William Tanner Vollmann (ur. 28 lipca 1959 w Los Angeles) – amerykański pisarz, dziennikarz, autor opowiadań, eseista.
Życiorys Jego rodzina ma częściowo niemieckie korzenie. Gdy miał 9 lat, jego młodsza siostra utonęła w sadzawce.
Jeszcze w szkole znaczny wpływ wywarł na niego film z wyzwolenia KL Dachau, który popchnął go do poszukiwań polskiej literatury. Pierwszą polską książką, z którą się zetknął, był Sennik współczesny Konwickiego. Znaczący wpływ wywarła na niego także książka Borowskiego Proszę państwa do gazu.
Ukończył z wyróżnieniem komparatystykę na uniwersytecie Cornell.
W 1982 roku wyjechał do Afganistanu, gdzie towarzyszył mudżahedinom. Po powrocie pracował jako programista komputerowy, ale wkrótce rozpoczął nowe podróże do niebezpiecznych regionów, utrzymując się z pisania reportaży. W latach 90. obserwował wojnę domową w byłej Jugosławii, potem także konflikt w Kongo.
Jest krytyczny wobec współczesnej cywilizacji technicznej, której wynalazkom przypisuje kryzys ludzkiej uwagi. Posiada jedynie telefon stacjonarny. Nie korzysta z telefonu przenośnego, kart bankowych, poczty elektronicznej i Internetu, który uważa za jedno z największych nieszczęść w dziejach ludzkości. W eseju dla magazynu Harper’s z 2013 roku wyznał, że te poglądy spowodowały, iż w latach 90. FBI podejrzewała go o bycie Unabomberem.
Mieszka w Sacramento z żoną i córką.
Twórczość Jego książka The Rainbow Stories (1989) opowiadania o ludziach z marginesu w San Francisco: prostytutkach, narkomanach, oparta na wywiadach z ludźmi z takich środowisk i przebywaniu z nimi na co dzień. Ten temat powtórzy się w dwóch dalszych książkach: Whores for Gloria (1991) i The Royal Family (2000). Z kolei Butterfly Stories to powieść o AIDS w Tajlandii i Kambodży (1993).
Tworzy dwa długie cykle: 7 tomowy Seven Dreams: A Book of North American Landscapes oraz Rising Up and Rising Down (3 300 stron, istnieje także skrócona wersja jednotomowa), „traktat o przemocy”, powstający przez 20 lat, obejmujący reportaże z Kambodży, Somalii, Iraku. Był także w Bośni i mieszkał w porzuconej stacji arktycznej.
Naczelnym tematem cyklu Seven Dreams: A Book of North American Landscapes uczynił kolonizację Ameryki Północnej i wynikłe z tego konflikty między rdzenną ludnością a osadnikami. Każdy tom skupia się na innej historycznej ekspedycji: The Ice-Shirt (1990) opowiada o przybyciu wikingów, Fathers And Crows (1992) o jezuickich misjonarzach, The Rifles (1994) o poszukiwaniu Przejścia Północno-Zachodniego przez sir Johna Franklina w 1845 roku, a także życiu Inuitów w naszych czasach, Argall: The True Story of Pocahontas and Captain John Smith (2001) o powstaniu osiedla Jamestown (Argall napisany jest prozą siedemnastowieczną).
W 2005 roku za powieść Europe Central, o wojnie na froncie wschodnim w czasie II wojny światowej uzyskał nagrodę National Book Award. Jedną z głównych postaci książki uczynił Dmitrija Szostakowicza.
Pisarz ceniony przez amerykańskich krytyków, w Polsce praktycznie nieznany poza pojedynczymi opowiadaniami i pochwalnym tekstem Tomasza Mirkowicza (Ex Libris 1994). W 2021 ukazało się polskie tłumaczenie Europe Central pod tytułem Centrala Europa.
Wyróżnienia 1988 – Whiting Award, 2005 – National Book Award, dwukrotnie PEN Center USA West Award for Fiction za książki Atlas i Imperial, Shiva Naipaul Memorial Prize.
Bibliografia You Bright And Risen Angels (1987) The Rainbow Stories (1989) The Ice-Shirt (1990) (tom pierwszy Seven Dreams) Whores For Gloria (1991) 13 Stories And 13 Epitaphs (1991) An Afghanistan Picture Show (1992) Fathers And Crows (1992) (tom drugi Seven Dreams) Butterfly Stories (1993) The Rifles (1994) (tom szósty Seven Dreams) The Atlas (1996) The Royal Family (2000) Argall: The True Story of Pocahontas and Captain John Smith (2001) (tom czwarty Seven Dreams) Rising Up and Rising Down : Some Thoughts on Violence, Freedom and Urgent Means (2004) Expelled from Eden: A William T. Vollmann Reader (Larry McCaffery and Michael Hemmingson, eds.) (2004) (wybór twórczości w jednym tomie) Europe Central (2005) Uncentering the Earth: Copernicus And the Revolutions of the Heavenly Spheres (2006) (część niepowieściowej serii „Wielkie odkrycia”) Poor People (2007) Riding Toward Everywhere (2008) Imperial (2009) A Table for Fortune (Nadchodząca, 2026)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Cornell University Kategoria:Amerykańscy pisarze Kategoria:Ludzie urodzeni w Los Angeles Kategoria:Pisarze związani z Sacramento Kategoria:Urodzeni w 1959