DenisJest to spolszczenie imienia Денис – jego prawidłowa transkrypcja z języka rosyjskiego to Dienis. Wiktorowicz Urubko (; ur. 29 lipca 1973 w Niewinnomyssku) – himalaista i instruktor wspinaczki, były żołnierz armii Kazachstanu, zdobywca Korony Himalajów i Karakorum. Miał obywatelstwo radzieckie, a następnie kazachskie; od 2013 ma obywatelstwo rosyjskie i od 2015 polskie.

Życie prywatne Urodził się w Kraju Stawropolskim na obszarze Rosyjskiej FSRR w Związku Radzieckim. Pierwotnie posiadał obywatelstwo radzieckie. Po rozpadzie ZSRR w 1993 przerwał studia w Instytucie Sztuki we Władywostoku, przeniósł się do Kazachstanu, gdzie podjął służbę wojskową w Ałma-Acie i pracę w miejscowym klubie CSKA. Przyjął obywatelstwo kazachskie, z którego zrezygnował w 2012. W tym samym roku, po odejściu ze służby w wojsku kazachskim, opuścił Kazachstan, po czym w 2013 przyjął obywatelstwo rosyjskie i przeniósł się do Riazania. W 2014 podjął starania o przyznanie obywatelstwa polskiego, akt nadania wręczono mu 12 lutego 2015.

W 2014 podjął współpracę z biurem mówców Celebrity Speakers Associates.

Jest po raz piąty żonaty. Ma ośmioro dzieci. Zamieszkał we włoskim Nembro.

Wystąpił w 12. edycji programu Taniec z gwiazdami

Osiągnięcia Mistrz sportu klasy międzynarodowej, wielokrotny zwycięzca mistrzostw WNP, Kazachstanu i Kirgistanu w kategorii wysokościowych, technicznych i zimowych wejść w górach. W latach 1998–2001 był wybierany najlepszym alpinistą w Kazachstanie, a w latach 1997–1999 wygrał zawody na szybkość rozgrywane na Szczycie Amangeldiego (kaz. Амангелді шыңы, 4000 m). W 1999 w ciągu 42 dni zdobył wszystkie pięć szczytów wymaganych dla uzyskania tytułu Śnieżnej Pantery, wspinając się razem z Simone Moro (zdobył tylko cztery z pięciu szczytów), Mario Curnisem i Andriejem Mołotowem. Jego partnerem wspinaczkowym był także Siergiej Samojłow.

Został pierwszym wspinaczem z WNP, który w latach 2000–2009 jako piętnasty człowiek w historii zdobył wszystkie 14 ośmiotysięczników świata – tak zwaną Koronę Himalajów i Karakorum – i jako ósmy na świecie dokonał tego bez użycia butli tlenowych. Łącznie wykonał 21 wejść na ośmiotysięczniki. Oprócz tego zdobył 10 szczytów siedmiotysięcznych i ma w swoim dorobku 34 wejścia solowe.

Do jego największych osiągnięć należą pierwsze wejścia zimowe na dwa ośmiotysięczniki: Makalu 9 lutego 2009 z Simone Moro, Gaszerbrum II 2 lutego 2011 z Moro i Amerykaninem Cory Richardsem, a także wytyczenie nowej drogi (wejście w stylu alpejskim; w parze z Borysem Dedeszką) w 2009 na Czo Oju.

Uzyskał tytuł instruktora wspinaczki i alpinizmu Polskiego Klubu Alpejskiego.

27 stycznia 2018 Denis Urubko, wspólnie z Adamem Bieleckim, Piotrem Tomalą i Jarosławem Botorem, przerwał zimową wyprawę na K2 i wziął udział w akcji ratowniczej na Nanga Parbat, której celem była pomoc schodzącym ze szczytu Élisabeth Revol i Tomaszowi Mackiewiczowi. Bielecki i Urubko, wspinając się w godzinach nocnych, dotarli do Revol i sprowadzili ją do obozu, a następnie z pomocą Botora i Tomali niżej do helikoptera (dojście do Mackiewicza, z uwagi na ekstremalne warunki pogodowe, nie było możliwe). Akcja ratunkowa odbiła się szerokim echem w polskich i zagranicznych mediach i została doceniona za bohaterstwo uczestników.

Lista osiągnięć 1991 – Biełucha (4506 m), wejście solowe 1992 – Kluczewska Sopka (4750 m), zimowe wejście solowe 1992 – Aksu Główne (ros. Аксу Главная, 5355 m), wejście solowe 1993 – Marmurowa Ściana (6400 m) 1993 – Chan Tengri (7010 m) 1993 – Szczyt Ordżonikidze (4410 m), wejście solowe północną ścianą 1994 – Swobodnaja Korieja (między 4740 a 4778 m), wejście północną ścianą 1994 – Uczitiel (między 4045 a 4550 m), wejście solowe południowo-zachodnim żebrem 1994 – Marmurowa Ściana 1994 – Szczyt RGO (6500 m), wejście zachodnim żebrem 1995 – Marmurowa Ściana, trawers 1995 – Chan Tengri 1997 – Szczyt Majakowskiego, solowe wejście południowo-zachodnią ścianą 1998 – Szczyt Aleksandra Błoka (5239 m), lider zimowego wejścia zachodnią ścianą 1999 – Swobodnaja Korieja (między 4740 a 4778 m), lider zimowego wejścia północną ścianą 1999 – zdobycie tytułu Śnieżnej Pantery w ciągu 42 dni (13 lipca wyjście z bazy, 16 lipca Szczyt Lenina, 27 lipca Szczyt Korżeniewskiej, 7 sierpnia Szczyt Ismaila Samaniego, 19 sierpnia Chan Tengri, 24 sierpnia Szczyt Zwycięstwa)Одиннацать дней и пять с половиной часов… 2000 – zwycięstwo w konkursie na najszybsze zdobycie Chan Tengri z czasem 13 godzin 40 minut

Himalaje i Karakorum 24 maja 2000 – Mount Everest 23 maja 2001 – Lhotse 13 sierpnia 2001 – Gaszerbrum I 20 sierpnia 2001 – Gaszerbrum II 13 maja 2002 – Kanczendzonga, strona południowa 25 października 2002 – Sziszapangma 17 czerwca 2003 – Nanga Parbat, drogą Kinshofera 18 lipca 2003 – Broad Peak 30 maja 2004 – Annapurna 25 lipca 2005 – Broad Peak, nowa droga 25 kwietnia 2006 – Manaslu 8 maja 2006 – Manaslu, nowa droga 2 maja 2007 – Dhaulagiri 2 października 2007 – K2 12 maja 2008 – Makalu 9 lutego 2009 – Makalu, pierwsze zimowe wejście (wraz z Simone Moro) 11 maja 2009 – Czo Oju, nowa droga, styl alpejski (wraz z Borysem Dedeszką) 16 maja 2010 – Lhotse, nowa droga, solo 2 lutego 2011 – Gaszerbrum II, pierwsze zimowe wejście (wraz z Simone Moro i Cory Richards) 19 maja 2014 – Kanczendzonga, od strony północnej, kierownik wyprawy międzynarodowej 18 lipca 2019 – Gaszerbrum II, bez tlenu, droga normalna 1 sierpnia 2019 – Gaszerbrum II, nowa droga, bez tlenu, solo 19 lipca 2022 – Broad Peak, bez tlenu, droga normalna, solo 23 lipca 2022 – Gaszerbrum II, bez tlenu, droga normalna, solo 29 lipca 2022 – K2, bez tlenu, droga normalna, solo

Rekordy 1999 rok, grudzień – rekordowy czas (1 godzina 15 min 42 sekundy) w corocznych biegach na Szczyt Amangeldiego, dedykowanych pamięci Anatolija Bukriejewa, w okolicach Ałmaty 2000 rok, sierpień  – w ramach I Międzynarodowego Górskiego Festiwalu „Chan Tengri 2000” dwukrotnie był na szczycie, za drugim razem – podczas zawodów wejścia na czas od bazy na wysokości (4000 m) do szczytu   (7010 m) – pokonał w czasie 7 godzin 40 min 2001 rok, 21 sierpnia – wszedł na czas w Karakorum na ośmiotysięcznik Gaszerbrum II od obozu pierwszego (5800 m) do szczytu (8035 m) w czasie 7 godzin 30 min (pobił rekord Anatolija Bukriejewa z 1997 roku o 2 godziny) 2006 rok, 14 września – ustanowił rekord w corocznych biegach na najwyższy szczyt Europy, Elbrus. Odcinek od Azau (początek wyciągu 2 400m) do zachodniego szczytu (5642 m) (kategoria „ekstremalna”) pokonał w czasie 3 godziny 55 min 58 sekund. Został nakręcony film o tych zawodach i rekordzie Urubki. Dopiero po czterech latach rekord ten pobił Andrzej Bargiel. 2009 rok, 11 maja – wszedł na Czo Oju i tym samym został pierwszym alpinistą byłego ZSRR, który wszedł na wszystkie 14 ośmiotysięczników. Dokonał tego w przeciągu 9 lat.

Praca społeczna 2001–2012 – trener młodzieżowej sekcji alpinistycznej w Ałmaty 2005–2010 – prezes Federacji Alpinizmu i Wspinaczki w Ałmaty marzec 2010 – wiceprezes Federacji Alpnizmu i Wspinaczki Republiki Kazachstan, przewodniczący komisji ds. alpinizmu październik 2010 – przewodniczący jury konkursu „Złoty Czekan Azji 2010” Seul, Korea Płd. listopad 2012 – członek jury konkursu „Złoty Czekan Azji 2012” marzec 2014 – członek jury „Piolet d’Or”, Francja

Publikacje „Spor’t” («Спор’t»), Ałmaty, 2002 „Górski sezon” («Горный сезон») Ałmaty, 2005 „Szczyty wąwozu rzeki mała Ałmatynka” («Вершины Малоалматинского ущелья»), Ałmaty, 2008 „Akcent – góry” («Акцент-горы») Ałmaty, 2008 „Spacer samuraja” («Прогулка самурая»), Ałmaty, 2009 „Colpevole d’alpinismo” („Więzień alpinizmu”), „Priuli & Verlucca”, Milano 2010  Nagroda «Złoty Oset” ITAS-2011 (Włochy) w kategorii książki o alpinizmie spośród 108 pretendentów jako najlepszej, za realizm, przedstawienie świata alpinizmu „Spacery w pionie” («Прогулки по вертикали»), Paulsen, Moskwa, 2011 „Skazany na góry” („Околдованный горами”), Mountain Quest, Ząbkowice Śląskie, Polska, 2011 „Reinkarnacja” («Рейнкарнация»), Riazań, 2012. „Ecesso di Montagna”, Priuli & Verlucca, Milano, 2012 (zbiór artykułów, krótkich opowieści, napisane w różnych latach) „Absurd Everestu” («Абсурд Эвереста»), Riazań, 2013 „Czekan porucznika”, Mountain Quest, Ząbkowice Śląskie, Polska, 2014

Filmografia „Wszystko, co nas nie zabije, to nas wzmocni” («Все, что нас не убивает, делает нас сильнее») (o wspinaczce w Ałatau Zailijskim, 13 min) Non stop 2” («Нон-стоп 2») (film o zimowym wejściu na Marmurową Ścianę w Tienszanie, 10 min) „Pięć snów o Manasłu” («Пять снов Манаслу») (film o wejściach w Himalajach, 18 min)

Nagrody „Złoty Czekan Azji” – czterokrotnie „Złoty Czekan” 2009 – za wejście na Czo Oju, nowa droga, styl alpejski, w parze z Borysem Dedeszką „Złoty Czekan” 2010 – za najlepsze wejścia roku Eiger Award 2009 – za pierwsze zimowe wejście na Makalu Golden Piton (Złoty Hak) 2012 – nagroda amerykańskiego czasopisma „Climbing Magazine” za pierwsze zimowe wejścia na Gaszerbrum II Złoty Order Komitetu Olimpijskiego Republiki Kazachstanu za wybitne osiągnięcia w sporcie (2009) „Najlepszy sportowiec roku 2009” (Fundacja Rozwoju Sportu Kazachstanu). „Superchampion” 2019 – za akcję ratunkowa na Nanga Parbat Elisabeth Revol i Tomasza Mackiewicza (plebiscyt Przeglądu Sportowego) „Polski Złoty Czekan” 2020 – za wytyczenie nowej drogi na Gasherbrumie II, samotnie, bez radiotelefonu i dodatkowego tlenu

Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2019 – pkt 4. Krzyż Kawalerski Legii Honorowej – Francja, 2019

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Lista osiągnięć wspinaczkowych Denisa Urubki (ang.)

Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Polsatem Kategoria:Kazachowie pochodzenia rosyjskiego Kategoria:Kazachscy dziennikarze Kategoria:Kazachscy wspinacze Kategoria:Ludzie związani z Ałmaty Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Rosyjscy wspinacze Kategoria:Rosyjscy dziennikarze Kategoria:Twórcy literatury górskiej Kategoria:Polscy zdobywcy Korony Himalajów i Karakorum Kategoria:Urodzeni w 1973 Kategoria:Ludzie urodzeni w Niewinnomyssku