Haga (nid. , dawna nazwa oficjalna: ) – miasto w zachodniej Holandii nad Morzem Północnym.
Haga jest siedzibą holenderskiego rządu, parlamentu i rodziny królewskiej. Większość ministerstw i ambasad ma tu swoje siedziby. Haga jest nazywana stolicą administracyjną Holandii, choć stolicą konstytucyjną kraju jest Amsterdam. Haga jest także stolicą prowincji Holandia Południowa (Zuid Holland).
Haga stała się centrum o randze międzynarodowej, znajdują się w niej między innymi siedziby Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, Międzynarodowego Trybunału Karnego, Stałego Trybunału Arbitrażowego, Międzynarodowego Instytutu Statystycznego, Międzynarodowego Centrum Prasowego oraz Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol). W Hadze odbywały się konferencje międzynarodowe, na których zawarto Konwencje haskie.
Historia Założenie Hagi miało miejsce w XIV wieku. Początkowo była to osada obok zamku myśliwskiego hrabiów Holandii. Siedziba królewska zwana jest „s-Gravenhage”, co oznacza „leśna polana hrabiego”, nazwa pochodzi z XIII wieku, gdy hrabiowie niderlandzcy posiadali w tym miejscu pałac myśliwski w wiosce o nazwie Haghe. Około 1248 roku Wilhelm II postawił tam zamek, który stopniowo został rozbudowany. Od końca XVI wieku Haga była siedzibą Stanów Generalnych i władz administracyjnych Republiki Zjednoczonych Prowincji Niderlandów. Prawa miejskie w roku 1806 nadane zostały przez Ludwika Bonaparte. Od 1815 siedziba dworu królewskiego, rządu i parlamentu.
Demografia Haga jest miastem wielonarodowościowym. Holendrzy stanowią tylko 44,4% mieszkańców. Pozostała większość 55,6% to przybysze. W Hadze jest największe skupisko Polaków w Holandii, liczy 14 820 osób, co stanowi 2,7% mieszkańców miasta. Polacy są obecnie piątą przybyłą grupą etniczną, a pierwszą jeśli chodzi o kraje Unii Europejskiej. Tylko osoby pochodzenia surinamskiego, tureckiego, marokańskiego i indonezyjskiego stanowią większe grupy etniczne.
Mieszkańcy Hagi według narodowości (01-01-2020)thumb|Liczba Polaków mieszkających w Hadze Grupa ludności Liczba mieszkańców % Holendrzy 242 415 44,4% Inne nie-zachodnie pochodzenie 64 775 11,9% Inne zachodnie pochodzenie 59 990 11,0% Surinamskie pochodzenie 45 770 8,4% Tureckie pochodzenie 41 115 7,5% Marokańskie pochodzenie 32 350 5,9% Indonezyjskie pochodzenie 17 190 3,1% Polskie pochodzenie 14 820 2,7% Pochodzenie z Antyli i Aruby 12 684 2,6% Niemieckie pochodzenie 10 065 1,8% Belgijskie pochodzenie 3195 0,6% Razem 545 715 100%
Mieszkańcy Hagi ogółem w kolejnych latach Rok Liczba mieszk. Rok Liczba mieszk. Rok Liczba mieszk. Rok Liczba mieszk. 1796 41 300 1970 550 000 2006 475 627 2012 502 055 1830 56 100 1980 456 886 2007 473 941 2013 505 856 1849 63 600 1990 441 506 2008 475 681 2014 508 940 1879 113 500 2000 441 094 2009 481 863 2015 514 861 1899 206 000 2003 463 800 2010 488 553 2016 519 988 1925 394 500 2004 469 568 2011 459 082 2017 524 882
thumb|Polacy w Hadze Liczba mieszkańców Hagi pochodzenia polskiego w kolejnych latach
RokLiczba Polaków%RokLiczba Polaków% 2006 2345 0,5% 2012 8037 1,6% 2007 2927 0,6% 2013 8969 1,8% 2008 3686 0,8% 2014 9788 1,9% 2009 4797 1,0% 2015 11 031 2,1% 2010 5821 1,2% 2016 12 171 2,3% 2011 6866 1,5% 2017 13 078 2,5%
Podział administracyjny
Centrum Escamp Haagse Hout Benoordenhout Bezuidenhout Haagse Bos Marlot Mariahoeve Laak Leidschenveen-Ypenburg Loosduinen Scheveningen Segbroek Bomen- en Bloemenbuurt Regentessekwartier Valkenboskwartier Vogelwijk Vruchtenbuurt
Gospodarka przemysł poligraficzny papierniczy odzieżowy porcelanowo-fajansowy meblarski, farmaceutyczny przetwórstwa spożywczego
Znane holenderskie firmy które mają główne siedziby w Hadze: Royal Dutch Shell – przedsiębiorstwo petrochemiczne KPN – przedsiębiorstwo telekomunikacyjne AEGON – towarzystwo ubezpieczeniowe TPG – przedsiębiorstwo logistyczne
W Hadze znajduje się jedna z trzech głównych siedzib Schlumberger – największego na świecie przedsiębiorstwa zajmującego się usługami związanymi z obsługą pól naftowych (pozostałe siedziby znajdują się w Houston w Teksasie oraz w Paryżu).
W Hadze znajduje się duży port rybacki. Jest ważnym ośrodkiem handlowym.
Transport mały|Den Haag Centraal W Hadze znajdują się dwa duże dworce kolejowe: Den Haag Centraal – stacja końcowa, gdzie znajduje się także główny dworzec autobusowy w mieście Den Haag Hollands Spoor – stacja przelotowa, gdzie zatrzymuje się większość pociągów przejeżdżających przez Hagę
Port lotniczy Rotterdam jest najbliższy, ale port lotniczy Amsterdam-Schiphol jest częściej używany ze względu na połączenie kolejowe.
Komunikacja miejska Cała Holandia dla komunikacji metrem, autobusowej i tramwajowej (w Hadze przedsiębiorstwo komunikacji nazywa się HTM) podzielona jest na strefy. Haskie strefy to 5400 (Centrum), 5410 (Scheveningen), 5413 (Leidschendam-Voorburg), 5414 (Kerkehout), 5416 (Rijswijk), 5419 (Den Haag Zuid-west lub inaczej Kijkduin/Loosduinen).
W mieście funkcjonuje system tramwajowy.
Kultura Haga stanowi wiodący ośrodek naukowy i kulturalny
Królewska Akademia Sztuki (założona w roku 1682) Królewskie Konserwatorium Muzyczne (założone w roku 1826) Biblioteka Królewska (założona w roku 1789)
Zabytki mały|Mauritshuis Jedną z głównych atrakcji Hagi jest Sala Rycerska (Ridderzaal) – XIII-wieczna gotycka budowla, znajdująca się w obrębie kompleksu budynków siedziby parlamentu, obejmującego dziedziniec wewnętrzny (Binnenhof) i dziedziniec zewnętrzny (Buitenhof). Niegdyś był to dawny pałac panujących. W Ridderzaal co roku, w każdy trzeci wtorek września (Prinsjesdag) zbiera się parlament, aby wysłuchać mowy tronowej (troonrede) króla. W centrum miasta znajduje się Mauritshuis – muzeum sztuki, posiadające bardzo wartościowe eksponaty, np. dzieła Rembrandta, w tym „Lekcję anatomii doktora Tulpa”, dzieła Vermeera van Delft, Jana Steena, Paulusa Pottera, Rubensa, Memlinga, van der Weydena, Holbeina, van Dycka, Fransa Halsa i innych wybitnych malarzy flamandzkich. W północnej części centrum znajduje się „Mesdag Panorama” – obraz o rozmiarach 15 m wysokości na 130 m długości, przedstawiający wybrzeże nad Morzem Północnym w Scheveningen.
Scheveningen to obecnie nadmorski kurort, a niegdyś wioska rybacka. Po drodze z Hagi do Scheveningen znajduje się Madurodam – miniatura całej Holandii w skali 1:25, nazwane od nazwiska George Maduro – studenta, więźnia obozu koncentracyjnego w Dachau, który odznaczył się bohaterskim udziałem w holenderskim ruchu oporu.
Inne zabytki architektury w Hadze to: Pałac Królewski – Paleis Huis ten Bosch Pałac Królewski – Paleis Noordeinde XVI-wieczny ratusz Pałac Pokoju – Vredespaleis, w którym mieści się siedziba Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. kościół Grote Kerk (XIV–XVI wiek), Grote of Sint-Jacobskerk – cenne renesansowo-barokowe wyposażenie i wieża kościół Nieuwe Kerk (XVII wiek) Oud Katholiekekerk (kościół starokatolicki) (1. połowa XVIII wieku) Kurhaus (Grand Hotel Amrâth Kurhaus The Hague otwarty w 1886 roku) w nadmorskim kurorcie Scheveningen
Galeria
Atrakcje turystyczne Madurodam – miasteczko modeli najcenniejszych zabytków architektury Holandii Kąpielisko Scheveningen z molo
Muzea mały|Kunstmuseum Den Haag Mauritshuis Museum Bredius Kunstmuseum Den Haag (m.in. prace Pieta Mondriana) Panorama Mesdag – malowidło panoramiczne Beelden aan Zee – XX-wieczna rzeźba Museon – muzeum nauki i techniki Escher Museum
Zespoły muzyczne Golden Earring, Shocking Blue – znani z utworu „Venus”, Dash Berlin – zespół DJ grający trance i progressive trance.
Osobistości Paul Verhoeven – reżyser Jan Vermeer – malarz Michael Boogerd – kolarz Hendrik Casimir – fizyk Michel Faber – australijski pisarz Cornelis Johannes van Houten – astronom Conrad Busken Huet – pisarz Christiaan Huygens – astronom Gustav Krupp von Bohlen und Halbach – menedżer Friedrich Krupp AG w III Rzeszy Simon van der Meer – fizyk Aad de Mos – trener piłkarski Cees Nooteboom – pisarz Saskia Sassen – amerykańska socjolog Jan Tinbergen – ekonomista Nikolaas Tinbergen – przyrodnik Harry Vanda – australijski producent muzyczny Mariska Veres – piosenkarka Shocking Blue Adriaen de Vries – rzeźbiarz Jozias van Aartsen – polityk Dick Advocaat – trener piłkarski Anouk – wokalistka Willem Drees – premier Martin Jol – trener piłkarski Richard Krajicek – tenisista Ties Kruize – hokeista na trawie Mark Rutte – polityk Baruch Spinoza – filozof – gitarzysta Rubi Pronk – tancerz
Miasta partnerskie Warszawa, Polska Juigalpa, Nikaragua Betlejem, Palestyna Nazaret, Izrael Al-Husajma, Maroko Nador, Maroko Paramaribo, Surinam Palembang, Indonezja Taza, Maroko
Zobacz też Haag Krzysztof Arciszewski
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa miasta Hagi The Hague Den Haag Discovered – stara nazwa „des Gravenhage”
Kunstmuseum Den Haag Mapa Hagi Dokładne mapy Rijswijk i Wassenaar : Atmosfera Hagi, zdjęcia i video (podcast). World Gazetteer
Kategoria:Miasta w prowincji Holandia Południowa Kategoria:Stolice państw w Europie Kategoria:Gminy w prowincji Holandia Południowa