Rogowiak kolczystokomórkowy|thumb Rogowiak kolczystokomórkowy (łac. keratoacanthoma) – wariant wysoko dojrzałego raka płaskonabłonkowego charakteryzujący się szybkim wzrostem i samoistnym ustępowaniem. Histologicznie i klinicznie podobny do raka kolczystokomórkowego. Wywodzi się z komórek mieszka włosowego.
Epidemiologia Występuje częściej u mężczyzn, częściej wśród ludzi rasy białej, zwykle powyżej 50 roku życia.
Etiopatogeneza Uważa się, że do czynników indukujących powstanie rogowiaka należą: ekspozycja na dziegcie, oleje mineralne działanie promieni słonecznych mechaniczny uraz skóry immunosupresja.
Odmiany kliniczne rogowiak kolczystokomórkowy wieloogniskowy skupiony (keratoacanthoma agregatum) rogowiak kolczystokomórkowy olbrzymi (keratoacanthoma giganteum) drobnoguzkowy rozsiany rogowiak kolczystokomórkowy, odmiana Grzybowskiego (keratoacanthoma eruptivum).
Objawy i przebieg Rogowiak kolczystokomórkowy objawia się jako kopulasty guz lub guzek, średnicy od 1 do kilku centymetrów, zazwyczaj pojedynczy, nie różniący się barwą od skóry otaczającej, niekiedy perlisty. W części środkowej guza znajduje się kraterowate zagłębienie wypełnione masami rogowymi. Zmiana powstaje na skórze niezmienionej, w przeciwieństwie do raków skóry. Najczęstsza lokalizacja to twarz, grzbiety rąk.
Przebieg jest wielomiesięczny, zwykle po półrocznym wzroście guza zmiana się samoistnie cofa z pozostawieniem zanikowej blizny. Bardzo rzadka odmiana rogowiaka, tzw. odmiana Grzybowskiego, charakteryzuje się mnogimi zmianami i bardzo przewlekłym przebiegiem.
Różnicowanie Rak kolczystokomórkowy (carcinoma spinocellulare) Rak podstawnokomórkowy (carcinoma basocellulare) Mięczak zakaźny (molluscum contagiosum).
Leczenie Na ogół nie wymaga leczenia, ale konieczna jest biopsja i ocena histologiczna w celu potwierdzenia diagnozy. Metody leczenia to chirurgiczne usunięcie, łyżeczkowanie lub krioterapia. W przypadku nasilonych zmian poprawę uzyskuje się stosowaniem doustnych retinoidów.
Przypisy
Bibliografia
Feliks Wąsik, Eugeniusz Baran, Jacek Szepietowski Zarys dermatologii klinicznej. Wydawnictwo VOLUMED 1995
Linki zewnętrzne Artykuł na stronie New Zealand Dermatological Society Artykuł z eMedicine
Kategoria:Choroby skóry Kategoria:Nowotwory skóry