thumb|Kwiat niebielistki trwałej thumb|Swertia japonica Niebielistka, swercja (Swertia L.) – rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych (Gentianaceae). Obejmuje ok. 150–160 gatunków. Najliczniej przedstawiciele tego rodzaju reprezentowani są w Afryce i Azji, mniej liczne gatunki rosną w Europie i Ameryce Północnej. W Polsce występuje tylko jeden – niebielistka trwała (Swertia perennis). Łacińska nazwa rodzaju pochodzi od nazwiska żyjącego na przełomie XVI i XVII w. holenderskiego ogrodnika – Emmanuela Swerta.

Niektóre gatunki wykorzystywane są jako rośliny lecznicze i ozdobne.

Morfologia thumb|Swertia bimaculata Pokrój Rośliny jednoroczne i byliny. Korzenie cienkie, włókniste lub drewniejące. U części przedstawicieli brak łodygi – kwiaty rozwijają się na głąbiku, u innych łodyga dobrze rozwinięta, podnosząca się lub prosto wzniesiona, okrągła na przekroju, kreskowana lub kanciasta, pojedyncza lub rozgałęziona. Liście Całobrzegie, zwykle naprzeciwległe, rzadziej skrętoległe lub w okółkach. Kwiaty Zebrane w wierzchotki tworzące pojedynczą lub złożoną wiechę, rzadko kwiatostan zredukowany do grona lub kwiat pojedynczy. Działki kielicha i korony kwiatu 4- lub 5-krotne, podzielone niemal do nasady (rurka do 3 mm długości). Każdy płatek z jednym lub dwoma miodnikami o frędzlowatych lub gładkich brzegach. Pręciki osadzone u nasady płatków korony. Zalążnia jednokomorowa, zwieńczona krótką lub długą szyjką słupka. Owoce Torebki otwierające się dwiema klapkami, zawierające od kilku do wielu drobnych nasion.

Systematyka Homonimy Swertia Boehmer in Ludwig = Tolpis Adanson Pozycja systematyczna Rodzaj z podplemienia Swertiinae, plemienia Gentianeae w obrębie rodziny goryczkowatych (Gentianaceae) z rzędu goryczkowców (Gentianales).

Analizy DNA plastydowego pozwoliły sytuować ten rodzaj w pozycji siostrzanej względem rodzajów goryczuszka Gentianella, Lomatogonium i Comastoma. Bardziej bazalną pozycję w tym samym kladzie zajmują oddzielone wcześniej rodzaje Gentianopsis i Halenia. Analizy wskazują na to, że rodzaj prawdopodobnie nie jest monofiletyczny i tworzy grad ewolucyjny w obrębie ww. kladu.

Relacje filogenetyczne w obrębie podplemienia Swertiinae

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Goryczkowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza