less – program konsoli Uniksa, wyświetlający duże ilości tekstu w sposób przystępny dla użytkownika (tzw. pager). W odróżnieniu od more zezwala na nawigację po pliku w obu kierunkach w dowolnym momencie. W przeciwieństwie do vi, który także może być używany do wyświetlania plików, less nie wczytuje całego pliku przy starcie, dzięki czemu szybciej wczytuje duże pliki.
Gdy less wyświetla dane na terminalu, są one wyświetlane ekran po ekranie z możliwością nawigacji. Jeżeli standardowym wyjściem nie jest terminal, a jest ono np. przekierowane poprzez potok do innego programu, less zachowuje się jak cat.
thumb|300px|Less w działaniu
Historia less został stworzony przez Marka Nudelmana w latach 1983–1985 z powodu braku możliwości przewijania do tyłu w more. Nazwa (ang. less – mniej) powstała wskutek żartów, mówiących że less to odwrotne more (ang. more – więcej). Obecnie less jest częścią projektu GNU i jest dołączany do większości systemów bazujących na Uniksie.
Wywołanie less [opcje] nazwa pliku
Opcje i komendy less może być uruchomiony z opcjami, które zmieniają jego zachowanie. Te opcje mogą się różnić między systemami. Podczas gdy less wyświetla plik, mogą być użyte komendy dotyczące wyświetlanych danych, np. wyszukiwanie czy nawigacja. Komendy te bazują zarówno na komendach programów vi jak i more.
Opcje OpcjaZnaczenie -gPodświetla wyniki wyszukiwania. -IWłącza wyszukiwanie bez rozróżniania wielkości liter. -MWyświetla informacje o przeglądaniu -NWyświetla numery linii. -SWyłącza zawijanie długich linii.
Komendy KomendaZnaczenieKlawisze strzałek Page Down Page Up End HomeNawigacjaSpacja f Ctrl+F Ctrl+VNastępna stronab Ctrl+B Esc+vPoprzednia stronaj e Enter Ctrl+E Ctrl+NNastępna liniak y Ctrl+Y Ctrl+P Ctrl+KPoprzednia liniagPierwsza liniaGOstatnia liniangPrzeskocz do linii o numerze n/wzorzecWyszukaj dane pasujące do wzorca. Istnieje możliwość użycia wyrażeń regularnych.nPrzeskocz do następnych pasujących danych.NPrzeskocz do poprzednich pasujących danych.&wzorzecWyświetl jedynie linie pasujące do wzorcamliteraOznacz obecną pozycję literą.'literaPrzejdź do pozycji oznaczonej literąr Ctrl+R Ctrl+LOdświeża ekransZapisz obecne dane do pliku.= lub Ctrl + GInformacje o plikuh lub HPomocq :q Q :Q ZZ Zakończenie działania lessFPrzejście do trybu logów. Przechodzi na koniec pliku i śledzi zmiany. Jeśli pojawią się nowe linie zostają wyświetlone. Wyjście z tego trybu przez Ctrl+c
Przykłady less -M readme.txtOdczytaj plik o nazwie readme.txt
less katalogWyświetla zawartość katalogu w less. Jest to równoważne z ls -la katalog | less.
less +F /var/log/mail.logTryb śledzenia dla logów. Wyświetla na bieżąco ostatnie zmiany w pliku.
file * | lessWyświetlenie zawartości katalogu z określeniem typu i kodowania plików.
Linki zewnętrzne Oficjalna strona less
Kategoria:Polecenia Unix