Robert Aldrich (ur. 9 sierpnia 1918 w Cranston, zm. 5 grudnia 1983 w Los Angeles) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy, który przeszedł do historii kina takimi filmami jak: Ostatnia walka Apacza (1954), Vera Cruz (1954), Ostatni zachód słońca (1961), Co się zdarzyło Baby Jane? (1962) i Parszywa dwunastka (1967).
Życiorys Urodził się w Cranston (Rhode Island), jako syn Edwarda Burgessa Aldricha, czołowego wydawcy gazet i republikańskiego polityka z Rhode Island oraz Lory Lawson. Jego dziadkiem był Nelson Wilmarth Aldrich, milioner i wpływowy Amerykanin, senator. Jego ciotka Abby Greene Aldrich (Abby Aldrich Rockefeller) wyszła za Johna D. Rockefellera Jr. i była matką ich sześciorga dzieci. Był krewnym rodziny Rockefellerów. Aldrich uczęszczał do macierzystej uczelni ojca, Moses Brown School w Providence, gdzie wyróżniał się uprawiając piłkę nożną i lekkoatletykę oraz został wybrany przewodniczącym ostatniej klasy. Później podjął studia ekonomiczne na University of Virginia, który opuścił po 4 latach, bez uzyskania dyplomu w 1941 r. Mimo że jego ojciec był znany z działalności wydawniczej i politycznej oraz angażował się w przedsięwzięcia bankowe i inwestycyjne Aldrich-Rockefeller, Aldrich zwrócił się do swojego wuja Winthropa Aldricha, który miał zainteresowania i znajomości filmowe w Hollywood, prosząc go o wprowadzenie do showbiznesu.
Był wnukiem senatora Nelsona W. Aldricha. Od 1941 r. pracował w wytwórni RKO Pictures. Zaczynał jako asystent takich reżyserów jak: Jean Renoir, William A. Wellman, Lewis Milestone, Joseph Losey czy Charles Chaplin. Jako samodzielny reżyser debiutował przy realizacji seriali telewizyjnych na początku lat 50. Swój pierwszy film, Big Leaguer, wyreżyserował w 1953 r.
Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa miał czworo dzieci. Został pochowany na cmentarzu Forest Lawn Memorial Park (Hollywood Hills).
Nagrody Zdobywca Srebrnego Lwa na 16. MFF w Wenecji za film Wielki nóż (1955) oraz Nagrody Pasinettiego na 17. MFF w Wenecji za film Atak (1956). Laureat Srebrnego Niedźwiedzia dla najlepszego reżysera na 6. MFF w Berlinie za film Jesienne liście (1956).
Wybrana filmografia Reżyser Ostatnia walka Apacza (1954) Vera Cruz (1954) Śmiertelny pocałunek (1955) Wielki nóż (1955) Jesienne liście (1956) Atak (1956) Gniewne wzgórza (1959) Ostatni zachód słońca (1961) Co się zdarzyło Baby Jane? (1962) Ostatnie dni Sodomy i Gomory (1962) Czworo z Teksasu (1963) Nie płacz, Charlotto (1964) Start Feniksa (1965) Parszywa dwunastka (1967) Spóźniony bohater (1970) Ucieczka Ulzany (1972) Władca północy (1973) Najdłuższy jard (1974) Pigalak (1975) Ostatni promień blasku (1977) Frisco Kid (1979) Damy na ringu (1981)
Przypisy
Bibliografia Rafał Syska, Robert Aldrich, [w:] Słownik filmu pod red. R. Syski, Kraków 2005, s. 199-200.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Laureaci Srebrnego Niedźwiedzia dla najlepszego reżysera Kategoria:Pochowani na Forest Lawn Memorial Park (Hollywood Hills) Kategoria:Pochowani w Kalifornii Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Zmarli w 1983