Efekt przekonania – błąd poznawczy, do którego dochodzi, gdy siła argumentów jest oceniana subiektywnie na podstawie wiarygodności lub prawdopodobieństwa, a nie tego, jak silne lub prawdziwe są one w rzeczywistości w świetle konkluzji.
Osoba z takim zaburzeniem podczas wnioskowania na drodze dedukcji ocenia poprawność swojego rozumowania na podstawie konkluzji, choć powinna wziąć pod uwagę cały tok rozumowania danego wątku.
W serii eksperymentów (Evans, 1983) badanym przedstawiano argumentację logiczną i proszono o ocenę, na ile konkluzja wynika z przedstawionych argumentów. Badani jednak zamiast oceniać „poprawność” argumentacji, podświadomie oceniali „zgodność” konkluzji z własnymi przekonaniami.
Świadomość występowania takiego błędu jest szczególnie istotna w dziedzinach opierających się na obiektywnej ocenie przesłanek: sądownictwie, medycynie i badaniach naukowych.
Zobacz też Dwunastu gniewnych ludzi
Bibliografia Cohen, L.J. (1981). Can human irrationality be experimentally demonstrated? The Behavioral and Brain Sciences, 4, s. 317–370 Evans, J. St. B. T., Barston, J.L., & Pollard, P. (1983). On the conflict between logic and belief in syllogistic reasoning. Memory and Cognition, 11, s. 295–306
Kategoria:Błędy poznawcze Kategoria:Epistemologia