Ostrzeń (Cynoglossum L.) – rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje ok. 75–83 gatunków. Są to rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny występujące głównie na rozległych obszarach Azji, 11 gatunków rośnie w Europie, nieliczne gatunki rosną w górach wschodniej Afryki i na południowym krańcu tego kontynentu. W Polsce jako gatunek rodzimy występuje jeden gatunek – ostrzeń pospolity C. officinale. Poza tym obecny bywa jako przejściowo dziczejący ostrzeń drobnozadziorkowy C. microglochin.

Rośliny te zasiedlają najczęściej tereny otwarte, kamieniste zbocza, widne lasy. Kilka gatunków, a zwłaszcza ostrzeń powabny Cynoglossum amabile, uprawianych bywa jako rośliny ozdobne. Ostrzeń pospolity wykorzystywany był jako roślina lecznicza, a jego młode liście spożywano w postaci sałatek.

Morfologia thumb|Ostrzeń pospolity thumb|Pokrój (Cynoglossum borbonicum) Pokrój Najczęściej byliny, rzadziej rośliny jednoroczne i dwuletnie osiągające zwykle do 60 cm wysokości. Liście Skrętoległe, pojedyncze, owłosione. Liście odziomkowe i dolne łodygowe zwykle długoogonkowe. Poza tym liście łodygowe siedzące z wyraźną centralną wiązką przewodzącą. Kwiaty Zebrane w szczytowe lub wyrastające w kątach liści wierzchotki, czasem rozgałęzione. Kwiaty 5-krotne, niebieskie, fioletowe, purpurowe do czerwonawych, rzadko białe, osiągające 8 mm średnicy. Działki kielicha zrośnięte tylko u nasady. Płatki korony zrośnięte u nasady w krótką rurkę z łuskowatymi osklepkami w gardzieli. Końce płatków rozpostarte i zaokrąglone tworzą koronę kółkową do dzwonkowatej. Pręciki równej długości, zwykle krótsze od rurki korony, ich nitki są bardzo krótkie, a pylniki krótkie. Zalążnia górna, czterokomorowa, z pojedynczą szyjką słupka jeszcze krótszą od pręcików. Owoce Rozłupnie rozpadające się na cztery rozłupki pokryte haczykowatymi kolcami.

Systematyka Rodzaj należy do podplemienia Cynoglossinae, plemienia Cynoglosseae w obrębie podrodziny Cynoglossoideae w rodzinie ogórecznikowatych (Boraginaceae).

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Ogórecznikowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza