thumb|Plac na początku lat 50. XX wieku thumb|Plac z lotu ptaka, lata 60. XX wieku thumb|Autobusy komunikacji miejskiej na placu, lata 60. XX wieku. Widoczny budynek, w którym w 1961 otwarto kino Wisła thumb|Północno-zachodni narożnik placu, widoczne wejście do stacji metra Plac Wilsona Plac Thomasa Woodrowa Wilsona – plac w dzielnicy Żoliborz w Warszawie.
Jego patronem jest dwudziesty ósmy prezydent Stanów Zjednoczonych Woodrow Wilson.
Układ Biorąc pod uwagę układ komunikacyjny plac Wilsona jest rondem. Zbiega się na nim pięć ulic: od północy ulica Mickiewicza od wschodu ulica Krasińskiego od północnego zachodu ulica Słowackiego od zachodu ulica Krasińskiego od południa ulica Mickiewicza
Plac Wilsona jest ważnym węzłem komunikacyjnym, z przystankami autobusowymi, tramwajowymi oraz stacją metra Plac Wilsona.
Nazwa Plac został wytyczony ok. 1923 roku według projektu Józefa Jankowskiego, Tadeusza Tołwińskiego i Antoniego Jawornickiego w ciągu ulicy Adama Mickiewicza. Został wtedy nazwany placem Stefana Żeromskiego. 21 lutego 1924 roku Rada Miasta jednomyślnie postanowiła uczcić pamięć prezydenta Thomasa Woodrowa Wilsona, zmarłego 3 lutego, poprzez nadanie jego imienia jednej z ulic, jednemu z placów bądź instytucji; ostateczny wybór w tym zakresie pozostawiono prezydium Rady, magistratowi i komisji ds. ogólnych. Nazwę placu upamiętniającą amerykańskiego prezydenta nadano uchwałą Rady Miejskiej z dnia 27 września 1926.
W maju 1940 nazwa placu została zmieniona przez okupacyjne władze niemieckie na Danziger Platz (plac Gdański), mieszkańcy nie używali jednak tej nazwy.
Uchwałą Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 5 kwietnia 1951 nazwę placu zmieniono na plac Komuny Paryskiej dla uczczenia 80. rocznicy Komuny Paryskiej. Historyczną nazwę przywrócono na mocy uchwały Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 28 lutego 1990Uchwała nr 93 Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 28 lutego 1990 r. w sprawie nadania i przemianowania nazw ulic i placu.. Uchwałą Rady m.st. Warszawy z dnia 30 sierpnia 2012 skorygowano wcześniej nadaną nazwę plac. im. T.W. Wilsona na plac Thomasa Woodrowa Wilsona.
Wymowa nazwy placu W opinii Rady Języka Polskiego nazwa placu od czasu nadania mu nazwy w dwudziestoleciu międzywojennym była tradycyjnie wymawiana w wersji spolszczonej (podobnie jak np. nazwa alei Jerzego Waszyngtona), z głoską w’ (miękkie w) na początku i taka wymowa jest nadal zalecana: Ci, którzy sądzą, że należy mówić „plac Łilsona”, po prostu tej tradycji nie znają.
Spolszczona wymowa nazwy placu jest także stosowana w zapowiedzi stacji metra Plac Wilsona w wykonaniu Ksawerego Jasieńskiego, nadawanych w wagonach pociągów metra.
Do nazwy placu nawiązuje m.in. tytuł lokalnego miesięcznika „Wilsoniak”.
Opis W latach 1926–1928 w północno-wschodnim narożniku placu, pomiędzy ulicami Mickiewicza, Tucholską i Krasińskiego, wzniesiono cztery budynki I kolonii Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (WSM) zaprojektowane przez Brunona Zborowskiego. W latach 1928–1932 pod nr 4 powstał Dom Spółdzielni Mieszkaniowej „Fenix” zaprojektowany przez Romana Felińskiego.
W latach 1925–1932 po południowo-wschodniej stronie placu założono park im. Stefana Żeromskiego.
3 maja 1943 o godz. 18.00 ze znajdującego się na placu głośnika ulicznego (tzw. szczekaczki) została nadana audycja patriotyczna Kierownictwa Walki Cywilnej zakończona hymnem narodowym. Wysłuchało jej kilkaset zgromadzonych osób (w tym grupa niemieckich żołnierzy), a informacja o tym zdarzeniu błyskawicznie obiegła całe miasto. W 1944 zabudowa placu została częściowo zniszczona. Całkowicie zniszczona została I kolonia WSM.
Ok. 1955 plac został przebudowany, m.in. przesunięto tory tramwajowe, jezdnie, urządzono zieleńce.
W 1961 w budynku wzniesionym w miejscu I kolonii WSM przy placu otwarto kino „Wisła”.
2 czerwca 1972 roku autobus linii 357 zderzył się z tramwajem numer 15; rannych zostało 7 osób.
Ważniejsze obiekty Stacja metra Plac Wilsona Park Stefana Żeromskiego Fort Sokolnickiego Kino „Wisła”
Przypisy
Linki zewnętrzne Opinia Rady Języka Polskiego na temat wymowy nazwy placu Wilsona Archiwalne zdjęcia placu w bibliotece Polona
Wilsona Kategoria:Stary Żoliborz Kategoria:Woodrow Wilson