Leon Ludwik Jaworowski herbu Lubicz OSBM (ur. 1764, zm. 1833) – unicki biskup włodzimierski, biskup pomocniczy brzeski.
thumb|Tablica upamiętniająca Jaworowskiego w Supraślu w Kościele Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
Życiorys Urodził się w Białymstoku, w rodzinie Joanny Sawickiej i Stefana Jaworowskiego. Ochrzczony został 17 sierpnia 1764 r. w rzymskokatolickim kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku, otrzymując imię Ludwik. Po mieczu Leon Jaworowski pochodził z zaścianka szlacheckiego Jaworówka, pierwotnie ostępu puszczy o tejże nazwie, nadanego w latach 1529–1530 protoplaście rodu, bojarowi Hryniowi Ignatowiczowi, pochodzącemu z Hryniewicz spod Bielska Podlaskiego. Losy Jaworowskich (vel Hryniewiczów) wiązały się z funkcjonowaniem królewskiego dworu w Knyszynie. W okresie zarządu dóbr knyszyńskich przez Zygmunta Augusta zajmowali się oni dozorem królewskiej psiarni oraz organizacją łowów. Bojarzy Jaworowscy pochodzili z ruskiej szlachty, jednak wiele przesłanek wskazuje, że począwszy od I połowy XVI wieku należeli do Kościoła rzymskokatolickiego. Nie wiadomo dokładnie, kiedy przodek przyszłego biskupa przeniósł się do Białegostoku. Na podstawie źródeł metrykalnych przypuszczać należy, że ojciec Ludwika Leona – Stefan Jaworowski – urodził się w rodowej wsi Jaworówce.
Ludwik Leon Jaworowski początkową edukację uzyskał w białostockiej szkole powiatowej. W 1779 r., mając zaledwie piętnaście lat, wstąpił do unickiego klasztoru oo. bazylianów w Supraślu, gdzie kontynuował naukę pod kierunkiem ks. Melecego Ossuchowskiego. Rok po wstąpieniu do stanu duchownego przyjął pierwsze święcenia zakonne i otrzymał imię Leon, które w zgromadzeniu supraskim przypominało postać opata Leona Kiszki – metropolity całej Rusi. Święcenia kapłańskie bazylianin Leon Jaworowski otrzymał dopiero w 1787 r. Miał wówczas 23 lata. Tuż po święceniach został wybrany przez współbraci na konsultora. Niedługo potem otrzymał godność sekretarza klasztoru. W dokumentach z 1795 r. Jaworowski wzmiankowany jest jako konsultor, sekretarz i ekonom. Po trzecim rozbiorze Polski, kiedy przy klasztorze powołano diecezję unicką, Leon Jaworowski piastował urząd jej kanclerza. Oprócz tego, w latach 1800–1803, pełnił funkcję ostatniego prefekta drukarni bazyliańskiej w klasztorze supraskim. Popierany przez biskupa diecezji supraskiej Teodozego Wisłockiego, w 1801 r. został wybrany na opata, jednak ze względu na spór ze swoim dawnym nauczycielem urząd ten mógł podjąć dopiero 25 marca 1805 r. W okresie wakansu godności opackiej Leon Jaworowski był jednym z trzech członków tymczasowej administracji klasztoru. Od 1802 r. do objęcia tronu archimandryckiego w 1805 r. pełnił urząd prezesa zarządu klasztoru. Po śmierci następcy Teodozego Wisłockiego, biskupa diecezji supraskiej, Mikołaja Duchnowskiego (21 czerwca|21 VI 1805 r.), opat Jaworowski, decyzją króla Prus Fryderyka Wilhelma III otrzymał nominację na władykę diecezji supraskiej. Oficjalnie katedrę biskupią objął dopiero po układzie w Tylży, kiedy Białostocczyzna przeszła pod zwierzchnictwo Rosji. Za sprawą zarządcy obwodu białostockiego, Ignacego Teylsa, ukaz carski z 14 lutego 1809 r. kasujący diecezję supraską, zapewnił Jaworowskiemu objęcie funkcji biskupa pomocniczego diecezji brzeskiej. Wyświęcenie nominata nastąpiło w Połocku, prawdopodobnie dnia 13 stycznia 1811 roku. Przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego w 1812 rokuDziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego. 1812, nr 6, s. 45..
W latach dwudziestych XIX w. biskup Leon Jaworowski dokonał licznych remontów zabudowań klasztornych, wspierał przyklasztorną posługę sakramentalną parafii unickiej (obu obrządków), założył pierwszą w historii Supraśla szkołę parafialną oraz starał się odzyskać majątki klasztoru przejęte przez Prusaków w 1796 r. Praca Leona Jaworowskiego włożona w modernizację dzierżawionego przez niego (w latach 1819–1831), folwarku Supraśl stworzyła możliwość przeobrażenia się osady klasztornej w miasteczko. W 1817 r. został wiceprezesem terenowego oddziału Rosyjskiego Towarzystwa Biblijnego na Obwód Białostocki. Poprzez rozpowszechnianie polskiego przekładu Biblii oraz innych książek drukowanych w języku polskim wspierał wiernych obu obrządków przed tendencjami rusyfikacyjnymi.
Metropolita unicki, biskup brzeski Jozafat Bułhak powierzył Jaworowskiemu władzę równającą się jurysdykcji biskupa diecezjalnego. Według planów metropolity miał on przejąć w przyszłości jego brzeską katedrę i przenieść stolicę biskupią do Supraśla. Koncepcje te, ze względu na nieprzychylny stosunek do Jaworowskiego II departamentu Kolegium Rzymskokatolickiego w Petersburgu, nigdy nie zostały urzeczywistnione. Zgodnie z realizacją tajnego planu likwidacji unii kościelnej, sporządzonego osobiście przez asesora II departamentu, rusofila ks. Józefa Siemaszkę, 22 kwietnia 1828 r. dokonano reorganizacji struktur diecezjalnych w Kościele unickim. Konsekwencją reformy było pozbawienie dotychczasowej pozycji Leona Jaworowskiego oraz innych przeciwników planów Siemaszki. Leon Jaworowski przebywał w Supraślu do końca życia. Schorowany, nie mógł sprzeciwić się działaniom władz carskich i skupionych wokół Józefa Siemaszki duchownych dążących do likwidacji unii. Dwa miesiące przed śmiercią żądał od zwierzchników duchownych, aby sprowadzony przez niego w 1830 r. namiestnik klasztoru ks. Nikodem Marcinowski został mianowany jego następcą na tronie opackim i żeby utrzymywano w Supraślu 10 mnichów (razem z nowym opatem). Oprócz tego biskup Jaworowski nalegał, by przy klasztorze utworzono unicką szkołę powiatową, przeznaczoną dla 20 uczniów z obwodu białostockiego.
Leon Jaworowski zmarł w Supraślu po wyczerpującej chorobie 2 listopada (21 października według kalendarza juliańskiego) 1833 r. Pochowany został przy klasztorze w bazyliańskich katakumbach.
Bibliografia Radosław Dobrowolski, Opat Supraski Biskup Leon ludwik Jaworowski, Supraśl 2003, ss. 333 (w książce 90 dokumentów z epoki)
Przypisy
Kategoria:Biskupi bazyliańscy Kategoria:Biskupi greckokatoliccy Kategoria:Biskupi Kościoła unickiego w Imperium Rosyjskim Kategoria:Biskupi suprascy (Kościół greckokatolicki) Kategoria:Członkowie Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego 1812 Kategoria:Duchowni greckokatoliccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Białymstoku Kategoria:Pochowani w Supraślu Kategoria:Polscy biskupi katoliccy Kategoria:Polscy bazylianie (I Rzeczpospolita) Kategoria:Szlachta greckokatolicka w Polsce Kategoria:Urodzeni w 1764 Kategoria:Zmarli w 1833