Rejencja pilska (do 1938 niem. Regierungsbezirk Schneidemühl, 1938–1945 Regierungsbezirk Grenzmark Posen-Westpreußen) – pruska i niemiecka jednostka administracyjna istniejąca na terenie prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska (w latach 1918–1938) i Pomorze (w latach 1938–1945).
thumb|Siedziba rejencji w Pile
Historia Tymczasowa rejencja z siedzibą w Pile (niem. Schneidemühl) powstała 20 listopada 1919 r. z pozostałych przy Prusach powiatów prowincji Poznańskiej i prowincji Prusy Zachodnie. 1 lipca 1922 po utworzeniu prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska, rejencja pilska stała się jedyną rejencją tej prowincji, a więc terytorialnie tożsama z prowincją.
1 października 1938 roku po likwidacji prowincji Marchia Graniczna, doszło do szeregu zmian:
Od rejencji pilskiej odłączono:
powiat wschowski – włączony do prowincji śląskiej (rejencja legnicka). powiat babimojski, który zniesiono i włączono do: Śląska (rejencja legnicka, powiat zielonogórski) i Brandeburgii (rejencja frankfurcka, powiat sulechowsko-świebodziński); powiaty międzyrzecki i skwierzyński – wcielone w całości do Brandenburgii (rejencja frankfurcka).
Do rejencji pilskiej dołączono natomiast:
brandenburskie powiaty choszczeński i strzelecki (z rejencji frankfurckiej); pomorskie powiaty drawski, szczecinecki (z rejencji koszalińskiej).
Jednocześnie, tak terytorialnie zmienioną rejencję pilską przeniesiono do prowincji Pomorze i – dla zachowania nazwy zlikwidowanej prowincji – przemianowano na 'Rejencja Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska’ (Regierungsbezirk Grenzmark Posen-Westpreußen). Zmiana ta prowadzi nierzadko do pomyłek, ponieważ nazwa dotychczasowej prowincji stała się nazwą rejencji w prowincji Pomorze (przeskok w hierarchii jednostek).
W 1945 r. całość ziem rejencji znalazła się w Polsce i rejencja przestała istnieć.
Wykaz miast Wykaz miast rejencji pilskiej w roku 1938 (do końca września) oraz w 1939 (od 1 października 1938) – już jako „rejencja Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska”:
Miasto Prowincja 1938 Rejencja 1938 Powiat 1938 Prowincja 1939 Rejencja 1939 Powiat 1939 Fraustadt (Wschowa) MGPZ pilska wschowski Śląsk legnicka wschowski Schlichtingsheim (Szlichtyngowa) MGPZ pilska wschowski Śląsk legnicka wschowski Bomst (Babimost) MGPZ pilska babimojski Brandenburgia frankfurcka sulechowsko-świebodziński Unruhstadt (Kargowa) MGPZ pilska babimojski Brandenburgia frankfurcka sulechowsko-świebodziński Meseritz (Międzyrzecz) MGPZ pilska międzyrzecki Brandenburgia frankfurcka międzyrzecki Betsche (Pszczew) MGPZ pilska międzyrzecki Brandenburgia frankfurcka międzyrzecki Brätz (Brójce) MGPZ pilska międzyrzecki Brandenburgia frankfurcka międzyrzecki TirschtiegelCzęść zachodnia. (Trzciel) MGPZ pilska międzyrzecki Brandenburgia frankfurcka międzyrzecki Schwerin an der Warthe (Skwierzyna) MGPZ pilska skwierzyński Brandenburgia frankfurcka skwierzyński Blesen (Bledzew) MGPZ pilska skwierzyński Brandenburgia frankfurcka skwierzyński Schlochau (Człuchów) MGPZ pilska człuchowski Pomorze MGPZ (rej.) człuchowski Baldenburg (Biały Bór) MGPZ pilska człuchowski Pomorze MGPZ (rej.) człuchowski Hammerstein (Czarne) MGPZ pilska człuchowski Pomorze MGPZ (rej.) człuchowski Landeck (Lędyczek) MGPZ pilska człuchowski Pomorze MGPZ (rej.) człuchowski Preußisch Friedland (Debrzno) MGPZ pilska człuchowski Pomorze MGPZ (rej.) człuchowski Schönlanke (Trzcianka) MGPZ pilska notecki Pomorze MGPZ (rej.) notecki KreuzPrawa miejskie od 28 maja 1936. (Krzyż) MGPZ pilska notecki Pomorze MGPZ (rej.) notecki Schneidemühl (Piła) MGPZ pilska pilski (miejski) Pomorze MGPZ (rej.) pilski (miejski) Deutsch Krone (Wałcz) MGPZ pilska wałecki Pomorze MGPZ (rej.) wałecki Jastrow (Jastrowie) MGPZ pilska wałecki Pomorze MGPZ (rej.) wałecki Märkisch Friedland (Mirosławiec) MGPZ pilska wałecki Pomorze MGPZ (rej.) wałecki Schloppe (Człopa) MGPZ pilska wałecki Pomorze MGPZ (rej.) wałecki Tütz (Tuczno) MGPZ pilska wałecki Pomorze MGPZ (rej.) wałecki Flatow (Złotów) MGPZ pilska złotowski Pomorze MGPZ (rej.) złotowski Krojanke (Krajenka) MGPZ pilska złotowski Pomorze MGPZ (rej.) złotowski Arnswalde (Choszczno) Brandenburgia frankfurcka choszczeński Pomorze MGPZ (rej.) choszczeński Neuwedell (Drawno) Brandenburgia frankfurcka choszczeński Pomorze MGPZ (rej.) choszczeński Reetz (Recz) Brandenburgia frankfurcka choszczeński Pomorze MGPZ (rej.) choszczeński Friedeberg (Strzelce Krajeńskie) Brandenburgia frankfurcka strzelecki Pomorze MGPZ (rej.) strzelecki Driesen (Drezdenko) Brandenburgia frankfurcka strzelecki Pomorze MGPZ (rej.) strzelecki Woldenberg (Dobiegniew) Brandenburgia frankfurcka strzelecki Pomorze MGPZ (rej.) strzelecki Dramburg (Drawsko Pomorskie) Pomorze koszalińska drawski Pomorze MGPZ (rej.) drawski Falkenburg (Złocieniec) Pomorze koszalińska drawski Pomorze MGPZ (rej.) drawski Kallies (Kalisz Pomorski) Pomorze koszalińska drawski Pomorze MGPZ (rej.) drawski Neustettin (Szczecinek) Pomorze koszalińska szczecinecki Pomorze MGPZ (rej.) szczecinecki Bärwalde (Barwice) Pomorze koszalińska szczecinecki Pomorze MGPZ (rej.) szczecinecki Ratzebuhr (Okonek) Pomorze koszalińska szczecinecki Pomorze MGPZ (rej.) szczecinecki Tempelburg (Czaplinek) Pomorze koszalińska szczecinecki Pomorze MGPZ (rej.) szczecinecki
Podział administracyjny 20 listopada 1919 roku Stolica rejencji: Piła
Powiaty ziemskie (Landkreis) z prowincji Prusy Zachodnie: Wałcz Złotów Człuchów
Powiaty ziemskie (Landkreis) z Prowincji Poznańskiej: Babimost Czarnków (część), od 15 grudnia 1919 w składzie powiatu noteckiego Wieleń (część), od 15 grudnia 1919 w składzie powiatu noteckiego Wschowa Chodzież, od 15 grudnia 1919 w składzie powiatu noteckiego Międzyrzecz Skwierzyna Schneidemühl, powiat grodzki (Stadtkreis) od 1 kwietnia 1914
1 stycznia 1938 roku Stolica rejencji: Schneidemühl
Powiat grodzki (Stadtkreis): Piła
Powiaty ziemskie (Landkreis): Babimost Wałcz Złotów Wschowa Międzyrzecz notecki Człuchów Skwierzyna
1 stycznia 1939 roku Stolica rejencji: Schneidemühl
Powiat grodzki (Stadtkreis): Piła
Powiaty ziemskie (Landkreis): Choszczno, do 1938 w rejencji frankfurckiej, w prowincji Brandenburgia Wałcz, od 1815 w rejencji kwidzyńskiej, w prowincji Prusy Zachodnie; 1922-1938 w prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska Drawsko Pomorskie, do 1938 w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze Złotów, od 1815 w rejencji kwidzyńskiej, w prowincji Prusy Zachodnie; 1922-1938 w prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska Strzelce Krajeńskie, do 1938 w rejencji frankfurckiej, w prowincji Brandenburgia notecki, utworzony 1919 w prowincji Poznańskiej; 1922-1938 w prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska Szczecinek, do 1938 w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze Człuchów, od 1815 w rejencji kwidzyńskiej, w prowincji Prusy Zachodnie; 1922-1938 w prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska
Populacja Powiat Nazwa polska Populacja (1939) Arnswalde Choszczno 44064 Deutsch Krone Wałcz 69699 Dramburg Drawsko Pomorskie 43383 Flatow Złotów 39211 Friedeberg Strzelce Krajeńskie 51772 Netzekreis Noteć 39178 Neustettin Szczecinek 83794 Schlochau Czułchów 55110 Schneidemühl (miasto) Piła 43836 Razem 470 047
Przypisy
Kategoria:Historyczne rejencje Niemiec Kategoria:Podział administracyjny prowincji Pomorze