarzalne. polewskaźnikipodpola260##$aParyż :$bBagette-Croisant ;$aKraków :$bPiróg-Kowalski,$c1955.2602#$aWarszawa :$bWydawnictwo Znak,$c1972.2602#$aŁódź :$bWydawnictwo Literatura,$c1993.2603#$aWrocław :$bZakład Narodowy im. Ossolińskich,$c2024.

W powyższym przykładzie widoczne są również wskaźniki (), które zmieniają znaczenie pola, w tym wypadku określają który wydawca był pierwszy, który środkowy, który najnowszy. Jak widać również w tym przykładzie pole 260 opisujące wydanie jest powtarzalne, a zatem jeden rekord MARC może opisywać zarówno jedno wydanie, jak i wszystkie wydania książki.

Historia i odmiany Format ten został zainicjowany w USA w latach 60. XX wieku. Na początku 1966 roku Biblioteka Kongresu (, LC lub LoC) stworzyła dla własnych potrzeb format MARC I. Po testach, jeszcze w tym samym roku, przygotowano rewizję formatu nazwaną MARC II, która została opublikowana i rozprowadzana szerzej w ramach LC MARC Distribution Service (później USMARC). USMARC posłużył przede wszystkim do katalogowania zbiorów biblioteki Biblioteka Kongresu, ale bibliotekę odwiedzały również delegacje z innych bibliotek w tym z innych krajów. Wdrożenia w różnych krajach różniły się jednak między sobą.

Prace nad połączeniem formatów USMARC i CAN/MARC (wersję używaną w Kanadzie) rozpoczęły się w 1994 roku. W 1997 roku udało się je połączyć i stworzyć format MARC 21. Liczba „21” w nazwie miała się odnosić do zbliżającego się XXI wieku.

Podjęto również starania, by zbliżyć format UKMARC do pozostałych formatów, ale nie osiągnięto pełnej zgodności przed wydaniem MARC 21. Ogólne zasady są jednak podobne, a nawet specyfikacja części pól jest zbliżona. Dotyczy to zwłaszcza pól z grupy 1xx, czyli haseł głównych ().

Polska Biblioteka Narodowa wykorzystuje własną odmianę tego standardu o nazwie MARC BN, która różni się nieco od MARC 21, choć ogólne zasady są podobne (np. „100 p0 %1Klimczuk %2Zdzisław” w BN odpowiada w MARC 21 zapisowi: „100 1. %aKlimczuk, Zdzisław”).

Przypisy

Linki zewnętrzne MARC na stronie Biblioteki Kongresu Konwersja danych MARC BN na MARC21

Kategoria:Informacja naukowa Kategoria:Zastosowania technologii informatycznych Kategoria:Metadane