Stefan Julian Szlaszewski (ur. 22 maja 1894 w Warszawie, zm. 1959 na Śląsku) – pułkownik dyplomowany piechoty obserwator Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ostatni dowódca 2 Pułku Strzelców Podhalańskich (1938–1939).
Życiorys Stefan Julian Szlaszewski urodził się 22 maja 1894 roku w Warszawie jako syn Michała. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Wielkopolskiej Szkole Podoficerów Piechoty Nr 2, pozostając w ewidencji 33 pułku piechoty w ŁomżySpis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r., s. 116, 906.. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 321. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 1 sierpnia 1923 roku został przydzielony z 39 pułku piechoty Strzelców Lwowskich w Jarosławiu do Departamentu I Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. 31 marca 1924 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 110. lokatą w korpusie oficerów piechotyRocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 9, 222, 349.. 1 lipca 1924 został przesunięty z Dep. I MSWojsk. do Oddziału II Sztabu GeneralnegoWojciech Materski, Wymiana więźniów politycznych pomiędzy II Rzecząpospolitą a Sowietami w okresie międzywojennym, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2000, , s. 167.. Z dniem 1 listopada 1925 roku został przeniesiony z Oddziału II SG do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego 1925–1927Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 115 z 30 października 1925 roku, s. 621.. Z dniem 28 października 1927 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przeniesiony do kadry oficerów piechoty i przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie na stanowisko kierownika referatuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 296..
24 lipca 1928 roku został przeniesiony do 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty w Poznaniu na stanowisko szefa sztabuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 24 lipca 1928 roku, s. 227.. W grudniu 1929 roku otrzymał przydział do 77 pułku piechoty w Nowej Wilejce na stanowisko dowódcy batalionuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 381.. 26 marca 1931 roku został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w ŁodziDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 97.Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931, s. 8.. Od września 1931 roku zajmował stanowisko szefa Oddziału Ogólnego Sztabu DOK IV, a od stycznia do grudnia 1932 roku szefa Wydziału Mobilizacji i UzupełnieńWitold Jarno, Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918–1939, Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego, Katedra Historii Polski Współczesnej, Wydawnictwo „Ibidem”, Łódź 2001, , s. 134..
W grudniu 1932 roku został przeniesiony do 44 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Równem na stanowisko dowódcy I batalionuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 414.. Z tego okresu służby pochodzą dwie opinie na jego temat. Autorem pierwszej opinii jest generał brygady Jerzy Kirchmayer, wówczas oficer sztabu w Dowództwie 13 Dywizji Piechoty w Równem: Oficer ten, znany w wojsku zawadiaka, birbant i bufon, postrach komendantów miast, właścicieli restauracji, wieczna zgryzota przełożonych, został przeniesiony na początku 1933 roku do Równego na stanowisko dowódcy batalionu w 44 pp. Z miejsca poczynał sobie wesoło. Trochę utemperował się, gdy dowiedział się, że jego nazwisko figuruje na liście oficerów proponowanych przez Departament Piechoty do zwolnienia. Gdzieś w tym czasie poznał szwagierkę jakiegoś porucznika z 44 pp, panią już nie pierwszej młodości, ale z inicjatywą i charakterkiem nielichym. Szlaszewski niespodziewanie obabił się i uspokoił. Żona wzięła go pod pantofel. W jakiś czas po ślubie doszło do niemiłej historii z ordynansem. Szlaszewska używała go do najróżniejszych posług. Coś się tam kiedyś nie udało i Szlaszewska poskarżyła się na niezdarę. Major dał chłopakowi w gębę. Tego żołnierzowi było za wiele. Poszedł ze skargą do Gajewskiego. Ten wszczął zaraz regularne dochodzenie. Gdy Szlaszewski się o tym dowiedział, poleciał jak w dym do Gajewskiego prosić o ukręcenie łba tej niemiłej sprawie. Liczył, że uda mu się to bez trudu, bo zdążył już zaprzyjaźnić się serdecznie z Kaziem, byli z sobą na ty, czasami wypili po kieliszku. Niespodziewanie Gajewski odmówił i nie było siły, która mogłaby go odwieść od tej decyzji. Szlaszewski szalał – nic nie pomogło, doszło do sprawy sądowej, został skazany na twierdzę i odsiedział karę już jako podpułkownik i zastępca dowódcy pułku w ZłoczowieJerzy Kirchmayer, Pamiętniki, Książka i Wiedza, Warszawa 1975, s. 429. Kapitan żandarmerii Kazimierz Gajewski był dowódcą Plutonu Żandarmerii „Równe”.. Autorem drugiej opinii, tym razem służbowej, jest generał dywizji Edward Śmigły-Rydz. Ówczesny Inspektor Armii tak scharakteryzował majora Szlaszewskiego: Szaławiła, którego żona ustatkowała. Trochę andrusowaty, ale żołnierz z nerwem, umie brać się do oddziału, sprytny w taktyce. Duży temperament bojowy, czasem na złamanie karku. Tylko do służby liniowej. Ponad przeciętnośćEdward Śmigły-Rydz, Opinie o oficerach sztabowych w jednostkach inspekcjonowanych za rok 1933, załącznik do pisma L. 3617/tj. 33.B.I., bez daty, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/117..
27 czerwca 1935 roku został awansowany na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a 4 lipca 1935 roku wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy 52 pułku piechoty Strzelców Kresowych w ZłoczowieDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 95.. Od 1 grudnia 1938 roku pełnił funkcję dowódcy 2 pułku strzelców podhalańskich w garnizonie Sanok i był ostatnim przedwojennym dowódcą tej jednostki.
W czasie kampanii wrześniowej dowodził 2 pułkiem strzelców podhalańskich do 10 września 1939 roku. Po kapitulacji został wzięty do niewoli przez Niemców i wraz z innymi oficerami 2 psp był osadzony w niemieckim obozie jenieckim Oflag VII A Murnau od 1939 do 1945 roku.
W 1946 roku był szefem sztabu 15 Dywizji Piechoty w OlsztynieLechosław Bartosiak, Z genezy, organizacji i działania terenowych organów bezpieczeństwa i porządku publicznego, Biuro Historyczne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Warszawa 1978, s. 81, 306., a od 15 lipca 1946 do 1 lutego 1947 roku dowodził 7 Łużycką Dywizją Piechoty w Bytomiu. Od 4 listopada 1946 roku był kierownikiem wojewódzkiej Grupy Ochronno-Propagandowej (GOP) w KatowicachIgnacy Blum, Z dziejów wojska polskiego w latach 1945–1948, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1960, s. 69..
Zmarł w 1959 roku na ŚląskuLudwik Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. 1976, s. 446..
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5313 – 12 kwietnia 1922 Krzyż Niepodległości – 9 listopada 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1938 „za zasługi w służbie wojskowej”. Srebrny Krzyż Zasługi – 4 marca 1925M.P. z 1925 r. nr 63, poz. 237 „za zasługi, położone w dziedzinie wyszkolenia armji Rzeczypospolitej Polskiej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal 3 Maja Srebrny Medal za Długoletnią Służbę Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Odznaka za Rany i Kontuzje Odznaka Obserwatora Państwowa Odznaka Sportowa Odznaka Strzelecka Odznaka Sztabu Generalnego Odznaka honorowa I Legionu Puławskiego Odznaka 2 Pułku Strzelców Podhalańskich Odznaka 4 Pułku Strzelców Podhalańskich Odznaka Polskiego Związku Narciarskiego Odznaka Wojsk Polskich w Carskiej Rosji Krzyż Oficerski Orderu Palm Akademickich (III Republika Francuska, 1923) Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (III Republika Francuska) Medal Zwycięstwa (Médaille Interalliée)
Przypisy
Bibliografia
Dziennik działań bojowych 2 Pułku Strzelców Podhalańskich w wojnie z Niemcami, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. II/3/16. Jan Zieliński, Śląska Jednostka Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w walce z reakcyjnym podziemiem (luty 1945 – kwiecień 1947), Wydawnictwo „Śląsk”, 1966, s. 177–178, 220. Eugeniusz Kozłowski, Mieczysław Cieplewicz, Wojna obronna Polski 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979, s. 532–533.
Władysław Steblik, Armia „Kraków” 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, , s. 231, 416.
Kategoria:Dowódcy 2 Pułku Strzelców Podhalańskich Kategoria:Dowódcy 7 Łużyckiej Dywizji Piechoty Kategoria:Jeńcy Oflagu VII A Murnau Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem 3 Maja Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Strzelecką Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Państwową Odznaką Sportową Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Palm Akademickich Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Pułkownicy ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Szefowie sztabu 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Zastępcy dowódcy 52 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Zmarli w 1959