1 Armia Pancerna (niem. 1. Panzerarmee, później 1 Grupa Pancerna, Panzergruppe 1) – niemiecka armia pancerna sformowana jako XXII Korpus, znana też pod nazwami Grupa von Kleista i 1 Grupa Pancerna (od 16 listopada 1940), uczestniczyła w agresji na Polskę, Francję i Bałkany oraz w ataku na Związek Radziecki.
Utworzona 26 sierpnia 1939 roku w Lüneburgu jako XXII Korpus Armijny. Dowództwo XXII KA w przededniu agresji na Polskę mieściło się w Żylinie na terenie Republiki Słowackiej, przydzielone do niego zostało Einsatzkommando 4/I pod dowództwem obersturmbannführera SS Karla Brunnera. Korpus atakował oddziały Armii Kraków. Po zamianie składu z XVIII Korpusem przesunął się do środka zgrupowania armijnego i na takiej pozycji znajdował się w czasie przekraczania Sanu w kierunku północno-wschodnim, wkrótce przed opanowaniem 15 września Tomaszowa Lubelskiego. 16 września ruszył w kierunku południowo-wschodnim na Rawę Ruską i Lwów.
W 1940 roku w inwazji na Francję jednostka występowała pod nazwą Grupa von Kleista. Od 16 listopada 1940 roku zwana 1 Grupą Pancerną. Pod Dunkierką dowodzona przez gen. Kleista mogła zniszczyć m.in. Brytyjski Korpus Ekspedycyjny, jednak na rozkaz Hitlera nie wykonała decydującego ataku.
W kwietniu 1941, wraz z 2 Armią gen. Maximiliana von Weichsa i 12 Armią feld. Wilhelma Lista, przeprowadziła inwazję na Jugosławię.
W 1941 roku 1 Grupa Pancerna brała udział w ataku na Związek Radziecki, prowadząc walki z Armią Czerwoną na terytorium ZSRR do 1944 roku. W dniu ataku, tj. 22 czerwca 1941 wyposażona była w 586 czołgów, 54 samochody pancerne, 18 niszczycieli czołgów i 36 dział pancernych. Działania bojowe rozpoczęła z terytorium okupowanej Polski atakując w kierunku Kijowa, pod koniec 1941 roku dotarła do Rostowa nad Donem. W dniu 25 października 1941 nadano jej nazwę 1 Armia Pancerna. Wiosną 1944 roku w jej skład wchodziło 10 dywizji pancernych, 1 dywizja zmotoryzowana, 11 dywizji piechoty i 1 dywizja artylerii.
Dowódcy armii gen. płk Ewald von Kleist (od 5 października 1941 do 21 listopada 1942) gen. płk Eberhard von Mackensen (do października 1943) gen. płk Hans-Valentin Hube (od 23 października 1943 do 21 kwietnia 1944) gen. Kurt von der Chevallerie (1944) gen. płk Gotthard Heinrici (do marca 1945) gen. Walther Nehring (do kwietnia 1945) gen. Wilhelm Hasse (do zakończenia wojny)
Struktura organizacyjna Jednostki armijne: 311 Wyższe Dowództwo Artylerii, 1 Dowództwo Wojsk Zaopatrzenia Armii Pancernej i 1 pułk łączności armii pancernej
Skład 1 września 1939 roku: 1 Dywizja Górska 2 Dywizja Górska
Skład 3 września 1939 roku: 2 Dywizja Pancerna 4 Dywizja Lekka 3 Dywizja Górska3 Dywizja Górska do 2 września 1939 roku wchodziła w skład XVIII Korpusu Armijnego
Skład w marcu 1941 roku: XXX Korpus Armijny XXXX Korpus Armijny XVIII Korpus Armijny
Skład w 22 czerwca 1941 roku: 13 Dywizja Pancerna 16 Dywizja Zmotoryzowana 25 Dywizja Zmotoryzowana DZmot. SS LSSAH oraz Włoski Korpus Ekspedycyjny w Rosji (od 14 sierpnia 1941)
Skład w marcu 1944 roku: LIX Korpus Armijny XXIV Korpus Armijny XXXXVI Korpus Armijny III Korpus Armijny 1 Dywizja Pancerna 17 Dywizja Pancerna
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Internetowy leksykon Wehrmachtu
Kategoria:Armie pancerne III Rzeszy Kategoria:Niemieckie jednostki pancerne utworzone w 1939 Kategoria:Niemieckie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1945