thumb|Wzorzec metra z lat 1889–1960 Metr ( miara) – jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.
Poprzednio metr zdefiniowany był jako: (1795–1889) długość równa długości mierzonej wzdłuż południka paryskiego od równika do bieguna. Na podstawie tej definicji wykonano platynoirydowy wzorzec metra. W trakcie powtórnych pomiarów stwierdzono różnice między wzorcem a definicją. Wzorzec przechowywany jest w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sèvres koło Paryża. (1889–1960) I Generalna Konferencja Miar (1889) określiła metr jako odległość między odpowiednimi kreskami na wzorcu, równą połowy południka ziemskiego. (1960–1983) XI Generalna Konferencja Miar (1960) zdefiniowała metr jako długość równą 1 650 763,73 długości fali promieniowania w próżni odpowiadającego przejściu między poziomami 2p10 a 5d5 atomu 86Kr (kryptonu 86). (1983–2019) Długość drogi przebytej w próżni przez światło w czasie ; (2019) XXVI Generalna Konferencja Miar (13–16.11.2018) zdefiniowała metr jako: oznaczenie m, jest to jednostka długości w SI. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej prędkości światła w próżni c, wynoszącej 299 792 458, wyrażonej w jednostce m s−1, przy czym sekunda zdefiniowana jest za pomocą częstotliwości cezowej ΔνCs. Definicja ta weszła w życie 20.05.2019 roku.
Przeliczenie metra na niektóre jednostki niemetryczne: 1 metr = 0,231481 pręta nowego polskiego = 0,468700 sążnia rosyjskiego = 1,093614 jarda = 3,280840 stóp angielskich
Przedrostki SI Wielokrotności i podwielokrotności jednostki (wyróżniono najczęściej używane): Wielokrotności Podwielokrotności Mnożnik Nazwa Symbol Mnożnik Nazwa Symbol 100 metr m 101dekametr dam 10−1decymetr dm 102hektometr hm 10−2centymetr cm 103kilometr km 10−3milimetr mm 106megametr Mm 10−6mikrometr µm 109gigametr Gm 10−9nanometr nm 1012terametr Tm 10−12pikometr pm 1015petametr Pm 10−15femtometr fm 1018eksametr Em 10−18attometr am 1021zettametr Zm 10−21zeptometr zm 1024jottametr Ym 10−24joktometr ym 1027ronnametr Rm 10−27rontometr rm 1030quettametr Qm 10−30quectometr qm
Wielokrotności wyższe niż kilometr są praktycznie nieużywane. Do opisywania odległości w skali astronomicznej stosuje się raczej tysiące i miliony kilometrów lub jednostki pozaukładowe: rok świetlny, parsek, jednostka astronomiczna.
Najmniejszą praktycznie używaną podwielokrotnością jest nanometr. Mniejszych jednostek używa się głównie w fizyce kwantowej.
Zobacz też
jednostki pola powierzchni i objętości metr katolicki metr przestrzenny miary rzymskie
Przypisy .
Linki zewnętrzne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar ()
Kategoria:Jednostki podstawowe SI
Kategoria:Artykuły, które powinna mieć każda Wikipedia (poniżej 10k)